ΛΕΣΒΟΣ



Booking.com

Λέσβος

Η πανέμορφη Λέσβος με τα πολλά νερά, την πλούσια χλωρίδα και πανίδα, τους φημισμένους ελαιώνες, το γλυκό μεσογειακό κλίμα, τις ιαματικές πηγές, το μοναδικό απολιθωμένο δάσοςτης, τους γοητευτικούς παραδοσιακούς οικισμούς και τα καταπληκτικά δείγματα βιομηχανικής αρχιτεκτονικής (ελαιοτριβεία, σαπωνοποιεία, βυρσοδεψία) από τη βιομηχανική ανάπτυξη του νησιού τον 19ο αι., εντυπωσιάζει κάθε ταξιδιώτη. 

Είναι το τρίτο σε μέγεθος νησί της Ελλάδας, μετά την Κρήτη και την Εύβοια, με έκταση 1.630 τ.χλμ. και ακτογραμμή 370 χλμ. Έχει 90.000 κατοίκους.

Απέχει μερικά μίλια από τις ΝΔ ακτές της Τουρκίας και βρίσκεται σχεδόν στην είσοδο του κόλπου του Αδραμυτίου, Β της Χίου. Ανήκει στον Νομό Λέσβου, που περιλαμβάνει, ακόμα, τη Λήμνο και τον Άγ. Ευστράτιο. Φημισμένα προϊόντα της είναι το ούζο και το λάδι.

Στα προϊστορικά χρόνια την ονόμαζαν Λασία, για την πλούσια και δασώδη βλάστησή της. Επίσης, την ονόμαζαν Ιμερτή (λαχταριστή), Πελασγία, Αιολίδα και Μακαρία.

Το όνομα Λέσβος το πήρε από τον μυθικό ήρωα Λέσβο, που έφτασε εδώ μαζί με Λαπίθες από τη Θεσσαλία και παντρεύτηκε την κόρη του οικιστή Μάκαρα, τη Μήθυμνα.

Στα προϊστορικά χρόνια υπήρξε σημαντικό κέντρο του πολιτισμού του ΒΑ Αιγαίου, ενώ γνώρισε μεγάλη οικονομική, εμπορική και πνευματική ακμή κατά την αρχαϊκή εποχή (7ος-6ος αι. π.X.). 

 Από εδώ κατάγονταν οι περίφημοι ποιητές της αρχαιότητας Σαπφώ και Αλκαίος.

Στην επανάσταση του 1821 αναδείχθηκαν πολλοί Λέσβιοι Φιλικοί και αγωνιστές. Η Λέσβος απελευθερώθηκε το 1912 με τη Συνθήκη της Λωζάνης.

Μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή (1922) και την συμφωνία για ανταλλαγή πληθυσμών, στο νησί εγκαταστάθηκαν πολλοί πρόσφυγες από τα μικρασιατικά παράλια.

Η προσφορά της Λέσβου στις τέχνες και στα γράμματα υπήρξε ανεκτίμητη.

Εδώ γεννήθηκαν εξέχουσες προσωπικότητες, όπως ο Αρίωνας, ο Τέρπανδος, ο Θεόφραστος, ο Πιττακός ο Μυτιληναίος, ο Θεόφιλος, ο Η. Βενέζης, ο Στρ. Μυριβήλης, ο Αργ. Εφταλιώτης (Κλεάνθης Μιχαηλίδης), ο Γ. Ιακωβίδης και ο εικαστικός Στρ. Ελευθεριάδης, ενώ από τη Λέσβο ήταν οι ρίζες του νομπελίστα ποιητή Οδυσσέα Ελύτη.

Η Μυτιλήνη συνδέεται ακτοπλοϊκά με το λιμάνι του Πειραιά και αεροπορικά με το αεροδρόμιο Ελευθέριος Βενιζέλος της Αθήνας.

  • Σε απόσταση 6 χλμ. από την πόλη, δίπλα στην εθνική οδό Μυτιλήνης-Καλλονής, βρίσκονται τα Ιαματικά Λουτρά με την ονομασία «Θέρμα», με θέα τον όμορφο Κόλπο της Γέρας. Τα λουτρά χτίστηκαν την οθωμανική περίοδο και διατηρούν την ανατολίτικη αρχιτεκτονική. Υπάρχουν ξεχωριστές δεξαμενές για άντρες και γυναίκες. Η (φυσική) πηγή χαρακτηρίζεται ως χλωριονατριούχος με θερμοκρασία 39,5° C και παροχή νερού 30 κ.μ./ώρα, ενώ είναι κατάλληλη για θεραπεία ρευματισμών, αρθριτικών, γυναικολογικών παθήσεων, νεφρών, πεπτικού συστήματος, χρόνιων τραυμάτων, κ.ά. Η μυστικιστική αίσθηση της εμβύθισης στο θερμό νερό με θέα προς τα παιχνίδια του φωτός από τα ανοίγματα της οροφής, προσελκύει και πολλούς/ες επισκέπτες/τριες που δεν αντιμετωπίζουν κάποια πάθηση, αλλά απολαμβάνουν απλώς την εμπειρία ως εξαγνισμό ψυχής και σώματος.

    Τηλ. επικοινωνίας: ( 030) 22510 41503

  • Η οροσειρά του Ολύμπου καταλαμβάνει το κεντρικό τμήμα της νότιας Λέσβου δημιουργώντας το γεωφυσικό ανάγλυφο ανάμεσα στους δυο κόλπους του νησιού. Ο ελαιώνας, μέρος του δάσους τραχείας πεύκης και ο καστανιώνας καλύπτουν όλη σχεδόν την επιφάνεια η οποία παρουσιάζει έντονη πτύχωση με βαθιές ρεματιές.

    Μεγάλοι χείμαρροι, όπως ο Ευεργέτουλας, ο Σεδούντας, ο Πριόνας, ο Βούρκος και ο Βούβαρης, δημιουργούν περάσματα προς την ενδοχώρα τα οποία χρησιμοποιήθηκαν ως οδοί επικοινωνίας στο ορεινό αυτό τμήμα του νησιού. Λιθόστρωτα που δείχνουν αυτό το πυκνό οδικό δίκτυο σώζονται ακόμα παντού. Το γεωλογικό υπόβαθρο είναι ασβεστόλιθοι και σχιστόλιθοι στο ανατολικό τμήμα και μεταγενέστερος ηφαιστειακός ιγνιβρίτης στην περιοχή του Πολιχνίτου.

    Η παρουσία του ανθρώπου ανιχνεύεται στην περιοχή από την παλαιολιθική εποχή με τα εργαλεία στην περιοχή του Πολιχνίτου όπου υπάρχουν οι θερμές πηγές. Κατά τη Νεολιθική περίοδο και την εποχή του Ορειχάλκου, εκτός από τις παραθαλάσσιες θέσεις (Κουρτήρ και Χαλακιές κόλπου Καλλονής και Αγ. Βαρβάρα Πλωμαρίου), έχουν εντοπιστεί και αρκετές μικρές θέσεις σε λόφους, αγροτοκτηνοτροφικοί οικισμοί στην πολιτισμική ομάδα του πολιτισμού του ανατολικού Αιγαίου.
    Με την αιολική εγκατάσταση από την 1η π.Χ. χιλιετία η περιοχή του Ολύμπου καταχωρίζεται από τα δεδομένα στην επικράτεια της Αρχαίας Μυτιλήνης, εκτός από τη δυτική παραλιακή λωρίδα στον κόλπο της Καλλονής (περιοχή Πολιχνίτου), η οποία ανήκει στην Πύρρα (περιοχή Αχλαδερής).
    Ο ασβεστολιθικός εντυπωσιακός κώνος του Ολύμπου δεσπόζει στην περιοχή με τα 967 μέτρα της κορυφής του, καλυμμένης τώρα από ποικίλες τηλεοπτικές κεραίες. Κάτω από αυτόν απλώνεται η κωμόπολη της Αγιάσου με το πασίγνωστο προσκύνημα της Παναγίας και την παραδοσιακή οικιστική της δομή. Περιβάλλεται από πυκνή βλάστηση, όπου κύριο ρόλο παίζουν οι καστανιές, οι ελιές και τα πεύκα. Βασικά μεσαιωνικός οικισμός, προστατευόταν από το μικρό οχυρό του Καστελιού, σε οχυρό λόφο της εισόδου (8ος – 9ος μ.Χ. αιώνας και περίοδος Γατελούζων από νομισματικά ευρήματα) και από τον μεγάλο περίβολο του Ξυλοκάστρου σε υψηλότερο σημείο.

    Η έρευνα που έγινε τα τελευταία χρόνια έδειξε την ύπαρξη αρχαίων θέσεων στην περιοχή, στην άμεση γειτονία του Ολύμπου. Έγινε η υπόθεση της ύπαρξης οχυρών παρατηρητηρίων των περασμάτων, τα οποία πιθανόν να όριζαν και τη συνοριακή γραμμή ανάμεσα στις δύο επικράτειες (Μυτιληναία και Πυρραία). Στο βαθύ πέρασμα του ποταμού Πριόνα από τα νότια παράλια, βορειότερα από το χωριό Νεοχώρι, δεσπόζει απόκρημνο βραχώδες ύψωμα με το τοπωνύμιο «Τ’ Σκλιου του μάρμαρου – το μάρμαρο του σκύλου». Στο πλάτωμα της κορυφής εντοπίσαμε αρχαία εγκατάσταση με κεραμική της ελληνορωμαϊκής περιόδου. Η θέση προσφέρει επιτήρηση όλης της περιοχής.
    Στο λόφο του Καστελιού, ο οποίος δεσπόζει στο βόρειο άκρο του περάσματος με τις χαραδρώσεις του ποταμού Ευεργέτουλα, εντοπίσαμε υλικό (κεραμική και νομίσματα που μας επιδείχτηκαν) αρχαίας εγκατάστασης (5ος – 3ος π.Χ. αιώνας), η οποία καταλάμβανε το φύσει οχυρό βραχώδες ύψωμα, πιθανόν στη θέση του μεταγενέστερου βυζαντινού οχυρού. Το ύψωμα αποτελεί έξαρση στη ΒΑ πλευρά του Ολύμπου.

    Στην κορυφή του Ολύμπου δεν είχε εντοπιστεί τίποτα μέχρι πρόσφατα. Ούτε αναφέρεται τίποτα από την αρχαία γραμματεία σε αντίθεση με το άλλο βουνό, το Λεπέτυμνο, για το οποίο έχουμε αρκετές αναφορές και εντοπίσαμε το «ιερό κορυφής» στον Άι Λια.
    Στη δυτική απόκρημνη πλευρά του Ολύμπου, σε σπήλαιο εντοπίστηκε όστρακο από αγγείο πιθανόν της Μέσης Χαλκοκρατίας, χωρίς περαιτέρω διερεύνηση της θέσης (σπηλιά της Ροδιάς).

    Στις 11 Οκτωβρίου επισκεφτήκαμε την κορυφή του Ολύμπου όπου υπάρχει πυροφυλάκιο και το εκκλησάκι του Άι Λια. Δίπλα του υπάρχει πηγάδι. Δρόμος ανεβαίνει από τη δυτική του πλευρά, ενώ ένας άλλος δρόμος κατηφορίζει προς την Αγιάσο, μέσα από την υπέροχη φύση του καστανιώνα. Ένα πανάρχαιο λιθόστρωτο οδηγεί από την κωμόπολη στην κορυφή, όπου εορτάζεται ο Προφήτης Ηλίας με θυσία ζώου (κισκέτς). Από την κορυφή η θέα προς όλο το νησί είναι πανοραμική. Υπάρχει άμεση όραση και προς τις δύο άλλες θέσεις που προαναφέρθηκαν.

    Η βραχώδης κορυφή με άξονα Β προς Ν έχει διαμορφωθεί σε πλάτωμα στο βορινό της ήμισυ και φιλοξενεί το πυροφυλάκιο, το εκκλησάκι και τα κτίρια των κεραιών. Το νότιο ήμισυ παραμένει ανέπαφο, βραχώδες με ομαλή κλίση προς τη δυτική πλευρά, ενώ ο δρόμος έχει «κόψει» την πλαγιά ανατολικά χωρίς ευτυχώς να επηρεάσει τη γραμμή της κορυφής.
    Πριν από καιρό είχε βρεθεί στην κορυφή κομμάτι από αγγείο και ένα χάλκινο έλασμα (Δημήτρης Β. Μαϊστρέλλης). Το όστρακο είναι πυθμένας αγγείου και φέρει στην έξω επιφάνεια μελανή χρώση (μελαμβαφές). Κατά την επιτόπια έρευνα εντοπίστηκαν λείψανα αρχαίας εγκατάστασης και άφθονη κεραμική. Συγκεκριμένα, στη δυτική βραχώδη πλαγιά της κορυφής (του νότιου τμήματος) υπάρχει τοίχος, όπου διατηρούνται διαταραγμένοι δύο ή και ένας στίχος από λίθους, και ο οποίος επισημαίνεται σε αρκετό μήκος από Β προς Ν. Θα μπορούσε να υποθέσει κανείς την ύπαρξη λεσβίας δομής στη συναρμογή των ασβεστολιθικών, ημιλαξευμένων λίθων. Στη νότια άκρη του σχηματίζεται ορθή γωνία και το θεμέλιο προχωρεί προς την κορυφή (ανατολικά).

    Στο χώρο που περικλείεται ανάμεσα στον επιμήκη τοίχο και στην κορυφή παρατηρούνται θεμέλια κτισμάτων ή κτίσματος, πολύ διαταραγμένα. Ένα κομμάτι, κοντά στην κορυφή, αποτελείται από δυο σειρές λίθων (έμπλεκτο σύστημα). Η ανεύρεση κεραμιδιών (στρωτήρες και ένας καλυπτήρας) αποδεικνύει την ύπαρξη κεραμοσκέπαστου κτιρίου. Η κεραμική, από κόκκινο πηλό, είναι ως επί το πλείστον άγραφη και αποτελείται από όστρακα μεγάλων και μικρών χρηστικών αγγείων και πιθαριών. Ανάμεσά τους εντοπίστηκε όστρακο από χείλος μελαμβαφούς αγγείου, παρόμοιο του πυθμένα, και άλλο ένα μικρότερο με χρώση και στις δύο επιφάνειες. Η πιθανή χρονολόγηση κυμαίνεται από την κλασική στην ελληνιστική περίοδο.

    Οι υποθέσεις που μπορούν να γίνουν από την επιφανειακή εκτίμηση είναι η ύπαρξη ενός «ιερού κορυφής» , πάλι σε θέση του Άι Λια, και μάλιστα στο βουνό με το όνομα Όλυμπος. Αυτό βέβαια απαιτεί περαιτέρω έρευνα, ίσως την ανεύρεση ειδωλίων και, στην καλύτερη περίπτωση, ανασκαφή. Ίσως η κατά μήκος της πλαγιάς κατασκευή να αποτελούσε αναλημματικό τοίχο διαμορφωμένου επίπεδου χώρου που φιλοξενούσε τα κτίσματα του ιερού. Η κατασκευή του (απλή σειρά λίθων) ταιριάζει με την αναλημματική του χρήση. Άλλη υπόθεση είναι η ύπαρξη οχυρωματικού παρατηρητηρίου της κραταιάς Μυτιλήνης στην επιβλητική κορυφή, με περίβολο και εσωτερικά κτίσματα, όπως οι πολλές άλλες περιπτώσεις σ’ όλο το νησί.

    Όποια κι αν είναι όμως η χρήση της αρχαίας εγκατάστασης, η σημασία της είναι εμφανής αφού εντοπίζεται στην κορυφή του υπέροχου λεσβιακού Ολύμπου, ο οποίος έχει στη δυτική του πλευρά έναν ορεινό κάμπο (Καμπιά) με νερά και καλλιέργειες, έναν τόπο που στηρίζει το θρύλο της ύπαρξης ποιμενικών θεών και νυμφών, στις δροσοστάλαχτες δασωμένες του πλαγιές

    Το Καστελι της Αγιασου
    Διαχρονικά: Ένα σημαντικό οχυρό. Καθώς ο δρόμος έρχεται προς την Αγιάσο, μετά τη διασταύρωση προς το Σταυρί, έχει δεξιά του τη βαθιά ρεματιά της «Περασιάς». Η Περασιά, το «Πέρασμα», έρχεται από πολύ ψηλά και μαζεύει τα νερά της κωμόπολης. Έρχεται από τα Πιτζίλια με τα γνωστά οικιστικά λείψανα που ανήκουν στη Βυζαντινή και μεταβυζαντινή εποχή. Από το δρόμο αυτόν της εισόδου φαίνεται στον ορίζοντα το άλλο μεγάλο οχυρωματικό έργο, το Ξυλόκαστρο.

    Επάνω σ’ αυτό το πέρασμα υψώνεται και ο απόκρημνος βράχος που φιλοξενεί το Καστέλι στην κορυφή του. Το ύψωμα πευκόφυτο έως επάνω ενώνεται στα βόρεια με ένα άλλο απόκρημνο βραχώδες βουνό που αποτελεί τη δυτική πλευρά της ρεματιάς έως τον Άγιο Δημήτρη.
    Στο Καστέλι ανηφορίζει λιθόστρωτο που έρχεται κάτω από πανέμορφα, υψίκορμα πεύκα στην κορφή. Εκεί επάνω στο διαμορφωμένο χώρο υπάρχει ο Ταξιάρχης, μια μαρμάρινη βρύση και μια στέρνα με σιντριβάνι. Το κτίσμα του βυζαντινού οχυρού είναι ορθογώνιο με παχείς τοίχους, φτιαγμένο από αλάξευτη ασβεστόπετρα και κουρασάνι. Υψηλότερη η ανατολική του πλευρά και μετά κατηφορίζει σε χαμηλότερο επίπεδο όπου διατηρείται καλά και το δυτικό τείχος ανάλογης κατασκευής. Υπάρχουν και αρκετές νεότερες προσθήκες. Στη δυτική πλευρά, στη ρίζα του βράχου, που στηρίζει το οχυρό έρχεται ο παλιός δρόμος. Εκεί που συναντά το νεότερο λιθόστρωστο υπάρχει κομμάτι τείχους ανάλογης κατασκευής που μάλλον πρόκειται για προτείχισμα προστασίας της εσόδου. Το υλικό σε κεραμική είναι αφθονότατο στις πλαγιές και εντός του οχυρού. Πιθάρια, τούβλα και κεραμίδια δείχνουν την ύπαρξη εγκατάστασης εντός του χώρου του Καστελίου. Πληροφορίες από νομίσματα που βρέθηκαν κατά καιρούς χρονολογούν την ύστερη φάση του οχυρού κατά τους Μεσοβυζαντινούς χρόνους (8ος – 9ος μ.Χ. αιώνας) και μετά από ένα κενό στην εποχή των Γατελούζων (1355-1462).

    Φαίνεται ότι το μικρό αυτό κάστρο έπαιξε το ρόλο του προμαχώνα στους οικισμούς που βρισκότανε από την Αγιάσο έως το Σανατόριο.
    Ίσως και στην ίδια την Αγιάσο αφού, σύμφωνα με έρευνα του φίλου μου Ανδρέα Μαζαράκη, στα αρχεία της Γένοβας ο Επίσκοπος Χίου Λέανδρος τον αναφέρει με το ίδιο όνομα στα 1462 (νεότερες καταγραφές σαν Αγία Σιών στα 1565 και 1653). Πιστεύω ότι το Ξυλόκαστρο πρέπει να χρησιμοποιήθηκε στην ίδια εποχή σαν περίβολος καταφυγής και σαν τόπος επισκόπησης όλης της γύρω περιοχής.

    Όμως επάνω στο Καστέλι η Ιστορία πάει πολύ βαθύτερα. Ανάμεσα στα όστρακα των αγγείων υπάρχουν αρκετά τεφρά Λεσβιακά και μερικά μελαμβαφή που αποτελούν την απόδειξη της ύπαρξης αρχαίου οχυρού σε τούτη την κορφή (ίσως από τον 6ο π.Χ. αιώνα). Εδώ σίγουρα το λόγο έχει το βαθύ πέρασμα που έρχεται από την άλλη πλευρά δυτικά του οχυρού, ανάμεσα σ’ αυτό και στον Όλυμπο. Αυτό έρχεται σαν συνέχεια του μεγάλου περάσματος του Πριόνα που αρχίζει από τη Δρότα και βγάζει μέσω Αγίου Δημητρίου στον κάμπο του Ίππειους. Την άλλη άκρη του περάσματος, στα νότια, έλεγχε το άλλο οχυρό που περιέγραψα επάνω στο ύψωμα με το όνομα «τ’ Σκλιου του μάρμαρου». Έτσι, πιστεύω ότι αυτά τα οχυρά θα βρισκότανε επάνω στη συνοριακή γραμμή Μυτιληναίας – Πυρραίας, η οποία μάλλον βρισκότανε ανατολικά και όχι δυτικά του Ολύμπου.
    Εκείνο που αποκτά ιδιαίτερη σημασία είναι οι ενδείξεις ύπαρξης και προϊστορικής θέσης σε τούτη την κορφή οι οποίες όμως χρειάζονται επιπλέον έρευνα για να καταστούν αποδείξεις.

    Τ’ Σκλιου το Μαρμαρο, ο αρχαιος γεροβραχος
    Το Νεοχώρι, ο Μπορός όπως είναι γνωστό, είναι χτισμένο επάνω στο μεγάλο πέρασμα του ποταμού Πριόνα που ονομάζεται Καλιαμάς καθώς κατηφορίζει πέρα απ’ αυτό.
    Αυτό το πέρασμα είναι βαθύ και φτάνει μέχρι την Αγιάσο και από εκεί έρχεται με τις ρεματιές του Ευεργέτουλα στον Κάμπο του Κόλπου της Γέρας. Ένα ποτάμι «μαγικό», μοναδικό στην ομορφιά, όπου στα κρυστάλλινα νερά του καθρεφτίζονται πλατάνια, φτέρες, ξύλινα γεφυράκια, ερείπια υδρόμυλων και οπωροφόρα που στην περιοχή της Αγιάσου (Πόταμα) αποτελούν ένα μοναδικό δενδρόκηπο. Καστανιές, μηλιές, απιδιές και κερασιές ανάκατες με λευκωπούς βράχους, πεύκα, κυπαρίσσια, αέναες πηγές και κρωξίματα αετών και κορυδαλλών.
    Είναι γνωστό το ύψωμα στο Ακράσι (πέρα Πλάτη) και του Μπορού (Καστρέλι) που ακριβώς επάνω απ’ αυτό το πέρασμα φιλοξενούσαν προϊστορικές θέσεις.

    Από τον Μπορό, καθώς κοιτάζεις προς τα βόρεια, εκεί που χάνεται η ρεματιά, δεξιά της σταματά το βλέμμα ένα βουνό που στεφανώνεται από λευκό βράχο, επίπεδο στην κορυφή. Ρωτάς και σου απαντούν «Τ’ Σκλιου του μάρμαρου» (Το Μάρμαρο του Σκύλου). Ένας βράχος βιγλάτορας, σημαδιακός, μοναδικός, παντεπόπτης των γύρω τόπων. Και αφού περάσεις το χωριό και ανηφορίσεις το πανέμορφο ποτάμι, ο δρόμος περνά με γεφύρι απέναντι. Είναι οι πλαγιές οι δυτικές του βουνού. Πηγές γάργαρες, οικιστικά λείψανα, πεζούλες, έχουν δώσει το όνομα «Χαλάσματα» εδώ γύρω. Σε λίγο φτάνεις στον αυχένα που το χωρίζει από μία άλλη κορφή, ομαλή τούτη, στα ανατολικά. Ο δρόμος περνά από ανάμεσά τους. Τα σημάδια της καμένης γης ακόμα έντονα στους απογυμνωμένους, καρβουνιασμένους κορμούς των πεύκων. Κι όμως γλίτωσαν αρκετά κι έτσι ο κωνικός, απόκρημνος βράχος ντύνεται ακόμα στην ανατολική και βόρεια πλευρά του από πανέμορφα υψίκορμα δέντρα της τραχείας πεύκης.

    Η ανάβαση προς την κορφή σκέτη ορειβασία. Ακόμα δεν κατάλαβα γιατί ορθώσανε αγροτικό σύρμα εδώ επάνω, στον κρατικό δρυμό. Εκτός κι αν ανήκει σε ιδιώτες. Ογδόντα οκτώ μέτρα από το δρόμο, δυσπρόσιτο το πλάτωμα της κορφής, σε δυο επίπεδα προφυλάσσεται από τους βόρειους ανέμους από βράχους. Ένας φυσικά οχυρωμένος από όλες τις πλευρές γερόβραχος με απέραντη θέα γύρω, σε στρατηγικό σημείο των αρχαίων δρόμων, ίσως επάνω στη συνοριακή γραμμή της Μυτιληναίας με την Πυρραία.

    Εδώ λοιπόν επάνω, όπου ένα πυκνό κίτρινο χορτάρι σκέπαζε τα πάντα, βρήκα τα κομματάκια της διαχρονικής διαδρομής από τον άνθρωπο.
    Ήταν λοιπόν βίγλα, ίσως οχυρό, ίσως μόνο φρυκτωρία, κομματάκια από μελαμβαφή αγγεία και ένα ρύγχος, σωληνοειδές από αρχαίο λυχνάρι (ίσως ελληνιστικό) χρωματισμένο σκούρο καφέ, δείχνουν τη χρήση του από κάποια φρουρά ίσως.
    Όμως η πληθώρα των κομματιών, και αυτά από τις απορροές των νερών στα ρείθρα του πλατώματος, ανήκουν σε μια ακόμα θέση της Χαλκοκρατίας, χιλιάδες χρόνια πριν ξαναπιάσουν το λόφο οι βιγλάτορες της Μυτιλάνας. Χοντρόκοκκα αγγεία με κόκκινο πηλό, ένα με υπολείμματα καστανής στίλβωσης στη μέσα επιφάνεια, χειροποίητα χρηστικά σκεύη αυτής της εποχής, δεν αφήνουν αμφιβολία για την παρακάτω σκέψη: Όπου πηγή νερού, γη για καλλιέργεια και κτηνοτροφία, και φυσική οχύρωση, εκεί και ένα προϊστορικό «στέκι» των μακρινών «προγόνων» του Πολιτισμού του ΒΑ Αιγαίου. Επίσης, σιγά – σιγά γίνεται γνωστό ότι αυτές οι θέσεις ήταν μοναδικές αφού βρίσκονται και μεταγενέστερες οχυρές εγκαταστάσεις στις ίδιες κορυφές.

    πηγή («Εμπρός», του Μάκη Αξιώτη)

  • Ο κόλπος της Γέρας βρίσκεται στο νοτιοανατολικό τμήμα της Λέσβου, κατά μήκος των ακτών του υπάρχουν μικρά αλμυρά έλη ή αλίπεδα (Ντίπι – Λάρσος – Ευρειακή – Χαραμίδα). Στη δυτική του πλευρά υψώνεται το όρος Όλυμπος με ύψος 968 μ. που καλύπτεται κυρίως από δάση καστανιάς και πευκοδάσος, εκτός από τη γυμνή ασβεστολιθική του κορυφή.

    ΣΠΑΝΙΑ ΕΙΔΗ ΟΙΚΟΤΟΠΩΝ ΠΟΥ ΣΥΝΑΝΤΑΜΕ
    Αμμοσύρτες που καλύπτονται από θαλασσινό νερό μικρού βάθους, εκτάσεις θαλάσσιου βυθού με λιβάδια ποσειδωνίας, λασπώδεις και αμμώδεις επίπεδες εκτάσεις που αποκαλύπτονται κατά την άμπωτη, αβαθείς κολπίσκοι και όρμοι, ύφαλοι, μεσογειακά αλίπεδα με βούρλα, μεσογειακές και θερμοατλαντικές ολόφιλες λόχμες, ορεινά μεσογειακά χέρσα εδάφη με ακανθώδεις θάμνους, δάση σκληρόφυλλων με αριές και πουρνάρια που χρησιμοποιούνται για βοσκή, παρόχθια δάση, ελαιώνες, δάση καστανιάς, στοές με πικροδάφνες και αρμυρίκια, δάση ορεινών κωνοφόρων με μαυρόπευκα, μεσογειακά πευκοδάση με πεύκα ενδημικά της Μεσογείου.

    ΣΠΑΝΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΑ ΦΥΤΑ
    Άλυσσο της Λέσβου, Οφρύς του Βουκεφάλα, Κομπέρια, Γάλανθος του Έλβες, Τσάι του Ολύμπου, σπάνια είδη ορχεοειδών, Παιωνία ή άρρην.

    ΣΠΑΝΙΑ ΖΩΑ
    Ρινόλοφος του Μπλάσιους, Μικρομυωτίδα, Τρανομυωτίδα, Γραμμωτή νεροχελώνα, Στικτή νεροχελώνα, Σπιτόφιδο, Θαλασσοκόρακας, Πορφυροτσικνιάς, Αργυροτσικνιάς, Καλαμόκιρκος, Φοινικόπτερος.

    ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ
    Λαθροθηρία, οικιστική δραστηριότητα, ρύπανση.

    ΚΑΜΠΟΣ ΕΥΕΡΓΕΤΟΥΛΑ (συνοπτική περιγραφή)
    Κύριο χαρακτηριστικό του κάμπου Ευεργέτουλα είναι οι εύφορες πεδιάδες (περιβόλια, ελιές, οπωροφόρα δένδρα, καρυδιές) και τα καταπράσινα ελαιόφυτα βουνά. Πολύ συχνά συναντάμε πηγές, παραδοσιακές βρύσες και μικρούς ή μεγάλους χειμαρροπόταμους. Το πλούσιο δίκτυο μονοπατιών της ελιάς και του νερού έλκουν το φυσιολάτρη επισκέπτη. Ο κάμπος και οι οικισμοί του είναι διάσπαρτοι με βυζαντινά και μεταβυζαντινά μνημεία.
    Στα νότια, στη θέση «Ντίπι», εκβάλλει ο μεγαλύτερος χειμαρροπόταμος του νησιού, ο Ευεργέτουλας. Σ’ αυτόν οφείλεται και το όνομα του ομώνυμου Δήμου.
    Ο Ευεργέτουλας, το όνομα του οποίου υποδηλώνει τη σπουδαιότητα και τη σημασία της ευεργεσίας του στην περιοχή από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα, πηγάζει από τις βορειοδυτικές πλαγιές του όρους Όλυμπος, διέρχεται από τις τοποθεσίες Ένθρονος και Κεραμειά, ενώνεται με τους χειμαρροπόταμους των Αγίων Αναργύρων και της Καρήνης και εκβάλλει στον υδροβιότοπο Λάρσου – Ντιπίου.

    (Από την ομιλία του Προκόπη Π. Μαϊστρέλη, δασκάλου στο Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Ασωμάτου Ευεργέτουλα Λέσβου, στην 4η Γιορτή Κάστανου του Δήμου Αγιάσου. Κινηματοθέατρο Αναγνωστηρίου Αγιάσου, Κυριακή 18-11-2007, 7 μ.μ.)

  • Το απολιθωμένο δάσος της Λέσβου αποτελεί ένα τα σημαντικότερα Μνημεία Γεωλογικής Κληρονομιάς της χώρας μας. Πρόκειται και ένα τοπίο εξαιρετικής ομορφιάς και απεριόριστου θαυμασμού. Βρίσκεται κοντά στο χωριό Σίγρι στη δυτική άκρη της Μυτιλήνης. Η δημιουργία του συνδέετε με την έντονη ηφαιστειακή δραστηριότητα στο βόρειο Αιγαίο πριν από 20 περίπου εκατομμύρια χρόνια. Οι τεράστιες μάζες λάβας που προήλθαν από τις εκρήξεις των ηφαιστείων που συγκλόνισαν το χώρο του Αιγαίου είχαν επιπτώσεις, όπως ήταν φυσικό και στη Λέσβο. Κατέκλυσαν μεγάλες επιφάνειες, σκεπάζοντας και εξαφανίζοντας με τον τρόπο αυτό το πλούσιο δάσος που κάλυπτε τη Λέσβο εκείνη την εποχή. Η φυσική διάβρωση των ηφαιστειακών πετρωμάτων είχε σαν αποτέλεσμα να αποκαλυφθούν εντυπωσιακοί κορμοί απολιθωμένων δένδρων που σε αρκετές περιπτώσεις το μήκος τους φτάνει τα 20μ. και η διάμετρος τους τα 3μ και δημιουργούν ένα μοναδικό οικοσύστημα δάσους, μοναδικό στο κόσμο. 38 Ιδιαίτερα εντυπωσιακό είναι το πάρκο που δημιουργήθηκε στη θέση “Μπαλή Αλώνια” με απολιθωμένους κορμούς που διατηρούνται σε πολύ καλή κατάσταση. Η έκτασή του φτάνει τα 286 στρέμματα και αποτελεί το μοναδικό στο είδος του σε παγκόσμιο επίπεδο. Κατά την περιήγησή του κανείς σε ολόκληρο το απολιθωμένο δασικό οικοσύστημα θα δει ένα μεγάλο αριθμό από όρθιους κορμούς. Ακολουθώντας τα ειδικά διαμορφωμένα μονοπάτια ο επισκέπτης θα ξεναγηθεί σε όλη τη βουνοπλαγιά. Αξίζει να αναφέρουμε ότι όλες οι κατασκευές που διευκολύνουν την κίνηση των επισκεπτών έγιναν χωρίς τη χρησιμοποίηση μηχανικών μέσων που θα μπορούσαν να διαταράξουν το φανταστικό αυτό περιβάλλον. Στις εγκαταστάσεις του πάρκου που ξεχωρίζει για τη μοναδική του ομορφιά, έχουν δημιουργηθεί και ειδικά στέγαστρα για να ξεκουράζονται οι επισκέπτες, ενώ λειτουργούν και αναψυκτήρια. Το 1985 το Απολιθωμένο Δάσος της Μυτιλήνης χαρακτηρίστηκε ως Διατηρητέο Μνημείο της Φύσης. Με ειδικό Προεδρικό διάταγμα διαφυλάσσεται η ακεραιότητα του οικοσυστήματος και αποτρέπονται φαινόμενα αλλοίωσης του φυσικού τοπίου

    πηγη :Εργασια της Α΄ Τάξης Τεχνιτών Υποστήριξης Υπολογιστικών Συστημάτων του Ο.Α.Ε.Δ. – Κ.Ε.Τ.Ε.Κ. Μυτιλήνης

  • Μόλυβος

     Ο Μόλυβος είναι μια από τις πιο τουριστικές περιοχές της Λ 10 κοντινή σε απόσταση από το σημερινό οικισμό του Μόλυβου. Θα δείτε τμήμα τειχών της αρχαίας πόλης, λείψανα αρχαίου ναού, τάφους και μεταγενέστερα κτίσματα ρωμαϊκής περιόδου. Από τα αξιοθέατα της περιοχής αξίζει να επισκεφθείτε το αρχαιολογικό μουσείο το οποίο φιλοξενεί μια αξιόλογη αρχαιολογική συλλογή που περιλαμβάνει ευρήματα από τις ανασκαφές στην αρχαία Μήθυμνα. Τα σπίτια στα οποία έζησαν οι λογοτέχνες Αργύρης Εφταλιώτης και Ηλίας Βενέζης. Επίσης, αξίζει να δείτε τις τούρκικες βρύσες και τα λουτρά του περασμένου αιώνα. Κατά την παραμονή σας στο Μόλυβο θα κολυμπήσετε στην ομώνυμη παραλία που διακρίνεται για το φυσικό της κάλλος και την άρτια οργάνωσή της. Σε απόσταση 4 χλμ. από το Μόλυβο βρίσκεται η υπέροχη παραλία της Εφταλούς. Διαθέτει υπέροχη θέα που φτάνει ως τα μικρασιατικά παράλια, ενώ τα πεντακάθαρα νερά της προσφέρονται για κολύμπι. Τη παραλία αυτή προτιμούν και αρκετοί γυμνιστές. Εδώ βρίσκονται και οι ομώνυμες ιαματικές πηγές.

     Πέτρα

     Η Πέτρα είναι ένα όμορφο παραθαλάσσιο χωριό που έχει εξελιχθεί σε τουριστικό θέρετρο. Βρίσκεται στο βόρειο τμήμα της Λέσβου και απέχει 57 χλμ. από τη Μυτιλήνη. Ιδιαίτερα εντυπωσιακή είναι η παραδοσιακή αρχιτεκτονική του οικισμού. Τα παλιά και καλοδιατηρημένα σπίτια που εκτείνονται γύρω από ένα τεράστια βράχο, από τον οποίο πήρε τα όνομά του και το χωριό. Στην κορυφή του βρίσκεται ένα από τα σημαντικότερα θρησκευτικά μνημεία του νησιού και αναμφισβήτητα το πιο 11 αξιόλογο της περιοχής. Πρόκειται για την εκκλησία της Παναγίας της Γλυκοφιλούσας, που κτίστηκε στις αρχές του 18ου αιώνα. Για να φτάσετε σ’ αυτή θα πρέπει να ανεβείτε τα 114 λαξεμένα στο βράχο σκαλοπάτια. Σύμφωνα με την τοπική παράδοση την εικόνα της Παναγίας μετέφερε με το πλοίο του ένας καπετάνιος. Το βράδυ αντιλήφθηκε ότι η εικόνα είχε χαθεί. Τότε παρατήρησε ένα παράξενο φως στην κορυφή του βράχου. Εκεί βρήκε την εικόνα και αποφάσισε να κτίσει την εκκλησία.

    Η Πέτρα διαθέτει μια υπέροχη παραλία. Η αμμουδιά της εκτείνεται σε μήκος 3 χλμ. ενώ τα πεντακάθαρα νερά της προσφέρονται για κολύμπι και θαλάσσια σπορ. Είναι μια οργανωμένη πλαζ που παρέχει στους λουόμενους όλες τις σύγχρονες ανέσεις και υπάρχει η κατάλληλη υποδομή για θαλάσσια σπορ και παιχνίδια. Στην Πέτρα θα βρείτε ξενοδοχεία όλων των κατηγοριών. Κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού το Πνευματικό Κέντρο του δήμου διοργανώνει το “Πετρανό καλοκαίρι” που περιλαμβάνει πολιτιστικές εκδηλώσεις και έκθεση παραδοσιακών προϊόντων. Επίσης, αξίζει να παραβρεθείτε στη γιορτή της σαρδέλας που διοργανώνεται τον Αύγουστο στο γραφικό λιμανάκι της Πέτρας

    . Καλλονή

    Η Καλλονή βρίσκεται στο μέσον του νησιού και γνωρίζει τα τελευταία χρόνια αλματώδη ανάπτυξη σε όλους τους τομείς, αφού αποτελεί οικονομικό και εμπορικό κέντρο. Κάθε χρόνο προσελκύει πολλούς τουρίστες και επειδή διαθέτει αξιόλογες υποδομές, αλλά και γιατί έχει μοναδικές φυσικές ομορφιές και αξιοθέατα. 12 Τα αρχαιολογικά ευρήματα και τα διάσπαρτα λείψανα τειχών, σφονδύλων, κιονόκρανων, αγγείων, τα ερείπια ναών, οι βωμοί, τα αντικείμενα, τα νομίσματα σκορπισμένα σε μια έκταση που ξεπερνά τα 2.500 τετραγωνικά μέτρα σηματοδοτούν το ιστορικό παρελθόν και τον σημαντικό πολιτισμό των δύο πόλεων, που χάθηκαν από μεγάλο σεισμό στα 231 π.X. Δύο ήταν επίσης οι φυσικοί παράγοντες που προσδιόρισαν και προσδιορίζουν και σήμερα ακόμα τον πλούτο της Kαλλονής και της περιοχής της: ο Kόλπος Kαλλονής, που στην αρχαιότητα λόγω της Πύρρας, ονομαζόταν “Πυρραίων Eύριπος” και ο “Eύδενδρος” κάμπος της, όπως τον ονόμαζαν οι αρχαίοι Έλληνες. Ήταν πάντοτε και παραμένει λιμάνι εμπορικό, τόπος παραγωγής εκλεκτών ψαριών και οστρακοειδών αλλά και τόπος διακοπών και μελέτης της φύσης από τα χρόνια του Aριστοτέλη. O κάμπος της Kαλλονής που είναι η μεγαλύτερη πεδιάδα του νησιού, με τα πολλά νερά, το πλούσιο χώμα, τον ήλιο αποτελεί το καταπράσινο κέντρο της Λέσβου και κατοικείται πυκνά, λόγω του πλούτου του, από την αρχαιότητα. Eδώ ο μεγάλος φιλόσοφος και οι μαθητές του Θεόφραστος και Φαινίας ο Eρέσιος έθεσαν τα θεμέλια της φυσικής ιστορίας μελετώντας τα φυτά, τα θαλασσινά, και τα ψάρια της περιοχής του Kόλπου που είναι μοναδικά (κωβιοί, κουτσουμούρες, σαρδέλες, χτένια, αστερίες κ.α.). Διατρέχοντας τους αιώνες η Kαλλονή που τα βυζαντινά χρόνια ήταν μια από τις πλουσιότερες πόλεις αναγεννήθηκε πολλές φορές από τις στάχτες, που άφηναν πίσω τους θεομηνίες και φυσικές καταστροφές αλλά και οι επιδρομές κουρσάρων στη διάρκεια του Mεσαίωνα, χάρη στη θέληση των κατοίκων της. Kέντρο και φάρος ορθοδοξίας και πολιτισμού προσδιόρισε σε σημαντικό βαθμό το επίπεδο παιδείας στο νησί με τα ιστορικά της Mοναστήρια. Eδώ στην I. Mονή Λειμώνος λειτούργησε από το 1530 το πρώτο σχολείο αρρένων για κληρικούς και λαϊκούς και στην I. Mονή της Παναγιάς της Mυρσινιώτισσας, το πρώτο σχολείο θηλέων της Ελλάδας, χάρη στη φροντίδα του ιδρυτή των Mονών Aγίου Ιγνατίου Aγαλλιανού. Eδώ στην Kαλλονή θα λειτουργήσει και το πρώτο σχολείο μέσης εκπαίδευσης του νησιού, η περίφημη “Eπαρχιακή Eλληνική Σχολή”, στα 1804 απ’ όπου θα αποφοιτήσουν 13 οι δάσκαλοι που θα επανδρώσουν τα υπόλοιπα σχολεία του νησιού. O οικονομικός πλούτος της περιοχής θα οδηγήσει μετά το 1912 και την απελευθέρωση από την τουρκική κατοχή, στην πνευματική και πολιτιστική άνθιση του τόπου, όπως συνέβη και με το υπόλοιπο νησί.

    Σίγρι

     Ένα ψαράδικο χωριό, με άλλη ομορφιά, με άλλον αέρα, μ’ άλλο στυλ, μ’ άλλο χρώμα, φαντάζει ξεκομμένο από το υπόλοιπο νησί. Η θέση του οριοθετείται στο Δ. άκρο της Λέσβου, 94χλμ μακριά από την πρωτεύουσα του νησιού. Αναφέρεται ότι κατοικήθηκε από Τούρκους εξόριστους που έργο τους είχαν να κουρσεύουν τα πλοία που άραζαν στον ασφαλή του όρμο. Η εκκλησία του Αγίου Νικολάου, στην είσοδο του χωριού, χτίστηκε το 1912 απ’ τους πεζοναύτες που απελευθέρωσαν τη Λέσβο. Σε καλή κατάσταση σώζεται το κάστρο του χωριού, που χτίστηκε απ’ τους Τούρκους το 1757. Είναι μικρό σε έκταση με προμαχώνες, πύργους και μπουκαπόρτες. Στη θέση “Παλιόκαστρο”, Β., υπάρχουν βυζαντινά και μεσαιωνικά ερείπια. Το Σίγρι είναι το μεγαλύτερο φυσικό λιμάνι του νησιού, μια που ο όρμος του προστατεύεται με μοναδικό τρόπο από το Μεγαλονήσι ή αλλιώς τη Νησιώπη όπως είναι γνωστό το νησί που εκτείνεται κατά μήκος των ακτών του Σιγρίου. Στο νησί τούτο, υπάρχει ένας μεγάλος επιβλητικός φάρος, το εκκλησάκι του Αγίου 14 Γεωργίου, θαυμάσιοι κορμοί απολιθωμένων δένδρων που ξεκινούν από τη στεριά και εκτείνονται στη θάλασσα. Το χωριό διαθέτει μια όμορφη πλαζ με ψιλή άμμο και παγωμένα νερά. Τα αρμιρίκια της έρχονται να χαρίσουν την πολυπόθητη δροσιά του καλοκαιριού, ενώ τα παραδοσιακά ταβερνάκια αγκιστρωμένα στους γύρω βράχους, υπόσχονται καλό φαγητό και κυρίως φρέσκο ψάρι. Η περιοχή “κρύβει” ίσως τις πιο ωραίες αμμουδιές του νησιού με ψιλή καθαρή άμμο, ρηχά νερά και μικρά φανταστικά κοχύλια: Τα Λείμενα ο Κοχυλοποταμός και αρκετά πιο μακριά τη Τσιχλιώντα. Όλες αυτές απλώνονται ξεχασμένες στο δρόμο (χωματόδρομο) που ενώνει το Σίγρι με την Ερεσό. Η πρόσβαση σ’ αυτές δεν είναι και τόσο εύκολή. Ίσως γι’ αυτό κρατούν πεισματικά την ομορφιά τους. Εκτεθειμένη στο μάτι του Βοριά και σε απόσταση 4 περίπου χιλιόμετρα, από το χωριό θα βρείτε μια μεγάλη όμορφη παραλία τη Φανερωμένη, όπως είναι γνωστή στους ντόπιους. Τα νερά εδώ είναι πιο “άγρια”, πιο βαθιά, πιο κρυστάλλινα πιο γαλανά. Στη μέση περίπου της παραλίας, στους πρόποδες του βουνού “Σκοπός”, βρίσκεται η εκκλησία της Παναγίας της Φανερωμένης μέσα σε βράχο, όπου διακρίνεται λαξευμένη η σκήτη του ασκητή Θεοφανούς. Το Σίγρι είναι ταυτισμένο με το απολιθωμένο δάσος που εκτείνει στη γύρω περιοχή. Μη ξεχάσετε να επιισκεφτείτε το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας. Για τους λάτρες του ψαροτούφεκου και της καθετής το Σίγρι είναι από τα πιο κατάλληλα μέρη στη Λέσβο. Πρέπει να έχετε όμως σκάφος για να επισκεφτείτε τους καλούς ψαρότοπους. Για τους σερφερ υπάρχει σχεδόν σε καθημερινή βάση τους καλοκαιρινούς μήνες, βοριαδάκι 4-5 Β. Κατάλληλες παραλίες για Surfing το Λιμάνι, τα Λείμενα και η Φανερωμένη.

     Ερεσός

    Χτισμένη τέσσερα χιλιόμετρα πάνω από τη θάλασσα ανάμεσα σε ξερούς ηφαιστιογενείς όγκους η κωμόπολη της Ερεσού διατηρεί ατόφιο το παραδοσιακό της χρώμα. Τα θαυμάσια αρχοντικά που στολίζουν το χωριό μαρτυρούν την οικονομική και πολιτισμική άνθηση που γνώρισε ο τόπος. Η ευρύχωρη πλατεία του χωριού με τον θεόρατο πλάτανο στη μέση προσφέρεται για δροσιά και ξεκούραση.. Περιμετρικά της πλατείας απλώνονται τα δημόσια κτίρια -το δημαρχείο, το ταχυδρομείο, η αστυνομία- ενώ, οι τρεις εκκλησίες, η Παναγία, ο Άγιος Κωνσταντίνος, και η Αγία Ειρήνη με το εξαιρετικής τέχνης ξύλινο τέμπλο, βρίσκονται στο εσωτερικό του χωριού. Ξεχωριστό ενδιαφέρον παρουσιάζει το “Θεοφράστειον”,ένα από τα πιο όμορφα διδακτήρια της Λέσβου με αρκετά στοιχεία νεοκλασικής αρχιτεκτονικής. Κατασκευάσθηκε- μετά από πρωτοβουλία των μεταναστών στην Αμερική – το 1928 (1925 – 1928). με αρχιτέκτων τον Αθανάσιο Δεμίρη,. Διαθέτει βιβλιοθήκη με 2070 βιβλία Σήμερα στο κτίριο αυτό στεγάζονται το Νηπιαγωγείο, το Δημοτικό Σχολείο και το Γυμνάσιο Ερεσού. Ηρεμία και γαλήνη χαρακτηρίζουν την καλοκαιρινή ατμόσφαιρα της κωμόπολης της Ερεσού σε σχέση με την πολύβουη ζωή της Σκάλας. Άλλωστε, το μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού συμπεριλαμβανομένων και των δημοτικών αρχών -δημαρχείο, αστυνομία- μετακομίζει κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού στη Σκάλα για τις ανάγκες του τουρισμού ή μεταφέρεται στον κάμπο όπου ασχολείται με γεωργικές εργασίες. Η συνήθεια αυτή έχει τις 16 ρίζες της σε παλαιότερες εποχές και ήταν διαδεδομένη σε πολλά χωριά της Λέσβου

    . Μανταμάδος

    Ο Μανταμάδος βρίσκεται σε απόσταση 37χλμ από τη Μυτιλήνη και σε υψόμετρο 150μ. Το χωριό είναι κτισμένο μέσα σε λαγκαδιά και δε φαίνεται. Όχι μόνο γιατί η θέση του ήταν έτσι διαλεγμένη για να προστατεύεται από τους επιδρομείς αλλά και γιατί και το χρώμα του είναι δεμένο με τον γύρο τόπο, αφού οι πέτρες των σπιτιών προέρχονται από τα γύρω βουνά. Οι κάτοικοι ασχολούνται με την καλλιέργεια της ελιάς ιδιαίτερα όμως με την κτηνοτροφία. Το όνομά του προέρχεται από την τουρκική λέξη μαντάς που σημαίνει βόδι . Ενδιαφέρουσα είναι η εκκλησία του Αγίου Βασιλείου, στο κέντρο του χωριού, που χτίστηκε το 1750. Το ξυλόγλυπτο τέμπλο της είναι από τα ωραιότερα που υπάρχουν σε ελληνικές εκκλησίες. Εδώ η αγγειοπλαστική ήταν μια από τις πρώτες απασχολήσεις των κατοίκων και περίφημα ήταν τα μανταμαδιώτικα κουμάρια. Η παράδοση αυτή συνεχίζεται Η έφεση για τη λαϊκή χειροτεχνία ώθησε και την ανάπτυξη της κατεργασίας του ξύλου της ελιάς. Ο Μανταμάδος έχει λαμπρή πνευματική παράδοση. Αν βρεθείτε στο χωριό σταματήστε οπωσδήποτε στην μικρή του πλατεία 17 και δοκιμάστε τα γαλακτοκομικά του προϊόντα, κυρίως όμως μη ξεχάσετε να πάρετε γιαούρτι Μανταμάδου, φτιαγμένο με τον παλιό αυθεντικό τρόπο, μέσα στις παραδοσιακές πήλινες “γραγούδες”.. Ωραίες είναι και οι παραθαλάσσιες τοποθεσίες της περιοχής, όπως ο Άγιος Στέφανος με τη θαυμάσια ακροθαλασσιά του η “Λαγκάδα” με ωραία αμμουδιά για, το “Καλοστάσι”, με την πεντακάθαρη θάλασσα, το ακρωτήρι “Παληός” μια γραφική τοποθεσία με λίγα σπιτάκια ψαράδων όπου υπήρχε μεγάλο χωριό, που εγκαταλείφθηκε εξ αιτίας των επιδρομών των Σαρακηνών. Η περιοχή θεωρείται καλός ψαρότοπος. Τα μικρά νησάκια που βρίσκονται περίπου 1 χμ απ’ την ακρογιαλιά, τα Τοκμάκια, και ειδικά το Ασπρονήσι είναι καταπληκτικά. Για τους τυχερούς λοιπόν που διαθέτουν έστω και μία ψαρόβαρκα δεν πρέπει να χάσουν την εμπειρία

     Αγιάσος

    Ίσως ένα από τα πιο γραφικά και ωραιότερα χωριά της πατρίδας μας, η Αγιάσος, χτισμένη στους πρόποδες του όρος Όλυμπος στη Λέσβο, μαγνητίζει τον επισκέπτη με τη σπάνια ομορφιά της. Η Αγιάσος είναι χτισμένη αμφιθεατρικά στις ανατολικές παρειές του όρους Όλυμπος και έχει υψόμετρο 460 μέτρων 18 Η Αγιάσος διατηρεί αναλλοίωτα στοιχεία παραδοσιακής αρχιτεκτονικής και έχει ανακηρυχθεί παραδοσιακός οικισμός. Παρόλο που δεν είναι παραθαλάσσιος οικισμός, έχει μεγάλη τουριστική κίνηση κατά τους καλοκαιρινούς μήνες. Στην Αγιάσο βρίσκεται η εκκλησία της Παναγίας της Αγιάσου, η οποία γιορτάζει το Δεκαπενταύγουστο. Γίνεται μεγάλο πανηγύρι, ενώ κάτοικοι από όλο το νησί της Λέσβου συρρέουν στην Αγιάσο, ακόμη και διανύοντας τη διαδρομή με τα πόδια. Το μοναστήρι χτίστηκε για να στεγάσει την εικόνα που μετέφερε ο μοναχός Αγάθωνας από την Ιερουσαλήμ. Από την επιγραφή που έφερε η εικόνα («ΜΗΤΗΡ ΘΕΟΥ ΑΓΙΑ ΣΙΩΝ») προέρχεται το όνομα της Αγιάσου. Η φράση Αγία Σιών με την οποία συνήθιζαν να χαρακτηρίζουν την εικόνα και το μοναστήρι οι προσκυνητές παραφθάρθηκε σε Αγιασων και στη συνέχεια σε Αγιάσος. Ο “Κήπος της Παναγίας”, μια καταπράσινη και ολόδροση περιοχή που εδώ ο επισκέπτης θα βρει ένα θεόρατο αιωνόβιο πλάτανο, στη σκιά του οποίου μπορεί να ξαποστάσει απολαμβάνοντας μια όμορφη θέα του χωριού από κάτω προς τα πάνω. Ο Ιερός Ναός της Αγίας Τριάδας βρίσκεται στην περιοχή “Καμπούδι” στην πάνω είσοδο του χωριού. Είναι ο δεύτερος μεγάλος ναός της Αγιάσου. Χτίστηκε το 1870 και είναι πιστό αντίγραφο της εκκλησίας της Παναγίας και των άλλων βασιλικών του 18ου αιώνα της Λέσβου. Έχει πολλές αξιόλογες εικόνες, μερικές από τις οποίες χρονολογούνται από τον 17ο αιώνα. Άξιο μνείας είναι το καμπαναριό της εκκλησίας, μικρό και κομψό.

    Πλωμάρι

    Μια σχετικά νέα πόλη που κτίστηκε το 1842 , όταν σταμάτησαν οι πειρατικές διαδρομές και οι κάτοικοι κατέβηκαν στη θάλασσα από το Μεγαλοχώρι (11 χλμ βόρεια). Με τα χρόνια το Μεγαλοχώρι υποβαθμίστηκε και το Πλωμάρι έγινε πρωτεύουσα της επαρχίας. Είναι σημαντικό λιμάνι με μεγάλη εμπορική και τουριστική κίνηση, πνευματική ζωή πολλά αξιοθέατα και ωραίες παραλίες. Οι κεραμιδένιες στέγες, που κατεβαίνουν κλιμακωτά από το λόφο προς τη θάλασσα δεν μπορούν παρά να ενθουσιάσουν από τη πρώτη κιόλας στιγμή τον επισκέπτη. Το Πλωμάρι συνδυάζει την ηρεμία των διακοπών και τη ζωντάνια της αναψυχής. Η φιλοξενία στη νησιώτικη αυτή γωνιά της Ελλάδας, αποτελεί δεδομένο της καθημερινής ζωής των κατοίκων του. Εδώ θα βρείτε άρτια εξοπλισμένα ξενοδοχεία, κάθε κατηγορίας, με όλες τις προσφερόμενες υπηρεσίες, παραλιακές ταβέρνες, ζαχαροπλαστεία με παραδοσιακά παρασκευάσματα και κέντρα διασκέδασης με σύγχρονη και ζωντανή νησιώτική μουσική. Εδώ όμως θα βρείτε και πολλές ποτοποιίες με μεγάλη παράδοση στη παραγωγή ούζου. Το ούζο Πλωμαρίου είναι πασίγνωστο και εξαιρετικό, γι’ αυτό πρέπει οπωσδήποτε να το δοκιμάστε. Οι Πλωμαρίτες διακρίθηκαν ως ναυτικοί και έχουν αξιόλογη παράδοση στα γράμματα. Πλούσια είναι η προσφορά της Λέσχης “Βενιαμίν ο Λέσβιος”. Κατά τα μέσα του 19ου αιώνα, το Πλωμάρι αναδείχτηκε στο μεγαλύτερο βιοτεχνικό, εμπορικό και βιομηχανικό κέντρο της  Λέσβου, μετά την πρωτεύουσα, τη Μυτιλήνη. Λόγω δε της παράκτιας θέσης του, εξελίχθηκε επιπλέον σε σημαντικό κόμβο για τη ναυτιλία και το θαλάσσιο εμπόριο

     Γέρα

     Η Γέρα με τον περίφημο κόλπο του μαγεύει κάθε περαστικό. Αποτελείται από τα χωριά Παπάδος , Παλαιόκηπος, Μεσαγρός, Σκόπελος, Πλακάδος και Πέραμα, τα οποία υμνεί σε ένα ποίημά του και ο Γεραγώτης – από την καταγωγή της μητέρας του – Οδυσσέας Ελύτης. Στον Παπάδο με τα υπέροχα γραφικά αρχοντικά ξεχωρίζει για την ομορφιά και την ιστορία του, το αρχοντικό Βρανά, όπου έμενε η μητέρα του νομπελίστα ποιητή Οδυσσέα Ελύτη, και τώρα στεγάζεται το Δημαρχείο. Σε μικρή απόσταση είναι ο Μεσαγρός με το ερειπωμένο πλέον τζαμί του. Μόνο ο μιναρές του έχει μείνει ανέπαφος και εντύπωση προκαλεί ότι μέσα στην ημισέληνό του διακρίνεται ο Χριστιανικός Σταυρός. Αξιοθέατα αποτελούν επίσης ο ναός της Ζωοδόχου Πηγής (με το μισό τέμπλο του ναού να είναι από ξύλο και το άλλο μισό από μάρμαρο) και ο φούρνος με την τοιχογραφία του Θεόφιλου, που απεικονίζει σκηνές από την παραγωγή ψωμιού. Στο Σκόπελο, το μεγαλύτερο χωριό της Γέρας, εντυπωσιάζει η πλατεία με τα πλατάνια και τη μαρμάρινη κρήνη. Ακόμη, ο Σκόπελος είναι γνωστός για τα “λαγούμια της Μαγδαληνής”, τις μεγάλου μήκους πρωτοχριστιανικές κατακόμβες που βρίσκονται κάτω από το ναό της Αγίας Μαγδαληνής. Η περιοχή, βρίσκεται  στους πρόποδες του Καρυώνα, ενός καταπράσινου βουνού που προσφέρεται για πεζοπορία με θέα στον κόλπο της Γέρας. Στον Παλαιόκηπο ξεχωρίζει ο ναός του Αγίου Ερμολάου, με το ξυλόγλυπτο τέμπλο του. Στην Ευρειακή υπάρχει οργανωμένη παραλία και αρκετά συγκροτήματα ενοικιαζόμενων δωματίων καθώς και καταστημάτων εστίασης. Από τον Πλακάδο, το μικρότερο χωριό της Γέρας, ξεκινά ένας αγροτικός δρόμος που βγάζει στο “Σορόκο”, μια όμορφη δασική περιοχή με καταπληκτική θέα. Το Πέραμα, αποτελεί το λιμάνι της Γέρας, και για χρόνια ήταν το εμπορικό κέντρο της περιοχής. Συνδέεται πορθμιακά με την απέναντι ακτή της Κουντουρουδιάς. Εδώ βρίσκεται και το πρώην βυρσοδεψείο “Σουρλάγκα”, το μεγαλύτερο των Βαλκανίων. Το Πέραμα, παρουσιάζει τις περισσότερες επιλογές για νυχτερινή διασκέδαση, με γραφικές ταβέρνες παραδοσιακή κουζίνα, και μπαρ που σφύζουν από νεολαία. Από εδώ ξεκινά ένας δρόμος με κατεύθυνση το στόμιο του κόλπου. Εκεί υπάρχουν οι πολύ όμορφοι ψαράδικοι οικισμοί, το Μάρμαρο, οι Πύργοι, ο Αύλωνας και τα Φτέλια, με γραφικές ταβερνούλες, που σερβίρουν νόστιμους θαλασσινούς και άλλους μεζέδες. Τέλος, σημαντικότερο πόλο έλξης για ντόπιους και ξένους αποτελεί η παραλία στο Τάρτι με τα βαθυγάλαζα νερά και την καθαρή αμμουδιά του. Κάθε καλοκαίρι τραβάει πλήθος τουριστών, που μετά το μπάνιο τους απολαμβάνουν φρέσκο ψάρι και κάθε λογής άλλες λιχουδιές στα ταβερνάκια της περιοχής. Αξιόλογες παραλίες είναι επίσης τα Τσίλια, τα Φαρά, το Λιγονάρι, και το Τσάφι.

    Παράκοιλα

     Ένα από τα πιο παραγωγικά χωριά της Λέσβου. Απέχει από την πόλη της Μυτιλήνης 51,7χλμ. Από τη μια οι πορτοκαλεώνες της περιοχής που σκορπούν μεθυστικά αρώματα την εποχή της ανθοφορίας, και από την άλλη ο ολοπράσινος κάμπος καθιστούν τη θέση του χωριού πολύ προνομιούχα. Στην κορυφή του βουνού Iσσα, στα σύνορα Παρακοίλων – Ανεμώτιας, σε Β. κατεύθυνση από το χωριό υπάρχει πύργος διαστάσεων και γύρω του λείψανα αρχαίου οικισμού. Στην κορυφή του λόφου είναι χτισμένο το εκκλησάκι του Αγίου Γεωργίου, στο οποίο παρατηρούνται αρχιτεκτονικά μέλη παλιού κτίσματος με ανάγλυφες παραστάσεις και διακοσμήσεις. Η αρχαία κώμη “Παράκελα” ήταν χτισμένη έξω απ’ το κάστρο. Στα Ν. των Παρακοίλων υπήρχαν τα μικρά χωριά Ανδροντικάδος και Χώρα που οι κάτοικοί τους τα εγκατέλειψαν σε άγνωστο χρόνο, και συγκεντρώθηκαν πάνω στο ύψωμα , “παρά την κοιλάδα”. Έτσι το νέο χωριό πήρε το όνομα Παράκοιλα. Εκτεταμένη ακρογιαλιά αρχίζει σε απόσταση ενός χιλιομέτρου απ’ το χωριό, απ’ το γραφικό ψαρολίμανο στα Ν. και τελειώνει στον κάβο “Μεδούσι”. Η ακτή προσφέρεται για κολύμπι και για ψάρεμα. Στα βουνά πάνω από τα Παράκοιλα ευδοκιμούν και τα ροδόδεντρα (Rhododendron luteum Οικ. Ericaceae ), που αποτελούν μοναδικά στο είδος τους σ’ όλη την Ευρώπη. Αναπτυγμένη είναι η βιοτεχνία νημάτων. Τα Παράκοιλα φημίζονται για τις φλοκάτες, τις κουβέρτες και τα κιλίμια τους

  • Αξιοθέατα – Περιβάλλον
    Ναοί – εξωκλήσια

    Το «Σπήλαιο- Ασκητήριο της Αγίας Παρασκευής», λαξευμένο μέσα σε «μαλακό» βράχο.
    Χρονολογείται από τους πρώτους χριστιανικούς αιώνες και δεν αποκλείεται κατά τον Κώστα Μάκιστο η λειτουργία του και ως Ασκληπιείο στην αρχαιότητα. Πλησίον του Σπηλαίου βρίσκονται μέλη δύο τουλάχιστον Παλαιοχριστιανικών Βασιλικών που μαρτυρούν την κατοίκηση και την ιστορία της περιοχής από πολλούς αιώνες. Εντός του σπηλαίου υπάρχει φρεάτιο από όπου αναβλύζει Αγίασμα.

    Την Πέμπτη και την Παρασκευή του Πάσχα τελείται η πανήγυρη προς τιμή της Αγίας με ταυροθυσία και παρασκευή του παραδοσιακού εδέσματος «κεσκέτς» που μοιράζεται στο εκκλησίασμα, έθιμα που ανάγονται στην αρχαιότητα. Σήμερα το εκκλησάκι λειτουργεί ως παρεκκλήσιο και είναι ανοιχτό κάθε Παρασκευή πρωί και όλο τον Αύγουστο. Το Σπήλαιο βρίσκεται εντός του οικισμού της Αγίας Παρασκευής.

    Ο Ιερός Ναός Παμμεγίστων Ταξιαρχών της Αγίας Παρασκευής.
    Είναι ο καθεδρικός Ναός της Αγίας Παρασκευής. Μία μεγαλόπρεπη τρίκλιτη Βασιλική, που η οικοδόμησή της ξεκίνησε το 1856 και ολοκληρώθηκε το 1867. Αξιόλογο είναι το ξυλόγλυπτο τέμπλο και ο εσωτερικός διάκοσμος του Ναού.
    Ενδιαφέρον παρουσιάζουν η εξωτερική κιονοστοιχία του νάρθηκα, που οι κίονες της προέρχονται από τον αρχαίο ναό της Κλοπεδής καθώς και το επιβλητικό πέτρινο κωδωνοστάσιο χτισμένο τη δεκαετία του 1960.

    Μαζί με την Παναγία της Αγιάσου θεωρούνται οι μεγαλύτερες Εκκλησίες της Λέσβου.

    Το «Μετόχι του Ταξιάρχη Κλοπεδής» στην Αγίας Παρασκευή.
    Το μοναστήρι ιδρύθηκε από τον Άγιο Ιγνάτιο τον Αγαλλιανό, τον 16ο αιώνα και αποτελεί μέχρι σήμερα Μετόχι της Μονής Λειμώνος. Βρίσκεται 4 χλμ βορειοδυτικά της Αγίας Παρασκευής, πολύ κοντά στον αρχαιολογικό χώρο του ιερού της Κλοπεδής. Το καθολικό του είναι αφιερωμένο στους Αρχαγγέλλους Μιχαήλ και Γαβριήλ και εορτάζει στις 6 Σεπτεμβρίου.
    Αξιόλογη η αμφίστομη κρήνη στην είσοδο του Μοναστηριού με μαρμάρινη επιγραφή του 1776.
    Στο μοναστήρι υπάρχει μόνιμα ιερέας και είναι επισκέψιμο καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους από την ανατολή έως τη δύση του ηλίου καθημερινά και παρέχεται διαμονή δωρεάν.

    Περιπατητικές Διαδρομές

    Η πλούσια φύση του λεσβιακού τοπίου απαντάται σε όλο της το μεγαλείο στην περιοχή του Δήμου της Αγίας Παρασκευής.
    Μια μεγάλη ποικιλία υδροβιοτόπων με σημαντικά είδη πτηνών, ήρεμα αγροτικά τοπία με κοπάδια προβάτων, ελαιώνες, λιβάδια, πευκόφυτα δάση που φθάνουν μέχρι τη θάλασσα, αλυκές, πηγές και ποτάμια στα οποία βρίσκει ο επισκέπτης απομεινάρια άλλων εποχών, όπως πέτρινα γεφύρια, υδρόμυλους, παλιούς ελαιόμυλους και πατητήρια σταφυλιών και ένα σωρό διάσπαρτα ξωκλήσια τα περισσότερα χτισμένα πάνω σε Παλαιοχριστιανικές των πρώτων Χριστιανικών χρόνων.

    Τρία χλμ. ανατολικά της Αγίας Παρασκευής στην τοποθεσία «Μύλοι», διέρχεται ο Μυλοπόταμος. Ένας ποταμός που έχει νερό καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους και το όνομά του δηλώνει και τη χρήση του νερού του. Πράγματι στην τοποθεσία «Μύλοι» υπάρχουν ερείπια πλέον των τεσσάρων υδρόμυλων.
    Μια πανέμορφη διαδρομή που μαγεύει τον επισκέπτη. Οι υδρόμυλοι, προβιομηχανικά κτίσματα στη Λέσβο, διαδραμάτισαν τον ρόλο τους από την αρχαιότητα έως τις αρχές του 20ου αιώνα, όταν μπήκαν σε λειτουργία οι σύγχρονοι ατμοκίνητοι και αργότερα πετρελαιοκίνητοι κινητήρες των αλευρόμυλων. Εκείνος που βρίσκεται σε καλύτερη κατάσταση από όλους τους άλλους της περιοχής είναι ο μύλος του Χατζηγιάννη.

    Αλυκές & Υδροβιότοποι

    Στα διοικητικά όρια του Δήμου βρίσκεται το μεγαλύτερο και σημαντικότερο τμήμα του Υγροτόπου του Κόλπου Καλλονής, που περιλαμβάνεται στον εθνικό κατάλογο προστατευόμενων περιοχών Φύση 2000 (Natura 2000) ενώ επίσης αποτελεί Σημαντική Περιοχή για τα Πουλιά της Ελλάδας.

    Πιο συγκεκριμένα (από δυτικά προς ανατολικά) στο Δήμο Αγίας Παρασκευής ανήκουν οι επιμέρους υγρότοποι:
    • Ποταμός Τσικνιάς και η εκβολή του,
    • Υγρότοπος της Αλυκής,
    • Ποταμός Μυλοπόταμος και η εκβολή του, • Καντρί,
    • Υγρότοπος των Μέσων,
    • Ποταμός Βούβαρης και η εκβολή του και τέλος
    • η θαλάσσια περιοχή που οριοθετείται από τους παραπάνω.
    Οι υγρότοποι αυτοί σχηματίζουν ένα ξεχωριστό σύμπλεγμα στο οποίο απαντάται μια ιδιαίτερα σημαντική ποικιλία από είδη πουλιών. Είναι μάλιστα πολύ γνωστοί στο εξωτερικό και αποτελούν τα τελευταία χρόνια τον προορισμό εκατοντάδων παρατηρητών πουλιών.
    Η σημασία των υγροτόπων της περιοχής οφείλεται τόσο στα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά τους και τη γεωγραφική θέση τους, αλλά επίσης στο γεγονός ότι είναι εύκολα προσβάσιμοι από τους επισκέπτες στα περισσότερα σημεία τους.
    Εμφανίζονται εδώ πουλιά που προέρχονται τόσο από την Ευρώπη και την Ασία, όσο και από την Αφρική, ενώ οι πληθυσμοί τους είναι διαφορετικοί σε κάθε εποχή του χρόνου. Αναμφίβολα σημαντική είναι, πάντως, η ανοιξιάτικη μετανάστευση των πουλιών από την Αφρική, όπου πέρασαν το χειμώνα, προς την Ευρώπη όπου θα παραμείνουν μέχρι το τέλος του καλοκαιριού για να αναπαραχθούν.
    Κάποια από τα σημαντικά είδη πουλιών που θεωρούνται κοινά στους υγροτόπους της περιοχή είναι:
    • Αβοκέτα (Recurvirostra avocetta)
    • Φοινικόπτερο (Phoenicopterus ruber)
    • Καλαμοκανάς (Himantopus himantopus)
    • Καστανόχηνα (Tadorna ferruginea)
    • Μαυροπελαργός (Ciconia nigra)
    • Λευκοπελαργός (Ciconia ciconia)
    • Πετροτριλίδα (Burhinus oedicnemus)
    • Κοκκινοσκελής (Tringa totanus)
    • Αργυροτσικνιάς (Egretta alba)
    • Λευκοτσικνιάς (Egretta garzetta)
    • Χαλκόκοτα (Plegadis falcinellus)
    • Φιλομαχητής (Philomachus pugnax) κ.ά.

    Οι Αλυκές στα νότια της Αγίας Παρασκευής με έκταση 3.500 στρεμμάτων αποτελούν μια σημαντική πλουτοπαραγωγική πηγή για την περιοχή και παράγουν ετησίως 35 – 40 χιλιάδες τόνους αλάτι.

    Πέρα από την οικονομική τους όμως σημασία αποτελούν μαζί με το περιφερειακό τους κανάλι, καθώς και την περιοχή του υδροβιοτόπου των Μέσων και τις εκβολές του ποταμού Βούβαρη έναν από τους πιο σημαντικούς υδροβιότοπους της χώρας, που φιλοξενούν μια καταπληκτική και πολυάριθμη ποικιλία πτηνών, πολλά από τα οποία είναι σπάνια.

    Αναφέρουμε ενδεικτικά τους μαύρους πελαργούς και τα φοινικόπτερα (φλαμίνγκος), που με τα ροδόχρωμα φτερά τους δίνουν στο τοπίο μια εξωτική εικόνα. Αυτό καθιστά την περιοχή ιδιαίτερα ελκυστική για την προσέλευση ερευνητών και επισκεπτών με ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την παρατήρηση των πτηνών της περιοχής, αλλά και για τον απλό φυσιολάτρη, όλο το χρόνο κυρίως όμως την άνοιξη από τον Μάρτιο μέχρι και τον Ιούνιο.

    Στο σημαντικότερο υγρότοπο της περιοχής, αυτόν της Αλυκής έχει πρόσφατα τοποθετηθεί Eιδικό Παρατηρητήριο Ορνιθοπανίδας.

    Το έργο αυτό είναι το πρώτο έργο υποδομής στο νησί που απευθύνεται και σκοπό έχει να διευκολύνει τους επισκέπτες παρατηρητές πουλιών.
    Δίνει τη δυνατότητα για την αποτελεσματική παρατήρηση πουλιών στο πιο απομονωμένο τμήμα της Αλυκής που είναι πολύ σημαντικό, ενώ τα προστατεύει με τον τρόπο αυτό από αδικαιολόγητη όχληση. Ο προσανατολισμός του παρατηρητηρίου δίνει καλές συνθήκες φωτισμού κατά τις πρωινές ώρες (07.00-12.00).

  • Στο Δήμο Γέρας μπορεί να συναντήσει κανείς παραδοσιακά κτίρια και παλιά αρχοντικά εκπληκτικής αρχιτεκτονικής, όπως είναι το κτίριο Βρανά στο οποίο στεγάζεται το σημερινό δημαρχείο στον Παπάδο. Αξιοθαύμαστα τμήματα τοιχογραφίας του γνωστού ζωγράφου Θεόφιλου σώζονται σε πολύ καλή κατάσταση σε έναν παλιό φούρνο στον Μεσαγρό. Αξιόλογα μνημεία αποτελούν και οι βρύσες που στολίζουν τις πλατείες των χωριών, όπως η τουρκική μαρμαρόγλυπτη κρήνη στον Παπάδο και η αραβικής τεχνοτροπίας του Μεσαγρού. Επίσης στον Μεσαγρό υπάρχει τζαμί σε πολύ καλή κατάσταση. Αξιόλογες είναι και οι εκκλησίες των χωριών, οι περισσότερες από τις οποίες χτίστηκαν την εποχή της Τουρκοκρατίας. Χαρακτηριστική είναι η ξυλόγλυπτη βασιλική του Σκοπέλου όπου κάτω από το ναό σώζονται σε πολύ καλή κατάσταση πρωτοχριστιανικές κατακόμβες.  Στον Σκόπελο υπάρχει ένα τουρκικό σχολαρχείο το οποίο πρόσφατα διαμορφώθηκε σε ξενώνα. Σημαντικά λείψανα προϊστορικού οικισμού έχουν βρεθεί στην περιοχή «Χαλατσές». Είναι πολύ πιθανό στο σημείο αυτό να βρισκόταν η «Ιερά Πόλη», που κατά τον Πλίνιο ήταν δευτερεύουσα κώμη της Αιολικής Λέσβου. Επίσης αρχαιολογικά ευρήματα έχουν βρεθεί στην περιοχή «Μάννα». Ότι απέμεινε από τους αρχαίους οικισμούς έρχεται στην επιφάνεια ακόμα και σήμερα σε όλο το μήκος της ακτής του Κόλπου.

    Το ωραιότερο μνημείο της φύσης, όμως, και ένα από τα ωραιότερα της  Μεσογείου είναι ο κόλπος της Γέρας. Είναι η ψυχή και η ανάσα της Γέρας. Η ζωή των κατοίκων συνδεόταν και συνδέεται με αυτόν. Το στόμιο του κόλπου προς το πέλαγος, όμοιο με φιορδ, έχει θέα μαγευτική με τα μικρά νησάκια να στέκουν σαν βιγλάτορες στο κανάλι, και τις ασημόχρωμες ελιές να φτάνουν μέχρι το κύμα. Απείρου κάλλους είναι οι δαντελωτές παραλίες και οι πολύ μικροί όρμοι που υπάρχουν τόσο μέσα στον κόλπο, όσο και στην πλευρά που βρέχεται από το Αιγαίο Πέλαγος. Η ομορφότερη και πιο αξιοποιημένη από όλες είναι το Τάρτι, το οποίο διαθέτει πεντακάθαρα νερά και βρίσκεται στους πρόποδες ενός καταπράσινου λόφου. Κάθε καλοκαίρι κατακλύζεται από χιλιάδες τουρίστες που απολαμβάνουν φρέσκα ψάρια στις γραφικές ψαροταβέρνες. Επίσης  μαγευτικοί είναι οι όρμοι «Τσίλια», «Λιγονάρι», «Τσάφι», «Φαρά» και «Γιαλιώτισσα».

    Οι παραλίες “Ευρειακή” και “Τάρτι” συμμετέχουν από το 1996 στο Διεθνές Πρόγραμμα “ΓΑΛΑΖΙΕΣ ΣΗΜΑΙΕΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ”. H “Γαλάζια Σημαία” είναι ένα διεθνές σύμβολο ποιότητας. Είναι ίσως το πιο γνωστό περιβαλλοντικό σήμα και απονέμεται από το 1987, κάθε χρόνο, σε 38 χώρες του κόσμου, σε όσες ακτές και μαρίνες πληρούν αυστηρές προϋποθέσεις. Δεν αρκεί οι ακτές να διαθέτουν καθαρή θάλασσα. Πρέπει να τηρούνται συνολικά 27 κριτήρια, που αναφέρονται σε ποιότητα νερών κολύμβησης, οργάνωση, πληροφόρηση, ασφάλεια λουομένων και επισκεπτών και προστασία του περιβάλλοντος της ακτής και του παράκτιου χώρου. Διεθνής Συντονιστής του Προγράμματος είναι το Ίδρυμα για την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση (FEE). Στην Ελλάδα, φορέας του προγράμματος, από το 1992, είναι η Ελληνική Εταιρεία Προστασίας της Φύσης (ΕΕΠΦ), η παλαιότερη περιβαλλοντική οργάνωση της χώρας(http://www.eepf.gr/ ).

    Το Πέραμα παρουσιάζει τις περισσότερες επιλογές για νυχτερινή διασκέδαση. Γραφικές ταβέρνες με παραδοσιακή κουζίνα, μπαρ που σφύζουν από νεολαία. Υπάρχουν δύο ξενοδοχειακές μονάδες στην περιοχή της Ευρειακής, καθώς και αρκετά ενοικιαζόμενα δωμάτια όπου μπορούν να μείνουν οι επισκέπτες.

    Πέρα από την φυσική ομορφιά της περιοχής, ο Δήμος Γέρας έχει μια μακρόχρονη και πλούσια ιστορική και πολιτιστική κληρονομιά. Αξίζει να τον επισκεφθείτε.

  • Ξακουστή για τη μοναδική της φυσική ομορφιά και παραδοσιακή αρχιτεκτονική, η Μήθυμνα (ή Μόλυβος), σαν ζωγραφιά ξεπροβάλλει στο μάτι του επισκέπτη η εικόνα με το γραφικό λιμάνι, τον λόφο με τα πέτρινα σπίτια, τα πολύχρωμα παράθυρα, τα λιθόστρωτα σοκάκια και το εντυπωσιακό μεσαιωνικό κάστρο που δεσπόζει στην κορυφήΗ Μήθυμνα είναι έδρα της ομώνυμης επαρχίας και μαζί με τα χωριά Σκάλα Συκαμιάς, Συκαμιά, Λεπέτυμνο, Άργενο, Βαφειό και την εξοχική περιοχή της  Εφταλούς αποτελεί σήμερα διοικητικά τον Δήμο Μήθυμνας.

    Κατά την μυθολογία, η Μήθυμνα ήταν μιά από τις πέντε κόρες του μυθικού βασιληά Μάκαρα. Η λέξη σημαίνει σεβαστή, προστατευομένη. Το μεσαίωνα παίρνει και την ονομασία Μόλυβος ή Μόλιβος. Η γραφή με γιώτα μπορεί να θεωρηθεί η πιό σωστή, αν παραδεχτούμε πως η ρίζα του ονόματος είναι η φράγκικη περιφραστική ονομασία Mont d’ olives ( βουνό των ελιών ).
    Η παραδοσιακή αρχιτεκτονική αντιπροσωπεύει τρόπους ζωής και κοινωνικούς ρυθμούς του παρελθόντος. Το 1965 ο Μόλυβος (Μήθυμνα) χαρακτηρίστηκε διατηρητέος οικισμός.

    Στη Μήθυμνα υπάρχει αρχαιολογική συλλογή με εντυπωσιακά ευρήματα από την περιοχή, και βιβλιοθήκη με περισσότερους από χίλιους τόμους και χειρόγραφα.
    Η μουσική ήταν η προσφιλής κατά το παρελθόν απασχόληση των Μηθυμναίων.
    Στην ποίηση και στο μέλος διέλαμψε ο Αρίονας. Στη Μήθυμνα λατρευόταν ιδιαίτερα ο Δίας, ο Διόνυσος και ο Ηρακλής. Ο Βιργίλιος αναφέρει οτι τα σταφύλια της Μήθυμνας ήταν ασυναγώνιστα για το άρωμα και το χυμό τους.

    Απο το 1960 η τουριστική αξιοποίηση αποτελεί καθοριστικό παράγοντα για όλη τη ζωή και εξέλιξη του Μολύβου.
    Στο Μόλυβο γίνονται κάθε χρόνο πολλές πολιτιστικές εκδηλώσεις, όπως επίσης και πολλά Συνέδρια διεθνή και παγκόσμια. Εκθέσεις ζωγραφικής, διαλέξεις, θεατρικές και λαογραφικές παραστάσεις. Οι κάτοικοι του χωριού, εκτός από τον τουρισμό, ασχολούνται με την αλιεία, την ελαιοκαλλιέργεια, την κτηνοτροφία και την γεωργία.

    Ζωή ξένοιαστη και χαρούμενη. Δροσιά το πρωί, στη γαλανή θάλασσα. Γαλήνη τα δειλινά, με το πύρινο ηλιοβασίλεμα. Βάρκες και δίχτυα στο πέτρινο λιμάνι. Γλέντι τη νύχτα, στην αστρόφωτη πολιτεία. Φαντασμαγορία τα γιορτινά βράδυα, με το ηλεκροφωτισμένο κάστρο. Κι’ όποιος πιεί από το νερό, δεν ξεχνά και ξαναγυρίζει…

    Μήθυμνα: Η πολύχρωμη και ανοιχτόκαρδη πολιτεία των καλλιτεχνών, η αγαπημένη γωνιά των ελλήνων και ξένων τουριστών.

  • Ο Δήμος Αγιάσου βρίσκεται στο Νομό Λέσβου της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου και αποτελείται από ένα μόνο δημοτικό διαμέρισμα (Αγιάσου), γιατί δεν έχει συνενωθεί με άλλους Ο.Τ.Α.
    Σύμφωνα με την εθνική απογραφή πληθυσμού του έτους 2001 έχει πραγματικό πληθυσμό 2.587 κατοίκων. Αποτελείται από τέσσερις (4) οικισμούς

    Η Αγιάσος είναι χτισμένη αμφιθεατρικά στις ανατολικές παρειές του όρους Όλυμπος (968 μ.) και έχει υψόμετρο γύρω στα 500 μ. Στην ορεινή – ημιορεινή περιφέρειά της ανήκουν εκτάσεις καλλιεργήσιμης γης, δάση και απόκρημνες, δύσβατες περιοχές. Η συνολική έκταση της διοικητικής περιφέρειας του Δήμου Αγιάσου είναι 79.900 στρέμματα.

    Ο οικισμός Αγιάσου είναι χαρακτηρισμένος παραδοσιακός οικισμός με το από 19.10/13-11-1978 Π.Δ. (ΦΕΚ 594/Δ΄/13-11-1978).
    Η Αγιάσος δημιουργήθηκε στη θέση όπου έφτιαξε τη σκήτη του ο ιερομόναχος Αγάθων ο Εφέσιος, που ήρθε το 802 μ.Χ. από τα Ιεροσόλυμα φέρνοντας μαζί του το εικόνισμα της Παναγίας «Αγία Σιών» και άλλα ιερά κειμήλια. Εκεί το 1170 μ.Χ. χτίστηκε η πρώτη εκκλησία – μοναστήρι, γύρω από την οποία αναπτύχθηκε σταδιακά ο οικισμός.
    Η οικονομία της συγκροτήθηκε γύρω από δύο κύριους άξονες : α) τη γεωργική παραγωγή και β) τη βιοτεχνία.

    ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ

    Η εκκλησία της Παναγίας, βασικός πόλος έλξης όλων των επισκεπτών. Είναι τρίκλιτη βασιλική, περιτριγυρισμένη από ψηλούς τοίχους, αφού παλιά ήταν μοναστήρι. Μέσα στον περίβολό της υπάρχουν το παρεκκλήσιο των Αγίων Αποστόλων, δύο Μουσεία (Βυζαντινό και Λαϊκό), χώροι υποδοχής και φιλοξενίας, αποθήκες, ενοικιαζόμενα καταστήματα, το κτιριακό συγκρότημα του παλιού ξενώνα 65 δωματίων, το Πνευματικό Κέντρο, το διώροφο ξενοδοχείο 14 δωματίων και 28 κλινών και το κωδωνοστάσιο.

    Το Λαογραφικό Μουσείο του Ιερού Ναού Κοιμήσεως Θεοτόκου που λειτουργεί στο χώρο της αυλής του. Εδώ υπάρχει μια εξομοίωση δωματίου παραδοσιακού Αγιασώτικου σπιτιού. Περιέχει, επίσης, πολύτιμα έργα λαϊκής τέχνης (κεντήματα, υφαντά, ενδυμασίες, παλιά χάλκινα οικιακά σκεύη κλπ), παλιά τιμαλφή από δωρεές πιστών (δακτυλίδια, βραχιόλια, σκουλαρίκια, κουλαγίνες, καρφίτσες, πόρπες κλπ.), παλιά νομίσματα κ.ά.. 

    Το Εκκλησιαστικό Μουσείο του Ιερού Ναού Κοιμήσεως Θεοτόκου που λειτουργεί επίσης στον περίβολό του. Παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον μια που εκεί εκτίθενται ο Σταυρός με το Τίμιο Ξύλο, τα ιερά λείψανα των αγίων, ιερά Ευαγγέλια και Σκεύη, παλιές κανδήλες (18ου αιώνα), χρυσό κεντητό επιτραχήλιο (16ου αιώνα), χρυσοκέντητα επιμάνικα, ο κεντητός επιτάφιος της Παναγιάς, κεντητά καλύμματα, ένα παλιό προσκυνητάρι, ένα παλιό βενετσιάνικο έπιπλο κ.ά.. 

    Ο “Κήπος της Παναγίας”, μια καταπράσινη και ολόδροση περιοχή με το ιστορικό εξοχικό της κέντρο. Εδώ ο επισκέπτης θα βρει ένα θεόρατο αιωνόβιο πλάτανο, στη σκιά του οποίου μπορεί να ξαποστάσει απολαμβάνοντας μια όμορφη θέα του χωριού από κάτω προς τα πάνω. Τα παρεκκλήσια της Ζωοδόχου Πηγής και του Αγάθωνος του Εφεσίου, όπου κατά την παράδοση έφτιαξε τη σκήτη του ο κομιστής της εικόνας της Παναγίας.

    Ο Ιερός Ναός της Αγίας Τριάδας βρίσκεται στην περιοχή “Καμπούδι” στην πάνω είσοδο του χωριού. Είναι ο δεύτερος μεγάλος ναός της Αγιάσου. Χτίστηκε το 1870 και είναι πιστό αντίγραφο της εκκλησίας της Παναγίας και των άλλων βασιλικών του 18ου αιώνα της Λέσβου. Έχει πολλές αξιόλογες εικόνες, μερικές από τις οποίες χρονολογούνται από τον 17ο αιώνα. Άξιο μνείας είναι το καμπαναριό της εκκλησίας, μικρό και κομψό.

    To κτιριακό συγκρότημα του Αναγνωστηρίου Αγιάσου «Η Ανάπτυξη», κιβωτός του λαϊκού μας πολιτισμού, που βρίσκεται στην πλατεία του Δημαρχείου (τέως σταθμού λεωφορείων) στην κάτω είσοδο του χωριού. Το Πνευματικό μας Κέντρο ιδρύθηκε το 1894 (εποχή Τουρκοκρατίας στη Λέσβο) και διαθέτει βιβλιοθήκη που φιλοξενεί πάνω από 20.000 τόμους βιβλίων, κινηματοθέατρο 300 θέσεων σε σχέδια του αρχιτέκτονα Γ. Γιανουλέλλη και του ζωγράφου Γ. Τσαρούχη και Λαογραφικό Μουσείο, χτισμένο πάνω στα αρχιτεκτονικά πρότυπα του παραδοσιακού μας οικισμού, που φιλοξενεί Πινακοθήκη Λεσβίων Ζωγράφων και Μουσείο Λαϊκής Τέχνης.

    Η Πλατεία της Αγοράς με το νεοκλασικό καφενείο “Καφενταρία”, που βρίσκεται πάνω από την εκκλησία της Παναγίας. Χώρος εξαιρετικά γραφικός, με πλακόστρωτο και μεταλλικές πέργκολες κατάφορτες από βαθίσκιωτα αναρριχητικά φυτά που γεφυρώνουν τις γύρω παρόδους, ο οποίος από τα πολύ παλιά χρόνια αποτελεί τον αφαλό του χωριού όπου χτυπά η καρδιά της κοινωνικής του ζωής.

    Το γραφικό και πολυτραγουδισμένο Σταυρί, στη θέση όπου διασταυρώνεται ο κεντρικός ανηφορικός δρόμος της κωμόπολης με το γεφύρι που στεφανώνει ένας γερο-πλάτανος. Από κει κατηφορίζει για τον Ασώματο και την Καρήνη η ονομαστή «πατουμένη» (λιθόστρωτο μονοπάτι) που διασχίζει τον ελαιώνα. Στο παρακείμενο καφενεδάκι ξαποσταίνουν οι επισκέπτες απολαμβάνοντας ένα ούζο με εκλεκτά μεζεδάκια.

    Στον παραδοσιακό οικισμό της Αγιάσου έχουν χαρακτηριστεί διατηρητέα ή ιστορικά διατηρητέα και έργα τέχνης, μεταξύ άλλων, τα παρακάτω κτίρια, που αξίζει να επισκεφθείτε:

    Το κτιριακό συγκρότημα του παλιού δημοτικού ελαιοτριβείου που βρίσκεται στη θέση «Καμπούδι» χαρακτηρίσθηκε ως διατηρητέο, γιατί πρόκειται για συγκρότημα κτιρίων που διαθέτει πολύ αξιόλογα χαρακτηριστικά παραδοσιακά αρχιτεκτονικά και μορφολογικά στοιχεία που θα πρέπει να διατηρηθούν γιατί αποτελούν τυπικά δείγματα τόσο της βιομηχανικής αρχιτεκτονικής όσο και της παραδοσιακής αρχιτεκτονικής της περιοχής (Σχετική η αριθμ. ΔΠΑ/8359/98/21.1.99 απόφαση Υπουργού Αιγαίου που δημοσιεύτηκε στο 77/Δ΄/11.2.99 ΦΕΚ). Άρχισε να χτίζεται το 1879. Ήταν το τρίτο στη σειρά ατμοκίνητο ελαιοτριβείο του νησιού μας.

    Το κτιριακό συγκρότημα του Παλαιού Ξενώνα ιδιοκτησίας Ιερού Προσκυνήματος Παναγίας Αγιάσου (“Χάνια”) που βρίσκεται κοντά στην πλατεία αγοράς χαρακτηρίστηκε ως ιστορικό διατηρητέο μνημείο και έργο τέχνης, γιατί αποτελεί σημαντικό δείγμα λαϊκής αρχιτεκτονικής του τόπου με νεοκλασικές μορφολογικές επιρροές και είναι άρρηκτα συνδεδεμένο με τις μνήμες των κατοίκων της περιοχής (Σχετική η αριθμ. ΥΠΠΟ/ΔΙΛΑΠ/3318/3228/10.1.2000 απόφαση Υπουργού Πολιτισμού που δημοσιεύτηκε στο 114/Β΄/7.2.2000 ΦΕΚ).Το κτιριακό αυτό συγκρότημα τώρα αναπαλαιώνεται από το Υπουργείο Πολιτισμού (8η Εφορεία Νεωτέρων Μνημείων) με πιστώσεις του Γ΄ Κ.Π.Σ. Άρχισε να χτίζεται μετά την ανέγερση του σημερινού ναού της Παναγίας (1815), ανακαινίστηκε το 1857, καταστράφηκε από τη μεγάλη φωτιά του 1877 και ξαναχτίστηκε το μεν νότιο τμήμα του την περίοδο 1895-1898 το δε βόρειο το 1905. Σήμερα ανακαινίστηκε με πιστώσεις του Υπουργείου Πολιτισμού.

    Το κτίριο του Νέου Ξενώνα ιδιοκτησίας Ιερού Προσκυνήματος Παναγίας Αγιάσου που βρίσκεται στο κέντρο του χωριού χαρακτηρίστηκε ως ιστορικό διατηρητέο μνημείο και έργο τέχνης, γιατί αποτελεί αξιόλογο δείγμα εκλεκτικιστικής αρχιτεκτονικής, σημαντικό για το χώρο της Αγιάσου και γενικότερα για την ιστορία της αρχιτεκτονικής (Σχετική η αριθμ. ΥΠΠΟ/ΔΙΛΑΠ/Γ/3322/54761/10.11.1999 απόφαση Υπουργού Πολιτισμού που δημοσιεύτηκε στο 2118/Β΄/6.12.1999 ΦΕΚ). Η κατάθεση του θεμέλιου λίθου έγινε το 1927 και η ανέγερσή του ολοκληρώθηκε το 1931.
    Το κτίριο “Καφενταρία” (καφενείο) ιδιοκτησίας Δήμου Αγιάσου, που βρίσκεται στην πλατεία αγοράς του χωριού, χαρακτηρίστηκε ως ιστορικό διατηρητέο μνημείο και έργο τέχνης, γιατί αποτελεί αντιπροσωπευτικό δείγμα αρχιτεκτονικής των αρχών του αιώνα με εμφανή νεοκλασικά στοιχεία στις όψεις και είναι συνδεδεμένο με τις μνήμες των κατοίκων της περιοχής (Σχετική η αριθμ. ΥΠΠΟ/ΔΙΛΑΠ/Γ/3321/54764/ 10.11.1999 απόφαση Υπουργού Πολιτισμού που δημοσιεύτηκε στο 2218/ Β΄/6.12.1999 ΦΕΚ). Χτίστηκε το 1857, καταστράφηκε από τη μεγάλη πυρκαγιά του 1877 και ανακαινίστηκε με τη χορηγία του Δημήτρη Μαλιάκα το 1879. Σήμερα ανακαινίζεται από το Υπουργείο Πολιτισμού.
     Τα τελευταία χρόνια χτίστηκε και το Δημαρχείο της Αγιάσου πάνω στα παραδοσιακά οικιστικά πρότυπα του χωριού (κεραμοσκεπή, σαχνισίνια, εξωτερική επένδυση με πέτρα κλπ) κι έγιναν έργα ανάπλασης της πλατείας που ανέδειξαν τον περιβάλλοντα χώρο που οδηγεί στον καταπράσινο Κήπο της Παναγίας και περιβάλλεται από εστιατόρια όπου ο επισκέπτης μπορεί να εκτιμήσει τη λαχταριστή ντόπια παραδοσιακή κουζίνα.

    ΦΥΣΙΚΑ ΘΕΡΕΤΡΑ

    ΚΑΡΗΝΗ

    Σε απόσταση εννιά χιλιομέτρων απ’ την Αγιάσο βρίσκεται η μαγευτική εξοχική τοποθεσία της Καρήνης, που αποτελεί πραγματική όαση μέσα στον απέραντο ελαιώνα. Μέσα στην οργιαστική βλάστηση των καρυδιών και των μπαξέδων και κάτω από τον παχύτατο ίσκιο των αιωνόβιων πλατανιών, ο επισκέπτης μπορεί να βρει τη γαλήνη και την ξεκούραση, να δροσιστεί από την αναβλύζουσα ζωογόνο πηγή κρύου και διαυγέστατου νερού που χύνεται σε μια παλιά ρωμαϊκή δεξαμενή, να γευματίσει στα γραφικά καφενεδάκια και να θαυμάσει την κουφάλα του γερο-πλάτανου όπου έζησε για κάποιο χρονικό διάστημα ο μεγάλος λαϊκός ζωγράφος Θεόφιλος Χατζημιχαήλ, που ζωγράφισε στον εξωτερικό τοίχο παρακείμενου κτίσματος τον Ερωτόκριτο, την Αρετούσα, τον Κατσαντώνη και το χορό του Ζαλόγγου. Σήμερα γίνονται εργασίες συντήρησης – διάσωσης των τοιχογραφιών αυτών από ειδικούς συντηρητές της 8ης Εφορείας Νεωτέρων Μνημείων του ΥΠΠΟ. Από την Καρήνη ξεκινά το λιθόστρωτο μονοπάτι που οδηγεί στον Ασώματο και στην Αγιάσο (η λεγόμενη “πατουμένη”). Η περιοχή της Καρήνης χαρακτηρίστηκε ως διατηρητέο μνημείο της φύσης με την αριθμ. 3801/11-8-2003 (ΦΕΚ 1231/Β΄/2003) απόφαση της Δ/νσης Δασών Περιφερείας Βορείου Αιγαίου και προτείνεται από το ΥΠΕΧΩΔΕ να ενταχθεί στον κατάλογο των προστατευόμενων περιοχών.

    ΑΪ ΔΗΜΗΤΡΗΣ

    Ένα χιλιόμετρο περίπου μετά τη διασταύρωση Αγιάσου-Πολιχνίτου, περνάμε μέσα από την κοιλάδα του Αι Δημήτρη, με το ομώνυμο ξωκλήσι, τους πανέμορφους μπαξέδες, τα γάργαρα τρεχούμενα νερά και τα γραφικά καφενεδάκια, που ζώνεται τριγύρω με το πηχτό πράσινο του πεύκου και της ελιάς. Στη θέση αυτή καταλήγει το ρέμα της Καρκαβούρας που χαρακτηρίζεται από την πλούσια παρόχθια βλάστηση και το επιβλητικό ανάγλυφο του εδάφους. Πηγάζει από το όρος Όλυμπος και έχει ιδιαίτερη οικολογική αξία, αφού εκατέρωθεν της κοίτης του αναπτύσσονται τρεις διαφορετικοί τύποι οικοτόπων ενταγμένων στο Δίκτυο Natura 2000. 

  • Η Δ.Ε. Mανταμάδου, (τα λεσβιακά χωριά Mανταμάδος, Kάπη, Kλειώ και Πελόπη),  σας καλωσορίζει και στην ηλεκτρονική διεύθυνση που καθιερώνει στο Διαδίκτυο.
    Oι τεχνολογικές εξελίξεις και η επανάσταση της Πληροφορικής υποχρεώνουν και εμάς να μην μείνουμε πίσω, αλλά να δημιουργήσουμε ακόμη ένα σημείο επαφής και πληροφόρησης. Mε τον τρόπο αυτό ευελπιστούμε, να έχουν τη δυνατότητα της εύκολης και άμεσης προσέγγισης, συνδημότες, φίλοι και όσοι θέλησαν να μας γνωρίσουν. Η σελίδα θα εμπλουτίζεται τακτικά με κάθε χρήσιμη πληροφορία με σκοπό την τακτική ενημέρωση συνδημοτών και φίλων.
     
    Η Δ.Ε. Mανταμάδου, στη βορειοανατολική περιοχή της Λέσβου, έχει να επιδείξει σημαντικά κοινωνικά, οικονομικά και πολιτισμικά στοιχεία, συμβάλλοντας ουσιαστικά στην αναάπτυξη του νομού.
    H οικονομική του παρουσία, πέρα από το κοινό για όλη τη Λέσβο προϊόν του λαδιού, επικεντρώνεται γύρω από τη ζωϊκή και γαλακτομική παραγωγή. Mια σειρά από μικρές και μεγάλες γαλακτοκομικές μονάδες προσφέρουν εξαιρετικά προϊόντα (κρέατα, τυριά, γιαούρτια κ.ά.) που σιγά-σιγά αποκτούν πανελλαδική φήμη. Tο λάδι, το μέλι, τα κεραμικά, τα ψάρια, είναι τα προϊόντα που συμπληρώνουν τις οικονομικές δραστηριότητες των κατοίκων του Δήμου μας.
     
    Tα ακρογιάλια της εκταταμένης θαλασσογραμμής της Δ.Ε., (Πεδή, Aσπροπόταμος, Λαγκάδα, Tσόνια, Παλιός και Γενί Λιμάνι), δίνουν τη δυνατότητα στους επισκέπτες να συνδυάσουν κολύμπι και παιχνίδι στα καθαρά νερά τους.
    Ταπεινά ξωκλήσια με τις ετήσιες γιορτές των αγίων τους, ενοριακές βασιλικές του 18ου αιώνα, που πλαισιώνουν τον ξακουστό Ταξιάρχη, την πολύβουη Παναγία της Κάπης, τον βυζαντινό Άγιο Στέφανο, διάσπαρτα ίνχη της αρχαίας κληρονομιάς και του μεταγενέστερου λαϊκού πολιτισμού, είναι στοιχεία των τεσσάρων χωριών του Δήμου μας, που συμβάλλουν της λεσβιακής παράδοσης.
     
    Tο κέντρο της Δ.Ε., το κεφαλοχώρι του Mανταμάδου, η σοβαρή και προηγμένη Kάπη, η παραδοσιακή Kλειώ που κατρακυλά στη θάλασσα, η ορεινή Πελόπη χτισμένη στη ρίζα του Λεπέτυμνου, σημαδεύουν με τις αντιθέσεις τους τις ψηφίδες ενός ενδιαφέροντος οικιστικού συνόλου. Kοντά τους ο εγκαταλελειμμένος Kουκμήδος, μαρτυρεί τη σχέση και την παράλληλη ιστορική μας πορεία με τον κόσμο της αντικρινής παραλίας.
      Η Δ.Ε. Mανταμάδου, 4 χωριά της BA Λέσβου, προσπαθεί να παρακολουθήσει τις εξελίξεις, και ταυτόχρονα να διατηρήσει τον χαρακτήρα του. Δύσκολο το παιχνίδι, αλλά αξίζει όλοι μαζί, έστω οι περισσότεροι από εμάς, από εσάς να προσπαθήσουμε για ό,τι το καλύτερο.

    Ναοί, Εξωκλήσια
    Ο ναός του Αγίου Στεφάνου
    Μακριά από τους τουριστικούς δρόμους, σ’ ένα υπήνεμο πανέμορφο λιμανάκι διασώζεται το ξωκλήσι του Αγίου Στεφάνου. Έστω και λησμονημένο δεν παύει να είναι το αντιπροσωπευτικότερο δείγμα βυζαντινής αρχιτεκτονικής ίσως σ’ ολόκληρη την Ελλάδα.
    Μπορεί να είναι μικρό σε μέγεθος αλλά πληροί όλες τις προϋποθέσεις ενός ναού κανονικών διαστάσεων και ρυθμού βυζαντινού: Τρία κλίτη, ιερό με Πρόθεση και Διακονικό, εσωνάρθηκα και εξωνάρθηκα, τρουλαία σταυρεπίστεγη, και όλα αυτά δέκα χιλιόμετρα απ’ το Μανταμάδο, στην παραλιακή περιοχή Αγίου Στεφάνου. 

    Η ιστορία του: Είναι πραγματικά περίεργο πως κοντά στη θάλασσα βρέθηκε ο ναός του πρωτομάρτυρα Αγίου Στεφάνου, εκεί όπου περίμενε κανείς έναν θαλασσινό άγιο. Πολλοί στηριζόμενοι στην παράδοση για να δώσουν απάντηση στο ερώτημα, τοποθετούν το κτίσμα γύρω στο 1222 – 1224.
    Όταν οι Σαρακηνοί πειρατές αγκυροβόλησαν στην παραλία για να ληστέψουν τους γύρω συνοικισμούς, κατατροπώθηκαν στην τοποθεσία που σήμερα ονομάζεται Τρούπια από τα παλικάρια των γύρω συνοικισμών. Κυνηγημένοι έφτασαν στην παραλία όπου είχαν αφήσει τα πλοία, οι ντόπιοι όμως είχαν προφτάσει να εξοντώσουν τη φρουρά των πλοίων και να κάψουν τα Σαρακηνά πλοία. Παγιδευμένοι πλέον οι Σαρακηνοί εξοντώθηκαν. Για να ευχαριστήσουν το Θεό οι κάτοικοι της παραλίας έχτισαν το ναό στο σημείο της νίκης προς τιμή του πρωτομάρτυρα Στεφάνου.

    Σήμερα εκτός απ’ την εκκλησία του Αγίου Στεφάνου, στην περιοχή λειτουργούν συγκροτήματα από θερινές κατοικίες – εργαστήρια αγγειοπλαστικής.
    Το πανηγύρι του Αγίου Στεφάνου γίνεται κάθε χρόνο στις 2 Αυγούστου και συγκεντρώνει πλήθος προσκυνητών. Στην εικόνα του Αγίου ακόμα και σήμερα υπάρχουν αφιερώματα που αναπαριστούν ασημένια και επίχρυσα στέφανα, γιατί ο Άγιος Στέφανος από τους κατοίκους του Μανταμάδου είναι ο άγιος του στεφανώματος και πολλά τραγούδια τραγουδιούνται την ημέρα της γιορτής του.

    Πελόπη

    Η μεγάλη τρίκλιτη βασιλική του Ιερού Ναού των Ταξιαρχών χτίστηκε από τον πρωτομάστορα Στρατήγη Καρέκο στα 1834, ενώ το πέτρινο μοναδικό καμπαναριό στο 1870.
    Το τζαμί δεν απέκτησε ποτέ Μιναρέ. Απέναντι από την Αγία Μαρίνα δεν στέριωσε. Αυτό το χρέωσαν οι κάτοικοι στο παρεκκλήσι.
    Οι πέτρινες βρύσες που βρίσκονται διάσπαρτες στο χωριό, όπως της Παναγίας Λειβάδας (βυζαντινό εξωκλήσι), που χτίστηκε το 1915 από τον γελαγώτη «Εφέ», Βασίλη Αρβανίτη, μαρτυρούν την ντόπια παράδοση στην τέχνη της πέτρας.
    Ανεβαίνοντας την πλαγιά του Λεπετύμνου για τον Προφήτη Ηλία, συναντάμε το ξωκλήσι του Αγίου Δημητρίου, χωμένο στην πευκόφυτη κρυψώνα του. Το Εξωκλήσι αυτό ανακαινίστηκε πρόσφατα με δαπάνη του εκπολιτιστικού συλλόγου «Προφήτης Ηλίας».

    Βλέποντας το Λεπέτυμνο από μακριά στο κέντρο του, καλυμμένη καμιά φορά από σύννεφα και στεφανωμένη με ένα καφετί βράχο, φαίνεται η ψηλότερή του κορφή η Βίγλα (968 μ.). Δυτικότερά της ορθώνεται μια άλλη κορφή, ο Αη Λιάς (938 μ.), με το ομώνυμο εξωκλήσι. Η νότια πλευρά του, προφυλαγμένη από το μελτέμι πέφτει στην ομαλή πλαγία του βουνού. Η βορεινή του όμως πλαγιάζει κάθετη στα Τάρταρα. Είναι λαξευμένο το μονοπάτι που οδηγεί με σκαλοπάτια στην κορυφή του. Εκεί το χέρι του ανθρώπου έχει διαμορφώσει τα βράχια, κόβοντας τα κάθετα και δημιουργώντας ένα πλάτωμα. Στη μια του άκρη βρίσκεται το ξωκλήσι του Προφήτη Ηλία, του οποίου η βιογραφία του θέλει να τον τρέφουνε οι κόρακες.

     

  • Στη νότια ακτή του νησιού βρίσκεται το γραφικό Πλωμάρι, γνωστό για την παραγωγή ούζου, τους παραδοσιακούς μεζέδες αλλά και τους φιλόξενους κάτοικους του. Περιηγηθείτε στα πλακόστρωτα σοκάκια του και απολαύστε ένα ουζάκι στη σκιά του υπεραιωνόβιου πλατάνου στην παλιά συνοικία του χωριού με τα αρχοντικά που έχουν μείνει αναλλοίωτα στο πέρασμα του χρόνου.

    Σε μικρή απόσταση από το Πλωμάρι θα βρείτε την παραλία του Αγ. Ισιδώρου, μία από τις καθαρότερες παραλίες στην Ελλάδα, αλλά και τη Μελίντα με τον εντυπωσιακό βράχο της καθώς και την Παναγιά Κρυφτή.

    Στα βουνά του Πλωμαρίου θα βρείτε το Μεγαλοχώρι, το παλιό Πλωμάρι, αλλά και άλλα μικρά γραφικά χωριουδάκια χτισμένα στις πλαγιές του Ολύμπου ανάμεσα σε αγέρωχους βράχους και πεύκα. Επισκεφθείτε τα και απολαύστε το απίθανο ορεινό τοπίο και την πλούσια βλάστηση. Και αν θέλετε να ζήσετε μία μοναδική εμπειρία φιλοξενίας μέσα σε ένα υπέροχο ορεινό περιβάλλον, επισκεφτείτε το «Αγρόκτημα Τούμπα»κοντά στον οικισμό «Μηλιές».

    Το Πλωμάρι είναι ιδιαίτερα αξιοποιημένο τουριστικά. Εντός του χωριού αλλά και στον οικισμό στην περιοχή του Αγ. Ισιδώρου θα βρείτε πολλά ξενοδοχειακά συγκροτήματα, καταστήματα, ταβέρνες, καφετέριες και μαγαζιά με τουριστικά είδη.

Αξιοθέατα-Αρχαιολογικοί χώροι και Μουσεία

  • Το Μουσείο ιδρύθηκε αρχικά από το σύλλογο γυναικών Παμφίλων, οι οποίες συνέλεξαν παραδοσιακό υλικό, κυρίως χειροποίητα υφάσματα και κεντήματα, με στόχο να το στεγάσουν σε σπίτι το οποίο θα ήταν ανά δωμάτιο διαμορφωμένο όπως τα σπίτια από το 19ο μέχρι τα μέσα του 20ου αιώνα. Για το σκοπό αυτό χρησιμοποίησαν αρχικά ένα παλιό αρχοντικό (κελί της εκκλησίας της Αγίας Βαρβάρας) που παραχωρήθηκε από τον ιερέα της εκκλησίας. Μετά το 2007 ο σύλλογος μετέφερε τα εκθέματα σε ένα όμορφο διώροφο δημοτικό οίκημα στο κέντρο των Παμφίλων, που παραχώρησε για το σκοπό αυτό το Δημοτικό συμβούλιο Μυτιλήνης, επί δημαρχίας του Νάσου Γιακαλή. Το παραδοσιακό αυτό σπίτι εμπλουτίζεται συνεχώς με νέο υλικό που προσφέρουν οι κάτοικοι των Παμφίλων και των γύρω χωριών. Από το 2009 αναβαθμίστηκε σε «Λαογραφικό Μουσείο» και προστέθηκε στους σκοπούς του η έρευνα, συγκέντρωση και αρχειοθέτηση όλου του υλικού που αφορά την εκπαιδευτική ιστορία των Παμφίλων και των γύρω χωριών, αφού τα Πάμφιλα ήταν ένα από τα δύο ή τρία χωριά του νησιού που διέθεταν ήδη από το 1830 σχολείο και μέχρι το τέλος του 19ου αιώνα λειτουργούσαν Νηπιαγωγείο, προκαταρκτικές τάξεις, Ιδιωτικό και Δημόσιο Παρθεναγωγείο, την πρώτη σε όλη τη Λέσβο Αστική σχολή, Ελληνικό σχολείο και Ημιγυμνάσιο. Οι επισκέπτες μπορούν να απολαύσουν τα εκθέματα, αλλά και να παρακολουθήσουν βιντεοταινίες που αναφέρονται στον ξεχασμένο τρόπο ζωής και εργασίας, στα παλιά έθιμα, καθώς και σε παραδοσιακούς τοπικούς χορούς και μουσική.

    Επίσκεψη έπειτα από συνεννόηση στο τηλέφωνο 6973230660

LESVOS-AtHellas.gr-ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ-ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ
  • Το Μουσείο Προσφυγικής Μνήμης 1922 βρίσκεται στη Σκάλα Λουτρών, όπου και εγκαταστάθηκε ένας σημαντικός αριθμός προσφύγων (25 περίπου οικογένειες) μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή. Διαθέτει μια σημαντική συλλογή κειμηλίων που προέρχονται από την καθημερινή ζωή των προσφύγων πριν την υποχρεωτική τους μετοίκηση. Εγκαινιάστηκε το 2006 και διαθέτει και εξειδικευμένη βιβλιοθήκη. 


    Επίσκεψη έπειτα από συνεννόηση στο τηλέφωνο 6974640419 (κ. Παπαχρυσός)

LESVOS-AtHellas.gr-ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ-ΜΟΥΣΕΙΟ ΠΡΟΣΦΥΓΙΚΗΣ ΜΝΗΜΗΣ 1922
  • Κατάλοιπα του Υδραγωγείου βρίσκονται λίγο έξω από το χωριό της Μόριας και αποτελούνται από 17 τόξα με ύψος 27 μ. και μήκος 170 μ. Το Υδραγωγείο θεωρείται έργο του Ρωμαίου Αυτοκράτορα Αδριανού (τέλη 2ου – αρχές 3ου αι. μ. Χ.) και φέρει έντονα στοιχεία από την κλασσική εποχή. Πιθανολογείται ότι η ροή του νερού ξεκινούσε από τις παρυφές του Ολύμπου στην Αγιάσο και με υπόγειες διαδρομές, σήραγγες και αψιδωτές καμάρες κατέληγε στη Μυτιλήνη, στο λόφο της Αγίας Κυριακής. Είχε συνολικό μήκος 26 χλμ. και δυνατότητα παροχής νερού 24.500 κ.μ. την ημέρα. Μάλλον έπαψε να λειτουργεί περίπου στις αρχές του 4ου αι. μ. Χ.

LESVOS-AtHellas.gr-ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ- ΡΩΜΑΪΚΟ ΥΔΡΑΓΩΓΕΙΟ
  • Στη βόρεια μεριά της Παναγιούδας υπάρχει το Φοινικόδασος του Καλαμιάρη (που πήρε το όνομά του από τον ποταμό που διέρχεται από το συγκεκριμένο σημείο). Τα αρχικά δέντρα φυτεύτηκαν από τον Άγγλο επιχειρηματία (και υποπρόξενο της Μ. Βρεττανίας) Άτκινσον στα τέλη του 19ου αιώνα, όταν ο τελευταίος είχε εγκατασταθεί στην περιοχή και είχε κατασκευάσει τρία βιομηχανικά κτίρια στα Πάμφιλα: ένα για την παρασκευή πυρηνελαίου, ένα για το διθειάνθρακα (CS2) που είναι απαραίτητος διαλύτης για την εξαγωγή πυρηνελαίου, ένα σαπωνοποιείο (1878) και πολύ αργότερα (1904) ένα εργοστάσιο γαλβανισμού πιστονιών (που πιθανότατα δεν πρόλαβε να το λειτουργήσει). Το δασύλλιο αναπτύχθηκε στη συνέχεια και ανανεώνεται με φυσικό τρόπο. Στην περιοχή υπάρχουν δύο σπάνια στην Ελλάδα φοινικοειδή (ένας μικρός Livistona Chinensis – γνωστός και ως κινέζικη ανεμιστήρα ή φοίνικας – σιντριβάνι και μια μεξικάνικη Brahea Armata – γνωστός και ως μπλε φοίνικας).

LESVOS-AtHellas.gr-ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ- ΦΟΙΝΙΚΟΔΑΣΟΣ
  • Από τους Ταξιάρχες (Καγιάνι), αλλά και γενικότερα από τα υψώματα στα νότια της πόλης οι επισκέπτες έχουν την ευκαιρία να θαυμάσουν μια πανοραμική θέα της Μυτιλήνης και να κατανοήσουν την ιδιόμορφη συγκρότηση του οικιστικού ιστού, με επίκεντρο τα δύο λιμάνια (βόρειο και νότιο).

LESVOS-AtHellas.gr-ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ- ΠΑΝΟΡΑΜΙΚΗ ΘΕΑ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΤΑΞΙΑΡΧΕΣ .
  • Το μικρό ξωκλήσι της Παναγιάς Αμαλής βρίσκεται στην κορυφή σχεδόν ενός υψώματος που δεσπόζει πάνω από τη Χαραμίδα. Σε μικρή απόσταση από το ξέφωτο του πευκοδάσους όπου βρίσκεται η εκκλησία, υπάρχουν λείψανα οικισμού. Η εκκλησία έχει χτιστεί με υλικό το πέτρωμα ανδεσίτη, αλλά τα θεμέλια του παλιότερου ναού, κυρίως στη ΝΑ γωνία, έχουν κατασκευαστεί από τους τοπικούς περιδοτίτες και ένθετα τούβλα

LESVOS-AtHellas.gr-ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ- ΠΑΝΑΓΙΑ ΑΜΑΛΗΣ
  • Υπηρεσίες

    Τηλέφωνο

    Αστυνομία

    22510-41911

    Πυροσβεστική

    199

    Λιμεναρχείο

    22510-24115

    Βοστάνειο Γενικό Νοσοκομείο Μυτιλήνης

    22510-57700

    2251 3 51313

    22510-21111

    22510-29800

    Τουριστική Αστυνομία

    22510-22776

    Ραδιοταξί

    22510-25900

    Σταθμός υπεαρστικών ΚΤΕΛ

    22510-28873

    Σταθμός Αστικών

    22510-46436

    Τελωνείο

    22510-28311

    Εφημερεύοντα Φαρμακεία (Υπηρεσία ΟΤΕ)

     14944

     
     
Πηγή :Με την ευγενική παραχώρηση του Ελληνικού Οργανισμού Τουρισμού www.visitgreece.gr,  Δήμος Λέσβου
Βικιπαιδεια 
φωτο  – PhotoPhotis/(Φώτης Ξεινάς)    /TTaxidiaMeChroma/   Difno.gr http://www.mytilene.gr/–http://www.mytilene.gr/wp-content/uploads/2014/lesvos_island.pdf

Το ξενοδοχείο Viva Mare, κρυμμένο πάνω στην στροφή που πηγαίνει προς την Εφταλού, δεν σε αφήνει να καταλάβεις και πολλά για τις ανέσεις του, εκτός κι αν περάσεις τις επιβλητικές πράσινες πύλες του. Εξω από τον Μόλυβο, στα 1,4 χιλιόμετρα ακριβώς, ……..περισσότερα εδώ

Το Ξενοδοχείο Γοργόνα είναι ένα μικρό οικογενειακό ξενοδοχείο που βρίσκεται στην κεντρική πλατεία του γραφικού χωριού Σκάλα Συκαμινέας, ένα από τα πιο δημοφιλή μέρη του νησιού της Λέσβου. Επισκεφθείτε τα διάσημα εστιατόρια του χωριού μας και επιλέξτε το ξενοδοχείο μας για να απολαύσετε μια αποκλειστική διαμονή σε ένα από τα 13 δωμάτια που θα σας ..…….περισσότερα εδώ

 Με την ιδέα της εξυπηρέτησης των ντόπιων και των επισκεπτών φρέσκους χυμούς, μερικά ακόμη τροπικά και νόστιμα σπιτικά παγωτά, το Tropicana γεννήθηκε το 1985 στην πλατεία Ανδρέας Κυριακού, ανάμεσα σε αυλές, δίπλα σε μια παλιά πέτρινη βρύση και κάτω από τη σκιά του δύο παλιά θαυμάσια πλατάνια. …περισσότερα εδώ

Το εστιατόριο ανήκει και διευθύνεται από την Melinda και τον σύζυγό της Theo. Η Melinda, αυστραλιανή από τη γέννησή της, αλλά μεγάλωσε στην Ελλάδα, προετοιμάζει φαγητό με το σύζυγό της το πρωί και στη συνέχεια μαζί με μια μεγάλη ομάδα γοητευτικών βοηθών, φροντίζει το πελατολόγιο το βράδυ, ενώ ο Theo αρχίζει από το αρμόδιο πλήρωμα κουζίνας. Βρίσκεται στο γραφικό λιμάνι του Μολύβου ..περισσότερα εδώ