ΧΑΛΚΙΔΑ



Booking.com

Χαλκίδα

«Νάν’ σπασμένοι οι δρόμοι, να φυσάει ο νότος κι εγώ καταμόναχος και να λέω: τι πόλη!»

Με αυτά τα λόγια υμνεί ο χαλκιδέος συγγραφέας Γιάννης Σκαρίμπας την πόλη των «τρελλών νερών». Την πόλη της Χαλκίδας.

Μόλις 80 χλμ. από την Αθήνα, η πόλη της ιερής πηγής Αρέθουσας αποτελεί την οδική πύλη ολόκληρης της Εύβοιας.

Η στρατηγική γεωγραφική της θέση την κατέστησε από αρχαιοτάτων χρόνων σταυροδρόμι ιδεών και πολιτισμών, ισχυρό έρεισμα των κατακτητών κάθε εποχής.

Σήμερα, η κοσμοπολίτικη Χαλκίδα – διοικητικό και εμπορικό κέντρο του νησιού – χτισμένη στις δυο πλευρές του πορθμού του Ευρίπου αποτελεί προσφιλή τόπο σύντομων αποδράσεων από την πολύβουη Αθήνα.

Η Υψηλή καλωδιακή Γέφυρα, μια εντυπωσιακή σύγχρονη κατασκευή, έχει διευκολύνει και επιταχύνει κατά πολύ την πρόσβαση στην πόλη της Χαλκίδας.

Γνωστή στο πανελλήνιο για το παλιρροϊκό φαινόμενο της αλλαγής της κατεύθυνσης των υδάτων κάθε έξι ώρες συγκεντρώνει χιλιάδες επισκέπτες που συρρέουν στην παλιά συρταρωτή γέφυρα Negroponte για την παρατήρηση αυτού του σπάνιου φαινόμενου.

Επόμενο κλασικό σημείο συνάντησης ντόπιων και επισκεπτών η παραλία.

Ένας όμορφα διαμορφωμένος πεζόδρομος που νύχτα και μέρα σφύζει από ζωή χάρη στα δεκάδες καφέ και εστιατόρια που βρίσκονται παραταγμένα κατά μήκος της προκυμαίας.

Τις εντυπώσεις κερδίζει το Κόκκινο Σπίτι –σήμα κατατεθέν της πόλης στα δεξιά του παραλιακού δρόμου–, το νεοκλασικό Κτήριο με τα 4 πήλινα αγάλματα στην κορυφή αλλά και το Δημαρχείο με την όμορφη αρχιτεκτονική και τη θαυμάσια ισορροπία των όγκων.

Στην κορυφή του λόφου Κανήθου δεσπόζει το ενετικό φρούριο του Καράμπαμπα με την καλύτερη θέα της πόλης αλλά και ολόκληρου του Ευβοϊκού κόλπου.

Αξίζει ακόμη να επισκεφθείτε:

 Το Αρχαιολογικό Μουσείο/ τη Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη/ τη Δημοτική Πινακοθήκη/τη θέση Καμάρες/  το Ενετικό Υδραγωγείο/ το Τουρκικό Τζαμί/ το Λαογραφικό Μουσείο/ την πηγή Αρέθουσας / το Σιδηροδρομικό Σταθμό/ τον τάφο του Σκαρίμπα στο Κάστρο Καράμπαμπα / τη βυζαντινή εκκλησία του Αγίου Νικολάου και την Πρωτοχριστιανική Βασιλική της Αγίας Παρασκευής, στη μνήμη της οποίας στις 26 Ιουλίου γίνεται και το μεγάλο παζάρι της πόλης.

 

  • Η πόλη της ιερής πηγής Αρέθουσας, η Χαλκίδα, χτισμένη πάνω στο στενό του Ευρίπου οφείλει την ετυμολογική ρίζα της ονομασίας της  στο ουσιαστικό Χαλκός και στα εργαστήρια επεξεργασίας του μετάλλου που υπήρξαν εκεί.

    Η αρχαιότερη γραπτή μαρτυρία για την Χαλκίδα παραδίδεται στα Ομηρικά Έπη και συγκεκριμένα στο νηών κατάλογο της Ιλιάδας (Β’, 536-541). Ο Ελεφήνωρ, βασιλιάς των Χαλκιδέων, αρχηγός των Αβάντων από την Εύβοια, σύμφωνα με το Έπος τίθεται επικεφαλής των σαράντα πλοίων, που οι άρχοντες του νησιού συνεισφέρουν στον στόλο των Αχαιών, που εκστρατεύει στην Τροία.

    Ο πρωτοελλαδικός οικισμός της Μάνικας (3000-1900 π.Χ.) ταυτίζεται με την προϊστορική Χαλκίδα.

    Τη Μυκηναϊκή περίοδο ο οχυρός οικισμός της Γλύφας στη Βοιωτική ακτή, ο θολωτός τάφος στο Πέι, και οι θαλαμοειδείς ταφές με σπουδαία κτερίσματα, μας αποδεικνύουν την σημαντική ανάπτυξη της περιοχής.

    Στους Γεωμετρικούς χρόνους (γύρω στο 900 π.Χ.) τοποθετείται η δημιουργία του οικισμού στο Βαθροβούνι (ταυτίζεται με τον Κάνηθο, την ακρόπολη των ιστορικών χρόνων), νοτιοανατολικά της σημερινής πόλης.  Η πόλις διοικείται αριστοκρατικά από τους φεουδάρχες Ιπποβότες.

    Συμμετέχει στον αποικισμό της Δύσης ιδρύοντας το Ρήγιο και τη Νάξο στην Κάτω Ιταλία, την Όλυνθο, την Τορώνη και τη Μηκύβερνα στο Βόρειο Αιγαίο.

    Η σημαντική στρατηγική της θέση θα τη βάλει  στο στόχαστρο των Αθηναίων ήδη από τα τέλη του 6ου αιώνα π.Χ.. Συμμετέχει στην Β’ Αθηναϊκή Συμμαχία, αποστατώντας το 446 π.Χ., και ο ίδιος ο Περικλής επικεφαλής του Αθηναϊκού Στόλου την επαναφέρει στην τάξη, εγκαθιστώντας 2.000 Αθηναίους κληρούχους στα εδάφη της. Το 410 π.Χ. αποστατεί για άλλη μια φορά, οχυρώνοντας το στενό του Ευρίπου και αποκτά την ανεξαρτησία της. Το 334 π.Χ. τελεί υπό Μακεδονική πολιτική επιρροή, ενώ στα μισά του 3ου π.Χ. αιώνα δείχνει μια ισχυρή οικονομικά πόλη με Γυμνάσιο, Θέατρα, δύο λιμάνια και Αγορά γεμάτη καλλιτεχνήματα.

    Την περίοδο της ρωμαιοκρατίας είναι το μεγάλο εμπορικό κέντρο του νησιού, αν και σταδιακά αρχίζει να χάνει την παλιά της αίγλη.

    Η Βυζαντινή Χαλκίδα οχυρώνεται με τείχη και τάφρο, ενώ το 1082 ο Αλέξιος Α’ ο Κομνηνός επιτρέπει στους Ενετούς να την χρησιμοποιούν σαν εμπορική σκάλα. Την ίδια περίοδο αρχίζει και η ακμή της Giudecca, της εβραϊκής κοινότητας. Το 1204 την καταλαμβάνουν οι Φράγκοι και από το 1216 περνά στον έλεγχο των Ενετών.

    Το 1461 μπροστά στον τουρκικό κίνδυνο η Χαλκίδα, το ενετικό Negroponte, ετοιμάζεται με ενίσχυση της οχύρωσης της να αντιμετωπίσει τους εισβολείς. Στις 12 Ιουλίου του 1470 την καταλαμβάνει ο Μωάμεθ ο Β’ και ο τελευταίος Βάιλος, θα μαρτυρήσει, εκτελούμενος δια πριονισμού μπροστά στην έδρα του Λατίνου Πατριάρχη.

    Το οθωμανικό Εγριμπόζ διατηρεί την εμπορική αίγλη του Μεσαίωνα. Το 1688  ο Μοροζίνι και Γουλιέλμος Κάινξμαρκ αποτυγχάνουν να την καταλάβουν από τους Τούρκους.

    Κατά την Ελληνική Επανάσταση, η Χαλκίδα που ήταν έδρα του πασά, αποτελούσε με τα δύο φρούριά της (της Χαλκίδας και του Καράμπαμπα) απόρθητη πόλη.

    Εν τούτοις στα τέλη Μαΐου και στις αρχές Ιουνίου του 1821, η πόλη πολιορκήθηκε από τους Έλληνες χωρίς επιτυχία και τον Ιούλιο ο Ομέρ Βρυώνης έφθασε στην περιοχή, κατά την πορεία του προς τα Βρυσάκια, όπου όμως αποκρούστηκε και ηττήθηκε, από τους Έλληνες που είχαν προλάβει να οργανώσουν στρατόπεδο, με επικεφαλής τον Αγγελή Γοβγίνα.

    Στη μάχη αυτή διακρίθηκε ο Νικόλαος Κριεζώτης. Μετά τον θάνατο του Αγγελή Γοβγιού, στην ενέδρα στα Δυό Βουνά, αρχηγός στην Εύβοια γίνεται ο Ν. Κριεζώτης.

    Η επανάσταση συνεχίστηκε με αμφίρροπα αποτελέσματα. Μεγάλη δοκιμασία ήταν οι εμφύλιες διαμάχες ανάμεσα στον Κριεζώτη και τον Διαμαντή Νικολάου, οπλαρχηγό του Ολύμπου, για την αρχηγία στο νησί. Μετά από νίκες του εναντίον του Ομέρ Μπέη στο Διακοφτί και στο Βατίτσι, ο Κριεζώτης πολιόρκησε την Κάρυστο. Όμως η άφιξη του τουρκικού στόλου διέλυσε το ελληνικό στρατόπεδο με αποτέλεσμα ο άμαχος πληθυσμός να καταδιωχτεί και να σφαγεί.

    Ο Κριεζώτης αναγκάστηκε τότε να αποσυρθεί στη Σκόπελο.

    Τον Νοέμβριο του 1823 νέα πολιορκία της Χαλκίδας από τον Οδυσσέα Ανδρούτσο, με τη βοήθεια Ψαριανών πλοίων, περιορίζει τους Τούρκους στο φρούριο αλλά χωρίς αποτέλεσμα, όπως επίσης και η περισσότερο οργανωμένη επιχείρηση για την απελευθέρωσή της τους πρώτους μήνες του 1823.

    Έτσι η Χαλκίδα αλλά και όλη η Εύβοια παρέμεινε στα χέρια των Τούρκων ακόμη και μετά την άφιξη του Καποδίστρια και μόνο μετά από συνθήκη στις 25-3-1833 παρεδόθη στην Ελλάδα.

    Στις 20-3-1833 μετά την αναχώρηση του Ομέρ πασά από την Χαλκίδα για να μην παραστεί στην παράδοση, τον αντικαθιστά ο χατζή ισμαήλ μπέης.

    Στις 7 Απριλίου 1833 ο εκπρόσωπος της Πύλης παραδίδει τη Χαλκίδα στον εκπρόσωπο της Ελλάδας Ιάκωβο Νερουλό Ρίζο.

    Παρών κατά την παράδοση και ο Άγγλος Ναύαρχος κυβερνήτης του δρόμωνα που μετέφερε τους δύο άνδρες επισήμους στην Χαλκίδα ,οργισθείς μάλιστα για την ολιγόλεπτη καθυστέρηση του Χατζή Ισμαήλ Μπέη, ο οποίος προσέφερε τελικά τα κλειδιά του φρουρίου επί αργυρού δίσκου.

    Μετά την απελευθέρωση από τους Τούρκους η Εύβοια ακολούθησε τις τύχες του ελληνικού κράτους . Αναγνωρίστηκε ως ιδιαίτερη Νομαρχία με πρώτο Νομάρχη της τον Γ. Αινιάν , ο οποίος ίδρυσε αμέσως στη Χαλκίδα αλληλοδιδακτικό σχολείο και τυπογραφείο . Λίγο αργότερα κυκλοφόρησε στη Χαλκίδα η πρώτη εφημερίδα της Εύβοιας με τον τίτλο ‘ ΕΛΛΗΝ ‘ .

    Πολλά χρόνια μετά την απελευθέρωση, η Χαλκίδα διατηρούσε τον ανατολίτικο χαρακτήρα της περιόδου της Τουρκοκρατίας. Το 1885 όμως, όταν πρωθυπουργός ήταν ο Χ. Τρικούπης και Δήμαρχος ο Ηρ. Γαζέπης, άρχισε η κατεδάφιση του τείχους της Χαλκίδας και η κάλυψη της τάφρου με το υλικό της κατεδάφισης.

    Έτσι η Χαλκίδα αρνήθηκε μια μακρόχρονη και σημαντική περίοδο της ιστορίας της και έχασε τη δυνατότητα να παραμείνει μια από τις πιο γραφικές πόλεις της σύγχρονης Ελλάδας .

    Μετά την απελευθέρωση της χώρας, άρχισε να αναπτύσσεται με ταχείς ρυθμούς και το 1835 ήταν ένα από τα λιμάνια με την μεγαλύτερη κίνηση και με ναυπηγείο μικρών σκαφών. Το 1856 στο νηολόγιό της είχαν εγγραφεί 25 πλοία και ο πληθυσμός της από 10.000 το 1853 αυξήθηκε στις 15.500 το 1889.

    Στους Βαλκανικούς πολέμους η Εύβοια διακρίθηκε χάρη στη δράση του Συντάγματος Πεζικού Χαλκίδας. Πολύ γνωστός είναι ο θρίαμβος του Ευβοέα ταγματάρχη Βελισσαρίου στη μάχη στο Μπιζάνι. Λίγο αργότερα η Μεραρχία Χαλκίδας αποβιβάστηκε στην απελευθερωμένη Σμύρνη, για να πάρει μέρος στη Μικρασιατική εκστρατεία.

    Μετά τη Μικρασιατική καταστροφή του 1922 κατέπλευσαν στη Χαλκίδα πρόσφυγες από την ελληνική Ανατολή. Οι περισσότεροι από αυτούς εγκαταστάθηκαν μόνιμα στη Νέα Αρτάκη και τη Νέα Λάμψακο και σε προσφυγικούς συνοικισμούς στη Χαλκίδα και στην Αμάρυνθο.

    (πηγή: goevia.com, arxaiologia.gr, φωτογραφία John Linton Myres, αρχείο University of Oxford, mixanitouxronou)

  • Από τη βόρεια πλευρά του Δήμου Χαλκιδέων βρίσκεται η Δημοτική Ενότητα Νέας Αρτάκης. Το όνομα στην πόλη έδωσαν το 1924 οι ξερριζωμένοι Έλληνες από την Αρτάκη4424516

    της Κυζίκου (αποικία των Μιλησίων), που έφτασαν στην Εύβοια ως πρόσφυγες. Πριν από το 1924 η περιοχή του σημερινού Δήμου ονομαζόταν Βατώντας.

    Σε περιοχή της Νέας Αρτάκης έχουν βρεθεί ίχνη ανθρώπινης παρουσίας στον Ελλαδικό χώρο. Η περιοχή του Βατώντα έμεινε στην ιστορία από τις μάχες που έδωσε εδώ το 1278 ο ιππότης Λικάριος (βλέπε «Κάστρο Φύλλων») προσπαθώντας, για λογαριασμό του τότε Βυζαντινού αυτοκράτορα, να ανακαταλάβει την Χαλκίδα από τους Ενετούς.

    Κατευθυνόμενοι από την Αρτάκη προς την Χαλκίδα, περνάμε δίπλα στη μικρή χερσόνησο της Μάνικας, από την οποία, σύμφωνα με τους ερευνητές, άρχισε η δημιουργία της Χαλκίδας το 3.000 π.Χ. περίπου.

  • Στη νότια πλευρά της Χαλκίδας βρίσκεται η Δημοτική Ενότητα Ληλαντίων, αποτελούμενη από τις κοινότητες Βασιλικού, Νέας Λαμψάκου, Αγίου Νικολάου, Αφρατίου, Φύλλων και Μύτικα, καθώς και η παραλία Λευκαντί, με την αρχαιολογική περιοχή της Ξηρόπολης.

    Στον χώρο αυτό έχουν έλθει στο φως σημαντικότατα ευρήματα, που χρονολογούνται πριν από το 1100 π.Χ. Πολλοί από τους ερευνητές ταυτίζουν την περιοχή με έναν από τους αφανισθέντες οικισμούς της αρχαίας Χαλκίδας, όπως για παράδειγμα με την Οιχαλία (Θέμελης). Στο Λευκαντί υπήρχε ακόμα χυτήριο χαλκού από το 1000 π.Χ., όπως δείχνουν οι πήλινες και λίθινες πλάκες που βρέθηκαν κατά τις ανασκαφές. Κατά τη μυθολογία από το Λευκαντί πέρασε ο θεός Απόλλωνας προτού επιλέξει ως τόπο λατρείας του τους Δελφούς (Πίνδαρος).

    Το Βασιλικό καθώς και οι γύρω οικισμοί (Φύλλα, Μύτικας, Άγιος Νικόλαος, Αφράτι κ.α.) έχουν σημαντική παρουσία κυρίως κατά τους Βυζαντινούς Χρόνους και την Ενετοκρατία. Το Βασιλικό πήρε το όνομά του από το φυτό Βασιλικός ή πιθανότερα από τον παρακείμενο ποταμό Λήλαντα, ο οποίος ονομαζόταν και Βασιλικός ποταμός. Εδώ για πολλούς ερευνητές τοποθετείται το αρχαίο Αιθιόπιο, το οποίο αναφέρεται από τον Στέφανο Βυζάντιο. Μέσα στην πόλη του Βασιλικού διατηρείται σε πολύ καλή κατάσταση ένας από τους ογκωδέστερους Ενετικούς πύργους της Εύβοιας, γνωστός ως Πύργος του Βασιλικού cο οποίος αναπαλαιώθηκε από την 23η Ε.Β.Α.

    Δύο χιλιόμετρα ανατολικά, στην περιοχή του Μύτικα, πάνω σε αντικριστούς λόφους θαυμάζουμε επίσης τους καλοδιατηρημένους Δίδυμους Ενετικούς Πύργους e. Στην ίδια περιοχή, πάνω σ’ έναν ψηλό λόφο, δεσπόζει το θρυλικό Κάστρο των Φύλλων το οποίο ελέγχει ολόκληρη την πεδιάδα της Χαλκίδας και του Ληλαντίου. Αυτό το κάστρο υπήρξε το βασικό ορμητήριο του θρυλικού ιππότη Λικάριου κατά την δεκαετία της κυριαρχίας του στην Εύβοια (1275 –1285).

    Τα Φύλλα είναι ο τόπος καταγωγής του Πρωταγωνιστή της επανάστασης του 1821 ναυάρχου Ανδρέα Μιαούλη. Ήταν γιος του Δημήτρη Βώκου, ιδιοκτήτη του σπιτιού που σήμερα βρίσκεται δίπλα στο ναό των Εισοδίων της Θεοτόκου στο συνοικισμό Βωκέικα.

    Στην περιοχή των Φύλλων βρίσκεται και η Ιερά Μονή Αγίου Γεωργίου Αρμά. Η μονή βρίσκεται 20 χιλιόμετρα περίπου ανατολικά της Χαλκίδας, χτισμένη στις δυτικές υπώρειες του Ερετριακού Ολύμπου. Τα αρχικά «ΑΡΜΑ» υποδηλώνουν το έτος ίδρυσης της μονής (1141 ή κατ΄ άλλους το 1637). Εντοιχισμένα στο περιτοίχισμα της μονής, στο ναό αλλά και σκόρπια στον περίβολο βρίσκονται γλυπτά μέλη διαφόρων εποχών. Το καθολικό της μονής είναι ένα πολύ μεγάλης αξίας αρχαιολογικό μνημείο.

     

  • Στη βοιωτική πλευρά του Δήμου Χαλκιδέων βρίσκεται η Δημοτική Ενότητα Αυλίδας, το αρχαίο ορμητήριο του Ελληνικού στόλου ενάντια στην Τροία, όπου διαδραματίστηκαν τα γεγονότα περίφημης αρχαίας τραγωδίας «Ιφιγένεια εν Αυλίδι». Σύμφωνα με την παράδοση η Αυλίδα πήρε το όνομά της από την μία εκ των τριών θυγατέρων του Ωγύγου. Ο Όμηρος αναφέρει την Αυλίδα σαν «πετρήεσσα» ενώ ο Στράβων στα «Βοιωτικά» του την ονομάζει «πετρώδες χωρίον».

    Στην περιοχή της σημερινής Αυλίδας βρίσκεται και ο αρχαιολογικός χώρος του Ναού της Αυλιδείας Αρτέμιδας e. Πρόκειται για τα απομεινάρια ενός λαμπρού αρχαίου ιερού, που ήλθαν στο φως κατά τις ανασκαφές, που έγιναν από το 1956-1961. Στην θέση αυτή αποκαλύφθηκαν αρκετά αγάλματα (μεταξύ των οποίων της Αρτέμιδος, της Εκάτης κ.α.), επιγραφές, κιονόκρανα, οξυπύθμενοι αμφορείς, ειδώλια, όστρακα, νομίσματα κ.α. Τα ευρήματα αυτά βρίσκονται σήμερα στο Αρχαιολογικό Μουσείο της Θήβας. Ο ναός της Αυλιδείας Αρτέμιδας έχει χαρακτηριστεί ως μνημείο παγκόσμιας κληρονομιάς.
    Αρχαιολογικά ευρήματα επίσης έχουν ταυτίσει τη θέση της σημερινής Ριτσώνας με την αρχαία Μυκαλλησσό μία από τις σημαντικότερες Βοιωτικές πόλεις της αρχαιότητας, που καταστράφηκε το 413 π.Χ. από 1300 Θράκες μισθοφόρους των Αθηναίων. Στη Δημοτική Ενότητα Αυλίδας περιλαμβάνονται οι κοινότητες Φάρου, Βαθέος, Παραλίας Αυλίδας και Καλοχωρίου – Παντειχίου.

  • Η γειτονική της Αυλίδας και της Χαλκίδας περιοχή της Ανθηδόνας παρουσιάζει επίσης εντονότατο ιστορικό ενδιαφέρον. Διάσπαρτα λείψανα αρχαίων κτισμάτων και αποβάθρας μαρτυρούν το αρχαίο παρελθόν της περιοχής. Κοντά στον οικισμό Κρόνια εντοπίζεται από τους ερευνητές ο Τύμβος του Σαλγανέα . Πρόκειται για έναν χωματόλοφο που εικάζεται πως είναι ο τύμβος του πλοηγού Σαλγανέα δημιουργήθηκε δε από τον Ξέρξη προς τιμήν του. Κατά τον Στέφανο Βυζάντιο ο σημερινός οικισμός της Δροσιάς ταυτίζεται με την αρχαία πόλη Χαλία. Στο Κτυπονήσι (ή Εγγλεζονήσι) σώζονται λείψανα κτιρίων του 6ου και 7ου αιώνα, καθώς και δεξαμενές νερού. Στη Δημοτική Ενότητα Ανθηδόνας περιλαμβάνονται η Κοινότητες Δροσιάς και Λουκισίων. Στα Λουκίσια αξίζει να δει κανείς τον βυζαντινό ναό του Αγίου Γεωργίου του Τροπαιοφόρου.Το εκκλησάκι ανήκει σε σπάνιο αρχιτεκτονικό τύπο μονόχωρου ναΐσκου τετράκογχου με τρούλο. Χρονολογείται στο δεύτερο μισό του 11ου αιώνα.

     

Αξιοθέατα-Μουσεία

  • Στους πρόποδες του βουνού Κτυπάς, υπάρχει ο λόφος του Σαλγανέα, βασιλιά της πόλης Σαλγανεύς, ο οποίος υπήρξε οδηγός του Μεγαβάτη, Αρχιναυάρχου του Ξέρξη. Σύμφωνα με την αναφορά του γεωγράφου και ιστορικού Στράβωνα στα Γεωγραφικά του, πληροφορούμαστε ότι στην περιοχή μεταξύ Δροσιάς και Λουκισίων, υπήρχε πόλη με το όνομα Σαλγανεύς. Το όνομα της πόλης ανήκει στον ιδρυτή της Σαλγανέα, που δολοφονήθηκε από τον Περσικό στόλο επειδή εσφαλμένα θεωρήθηκε ότι ο τελευταίος παραπλάνησε τους Πέρσες στην προσπάθεια τους να βρουν διέξοδο προς τον Σαρωνικό κόλπο.

    Ο Σαλγανέας (αρχ. «Σαλγανεύς«) σύμφωνα με τον Στράβωνα και τον Παυσανία, υπήρξε Βοιωτός, ο οποίος ήταν ο οδηγός του περσικού στόλου για τη διέλευσή του μέσα από τον πορθμό του Ευρίπου και την Ευβοϊκή θάλασσα, το καλοκαίρι του 480 π.Χ μετά τη μάχη των Θερμοπυλών και τον θάνατο του Σπαρτιάτη βασιλέα Λεωνίδα.

    Διαπλέοντας ο περσικός στόλος τον βόρειο Ευβοϊκό κόλπο με κατεύθυνση από βορειοδυτικά προς νοτιοανατολικά, δεν μπορούσε να διακρίνει τον πορθμό του Ευρίπου και την πόλη της Χαλκίδας, την οποία για να τη δουν από θαλάσσης έπρεπε να διαπλεύσουν τη χερσόνησο όπου βρίσκεται σήμερα η δημοτική ενότητα Ανθηδόνας, του Δήμου Χαλκιδέων. Έτσι νόμισαν ότι ο Σαλγανέας τους είχε οδηγήσει σε αδιέξοδο και σε παγίδα και για το λόγο αυτό, τον σκότωσαν. Περιπλέοντας όμως την χερσόνησο, εντόπισαν τον πορθμό του Ευρίπου και κατάλαβαν το λάθος που έκαναν. Διέταξε λοιπόν ο Πέρσης βασιλέας Ξέρξης να θάψουν με τιμές τον άδικα σκοτωμένο Σαλγανέα και να του φτιάξουν τύμβο.

    Σήμερα, ο Τύμβος του Σαλγανέα αποτελεί έναν τεχνητό λόφο, ο οποίος βρίσκεται στους πρόποδες του όρους Μεσσάπιο (σημερινός Κτυπάς), μεταξύ της Δροσιάς και των Λουκισίων, απέναντι από ένα μικρό λιμανάκι. Η περιοχή από τους γηγενείς κατοίκους ονομάζεται «Σωρός», πιθανότατα από το σωρό του χώματος που απαιτήθηκε για την κατασκευή του τύμβου, ή αλλιώς «Τσούμπα του Σωρού» ή «Λιθοσωρός» . Η λέξη «τσούμπα» αποτελεί παραφθορά της λέξης «Τύμβος».

CHALKIDA-AtHellas.gr-ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ ΤΥΜΒΟΣ ΤΣΑΓΑΝΕΑ
  • Ο φάρος είναι εγκατεστημένος στη βόρεια πλευρά της πόλης της Χαλκίδας στο ακρωτήριο, στη ομώνυμη θέση Κακη Κεφαλη. Το ύψος του πύργου του ειναι 12 μέτρα και το εστιακό του ύψος είναι 21 μέτρα.

    Πρωτολειτούργησε το 1880 μ.. Κατά τη διάρκεια του 2ου Παγκοσμίου Πολέμου ο φάρος παρέμεινε σβηστός και στα πλαίσια ανασυγκρότησης του Φαρικού Δικτύου, επαναλειτούργησε το 1945.  Το 1969 τοποθετήθηκε προσωρινά αυτόματος πυρσός ασετιλίνης σε απόσταση 8 μ. από το κτίριο γιά τη διευκόλυνση των εργασιών ηλεκτροδότησης του φάρου. Το 1973 ολοκληρώθηκαν οι εργασίες ηλεκτροδότησης,  ενώ το 1981 μετατράπηκε  σε αυτόματο ηλεκτρικό.

     
CHALKIDA-AtHellas.gr-ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ Φάρος Κακοκεφαλής.
  • Είναι διώροφο κτίριο με υπόγειο στη βόρεια πλευρά της παραλίας Χαλκίδας.

    Στην κορυφή του υπάρχουν τέσσερα πήλινα αγάλματα με μορφές δύο γυναικών και δυο ανδρών. 

    Στην είσοδο υπάρχει ξύλινη πόρτα με μαρμάρινο περίγυρο.

    Πάνω από την πόρτα βρίσκεται μπαλκόνι με σιδεριά και καταπληκτικά μαρμάρινα φουρούσια, τα οποία φέρουν σκαλιστά ανθέμια και τριαντάφυλλα.

    Ακριβώς ίδιο μπαλκόνι υπάρχει και στη νότια είσοδο.

    Σήμερα έχει ανακαινισθεί και φιλοξενεί το Λύκειο Ελληνίδων και τα γραφεία του τμήματος Χαλκίδας των Ευβοϊκών Σπουδών.

    Το σπίτι με τα αγάλματα χτίστηκε το 1891 και είχε ιδιοκτήτη το Δημήτριο Μάλλιο.

     

CHALKIDA-AtHellas.gr-ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ ΣΠΙΤΙ ΜΕ ΑΓΑΛΜΑΤΑ
  • Η θέση του Κάστρου ταυτίζεται από μερικούς μελετητές με την αρχαία πόλη Κάνηθο, καθώς σώζονται σποραδικά ίχνη κτισμάτων και τάφων, στην επιφάνεια του εδάφους. Ο λόφος πιθανότατα οχυρώθηκε για πρώτη φορά κατά τη Ρωμαϊκή περίοδο, αλλά είναι βέβαιο ότι δεν είχε οχύρωση στους Βυζαντινούς χρόνους και κατά τη διάρκεια της Βενετοκρατίας και τους πρώτους αιώνες της Τουρκοκρατίας.

    Το φρούριο που σώζεται σήμερα οικοδομήθηκε από τους Τούρκους το 1684, με σκοπό την προστασία της Χαλκίδας από τους Βενετούς. Σχεδιάστηκε από τον Βενετό Gerolimo Galopo και η αρχιτεκτονική του είναι περισσότερο Ευρωπαϊκή και λιγότερο Τουρκική.

    Το φρούριο πολιορκήθηκε ανεπιτυχώς από τον Μοροζίνι το 1688 και οι Τούρκοι κατόρθωσαν να διατηρήσουν την κυριότητά του έως την απελευθέρωση της Ελλάδας, οπότε και το παρέδωσαν στο Ελληνικό κράτος. Το κάστρο Καράμπαμπα βρίσκεται σε λόφο της βοιωτικής ακτής, που ονομάζεται Φούρκα. Η θέση του είναι στρατηγική, καθώς ελέγχει τα στενά του Ευρίπου και την πόλη της Χαλκίδας. Η μορφή του προσεγγίζει κυρίως βενετικά πρότυπα, με στενόμακρο περίβολο, προσανατολισμένο Α-Δ, με προτείχισμα στη βόρεια πλευρά, τρεις προμαχώνες και έναν μεγάλο πύργο. Το νότιο τμήμα του τοίχου διατηρείται σε κακή κατάσταση. Αρχαία αρχιτεκτονικά μέλη έχουν εντοιχισθεί σε αρκετά σημεία του περιβόλου. Ο πιο σύνθετος, εξαγωνικός προμαχώνας βρίσκεται στην ανατολική πλευρά, προς τη Χαλκίδα.

    Στις επάλξεις διατηρούνται δύο ρωσικά κανόνια του 19ου αιώνα. Η μοναδική πύλη του φρουρίου βρίσκεται στη ΝΑ πλευρά του τείχους, ενώ γύρω της έχουν οικοδομηθεί κτήρια στρατιωτικού χαρακτήρα. Στον ανατολικό τοίχο του περιβόλου, μεταξύ της πύλης και του ανατολικού πύργου, βρίσκεται κωδωνοστάσιο, κτισμένο στη θέση όπου βρισκόταν η καμπάνα του συναγερμού του φρουρίου. Το μόνο καλά σωζόμενο κτίσμα μέσα στον περίβολο είναι ναός αφιερωμένος στον Προφήτη Ηλία, που χρονολογείται το 1895. Το δυτικό άκρο του τείχους καταλαμβάνει επτάπλευρος πύργος, η μεγαλοπρεπέστερη αμυντική κατασκευή του φρουρίου. Η είσοδος στον πύργο γίνεται από στενό καμαροσκεπή διάδρομο, που θυμίζει λαβύρινθο.

     (πηγή: http://odysseus.culture.gr/h/2/gh251.jsp?obj_id=1630 – Υπουργείο Πολιτισμού)
    (φωτό: αναζήτηση Google, ethnos.gr, eviaportal.gr )

CHALKIDA-AtHellas.gr-ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ καστρο καραμπαμπα
  • Το κτίριο του Σιδηροδρομικού σταθμού Χαλκίδας βρίσκεται κοντά στην παλαιά γέφυρα του Ευρίπου, από την πλευρά της βοιωτικής ακτής . Η κατασκευή του νομοθετήθηκε το 1889, αλλά ξεκίνησε το 1902 μετά την ίδρυση της Εταιρείας Ελληνικών Σιδηροδρόμων. Τα εγκαίνια του σταθμού έγιναν στις 6 Μαρτίου 1904 μαζί με την παράδοση των πρώτων 121 χλμ της γραμμής .

    Το 2000 το κτήριο του σταθμού ανακηρύχθηκε διατηρητέο μνημείο.

    Το 2008 ξεκίνησε η ανακατασκευή του σταθμού, στα πλαίσια του εκσυγχρονισμού του προαστιακού δικτύου της Αθήνας και της ηλεκτροκίνησής του .

    Το κτίριο του σταθμού είναι πετρόχτιστο στο ισόγειο, με στοιχεία νεοκλασικά στον πρώτο όροφο και ιδιαίτερη . Στο κτίριο προσθέτουν διαφορετική υφή, η κεραμοσκεπή με τα διακοσμητικά της στοιχεία, οι χαρακτηριστικές σιδεροκολώνες του υπόστεγου, απλές στη βάση τους με ιδιόμορφα στοιχεία στην κορυφή, που σχηματίζουν ένα είδος κιονόκρανου και το χαρακτηριστικό ρολόι στο κέντρο του κτιρίου .

     

     
CHALKIDA-AtHellas.gr-ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ ΣΙΔΗΡΟΔΡΟΜΙΚΟ ΣΤΑΘΜΟΣ
  • Η Αυλίδα βρίσκεται στη βοιωτική ακτή, στο νότιο Ευβοϊκό κόλπο, απέναντι από την πηγή της Αρέθουσας, η οποία βρίσκεται στον Άγιο Στέφανο Χαλκίδας. Είναι γνωστή από τον Τρωικό Πόλεμο και τη θυσία της Ιφιγένειας,. Στην Αυλίδα είχε μαζευτεί ο ελληνικός στόλος πριν αναχωρήσει για την Τροία. Ο χώρος που έχει αποκαλυφτεί στην Αυλίδα είναι ο τόπος λατρείας της Αρτέμιδας όπου βρίσκεται το ιερό της θεάς. Ο πόλεμος μεταξύ Ελλήνων και Τρώων δε βρίσκει την Άρτεμη αδιάφορη. Ένα από τα πρώτα περιστατικά που συνέβησαν προτού ακόμη ξεκινήσει ο πόλεμος οφειλόταν στο θυμό και την οργή της Άρτεμης. Ο ελληνικός στόλος, εξαιτίας της άπνοιας που είχε δημιουργήσει η θεά, δεν μπορούσε να ξεκινήσει. Ένα τυχαίο περιστατικό των Αχαιών του Αγαμέμνονα είχε προκαλέσει την κατάσταση αυτή. Κάποτε χωρίς ο ίδιος να το αντιληφθεί είχε εισβάλει σ’ ένα άλσος, αφιερωμένο στην Άρτεμη, και είχε σκοτώσει ένα ιερό ελάφι. Η θεά εξοργίστηκε τόσο πολύ που απαίτησε τη θυσία της κόρης του Ιφιγένειας προκειμένου ευνοϊκοί άνεμοι να βοηθήσουν τον απόπλου των ελληνικών πλοίων. Η φάση ακμής του ιερού διήρκεσε από την κλασική μέχρι και τη ρωμαϊκή περίοδο.

     

    Η ευρύτερη περιοχή κατοικείται ήδη από τα μυκηναϊκά χρόνια (16ος – 12ος αι. π.Χ.), η ομηρική όμως Αυλίδα πιστεύεται ότι βρίσκεται βορειότερα, στη θέση Γλύφα, κοντά στη Χαλκίδα. Λείψανα της μυκηναϊκής εποχής έχουν βρεθεί στη βραχώδη περιοχή Γελαδοβούνι. Τη συνεχή χρήση του χώρου πιστοποιεί η εύρεση τμήματος αψιδωτού κτίσματος των γεωμετρικών χρόνων (10ος – 8ος αι. π.Χ.) κάτω από το ναό της Αρτέμιδας του 5ου αι. π.Χ. Την ίδια εποχή κατασκευάζεται η Ιερή Κρήνη. Στα ελληνιστικά χρόνια (330 – 30 π.Χ.) προστίθεται ο πρόναος στο ναό και κτίζεται συγκρότημα εργαστηρίων και ένας ξενώνας νοτιότερα. Στα αυτοκρατορικά χρόνια (30 π.Χ. – 330 μ.Χ.) ο ναός επισκευάζεται, ενώ το πλήθος των αναθημάτων δείχνει την άνθιση της λατρείας. Το ιερό καταστράφηκε κατά τις επιδρομές των Γότθων του Αλάριχου το 396 μ.Χ. Αργότερα, στη θέση του ναού ιδρύθηκαν λουτρικές εγκαταστάσεις (θέρμες).

    Η Αυλίδα δεν αποτέλεσε ποτέ μια πόλη. Θεωρούνταν τμήμα της θηβαϊκής επαρχίας μέχρι το 387 π.Χ. Από τότε ανήκε εδαφικά στην Τανάγρα. Ο Σπαρτιάτης βασιλιάς, Αγησίλαος, ως »νέος Αγαμέμνονας», θυσίασε στο ιερό της Αυλιδείας Αρτέμιδας, προτού ξεκινήσει για την Ασία το 397 π.Χ. Παρατηρείται λοιπόν αδιάλειπτη κατοίκηση του χώρου από τα μυκηναϊκά μέχρι και τα ρωμαϊκά χρόνια. Η Αυλίδα κατόρθωσε να επιζήσει κυρίως χάρη στην ύπαρξη του ιερού της Άρτεμης και στα κεραμικά εργαστήρια. Αναφορά στο ιερό της Αυλιδείας Αρτέμιδας γίνεται στο Στράβωνα (9,2,8) και στον Παυσανία (9,19,6 κε.).

    Σποραδικές ανασκαφές στην περιοχή έγιναν το 1928, κατά την ανέγερση του εργοστασίου «Τσιμέντα Χαλκίδος» και το 1954 από τον έφορο αρχαιοτήτων Ι. Θρεψιάδη. Συστηματικότερες έρευνες διενεργήθηκαν από τον Ι. Θρεψιάδη το διάστημα από το 1956 ως το 1961 με την υποστήριξη της Αρχαιολογικής Εταιρείας. Τα ευρήματα των ανασκαφών φυλάσσονται στο Αρχαιολογικό Μουσείο της Θήβας. Συντήρηση των τοίχων των οικοδομημάτων γίνεται σε τακτά χρονικά διαστήματα από την ΙΑ΄ Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων.

     

    Ο χώρος λατρείας της Αυλιδείας Αρτέμιδος διατηρείται σήμερα στο νότιο Ευβοϊκό κόλπο με το ναό, την Ιερή κρήνη και διάφορα άλλα κτήρια που προστέθηκαν κατά την ελληνιστική περίοδο, καθώς επίσης και συγκρότημα λουτρών (θέρμες) της ύστερης ρωμαϊκής εποχής.

    Από το ιερό της Αυλιδείας Αρτέμιδας ξεχωρίζει ο κλασικός ναός της θεάς. Ο χώρος του ιερού απλώνεται μπροστά από το ναό που κάνει την εμφάνισή του στα νοτιοανατολικά. Κτίστηκε τον 5ο αι. π.Χ., πιθανόν πάνω στα ερείπια παλαιότερου ναού. Οι διαστάσεις του είναι 9,40 x 31 μ. Αποτελείται από πρόναο ανοιχτό με 4 ή 6 δωρικούς κίονες στην πρόσοψη, σηκό που διαιρείται σε 3 κλίτη με δύο σειρές τεσσάρων ιωνικών κιόνων και άδυτο. Το άδυτο χωριζόταν από το σηκό με μαρμάρινη πόρτα και είχε έκταση 3,70 x 7,55 μ. Δύο αγάλματα του Απόλλωνα και της Αρτέμιδας στέκονταν στην εισόδου του άδυτου. Στο εσωτερικό του ναού βρέθηκαν αγάλματα, βάσεις αναθημάτων, μικροί «θησαυροί» και τράπεζες προσφορών. Στη ρωμαϊκή εποχή αντικαταστάθηκαν όλοι οι κίονες του ναού.

     

    Η Ιερή κρήνη του τεμένους βρίσκεται 8 μ. ανατολικά του ναού και πλαισιώνεται από περίβολο. Το νερό αντλούνταν από τετράγωνη (1,80 x 1,80 μ.) δεξαμενή, που ήταν προσιτή από κτιστή κλίμακα και πιθανόν ήταν στεγασμένη. Ίσως από την πηγή αυτή και τους βωμούς που βρίσκονταν γύρω της να ξεκίνησε η τοπική λατρεία (Ιλιάδα Β, 303-307). Στην ελληνιστική περίοδο κατασκευάστηκε συγκρότημα κτηρίων (κτήρια »Λ», »Ν», »Π», »Μ»), τα οποία χρονολογούνται στον 3ο – 2ο αι. π.Χ. και βρίσκονται νότια του ναού της Αρτέμιδας. Το συγκρότημα αποτελούν δωμάτια που διατάσσονται γύρω από μια κεντρική αυλ γύρω από μία κεντρική αυλή. Τα ευρήματα, ανάμεσα στα οποία υπάρχουν ένας κεραμικός κλίβανος, πηλός για αγγεία και ειδώλια και κτιστοί πάγκοι, έδειξαν ότι τα κτήρια »Λ», »Ν» και »Π» ήταν οργανωμένα εργαστήρια αγγειοπλαστικής και κοροπλαστικής, ενώ το »κτήριο Μ» ίσως ήταν ξενώνας, στον οποίο διέμεναν οι επισκέπτες του ιερού.

     

    Αργότερα, στη θέση του ναού που καταστράφηκε το 396 μ.Χ. ιδρύθηκαν λουτρικές εγκαταστάσεις (θέρμες). Οι θέρμες κατασκευάστηκαν μετά τον 4ο αι. μ.Χ. επάνω στο ανατολικό τμήμα του σηκού του ναού και στο χώρο βορειότερα. Ως οικοδομικό υλικό χρησιμοποιήθηκαν αρχιτεκτονικοί λίθοι και γλυπτά από το ναό.

    Ο αρχαιολογικός χώρος είναι επισκέψιμος έπειτα από συνεννόηση με την Εφορεία Αρχαιοτήτων Εύβοιας.


    Πηγή: Υπουργείο Πολιτισμού
    Φωτογραφίες: Γραφείο Τύπου Δήμου Χαλκιδέων, Γ. Παπανικολάου

     

     

CHALKIDA-AtHellas.gr-ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ ΙΕΡΟ ΑΡΤΕΜΙΔΟΣ
  • Στην είσοδο της Χαλκίδας, στη περιοχή του Αγίου Στεφάνου, σώζεται η Λαξευτή Κλίμακα. Πρόκειται για μια κλιμακωτή κατασκευή λαξευμένη στον φυσικό βράχο η οποία αποτελείται από 8 αναβαθμούς και βρίσκεται Βορειοανατολικά από το εκκλησάκι του Αγίου Στέφανου στο Βαθροβούνι. Εντάσσεται στο ταφικό σύνολο της περιοχής που απλώνεται τόσο προς τα σφαγεία όσο και προς τις Καμάρες.

    Στο μνημείο σώζονται μόνο έξι βαθμίδες λόγω σύγχρονων επεμβάσεων. Η κλίμακα έχει ύψος 4 μέτρα και 25 εκατοστά ενώ το πλάτος της είναι 4 μέτρα και 30 εκατοστά.

    Η τοπική παράδοση θέλει τις βαθμίδες να οδηγούν στο ανάκτορο της βασίλισσας Αρέθουσας, όμως η πραγματική του χρήση ήταν βωμός, προφανώς επιτύμβιος. Οι βωμοί που είναι λαξευμένοι στο βράχο διαμορφώνονται σε θρόνους, κάτι που συμβαίνει από τα γεωμετρικά χρόνια ενώ υπάρχουν παραδείγματα και στην Ελληνιστική περίοδο. Η διαμόρφωση του βωμού σε θρόνο έχει να κάνει με τη λατρεία του κενού λεγόμενου θρόνου του οποίου η αρχή χάνεται στα πρώιμα χρόνια και κυρίως υπάρχει στου Χετίτες και Μινωίτες.

    Όσον αφορά την εκκλησία του Αγίου Στέφανου ο ναός που σώζεται σήμερα, είναι κτισμένος επάνω στα ερείπια βασιλικής των παλαιοχριστιανικών χρόνων, πιθανώς των μέσων του 6ου αι. μ.Χ.

    Οι ανασκαφές που διενεργήθηκαν στην πόλη της Χαλκίδας είχαν ως αποτέλεσμα να έλθουν στο φως αρχαία οικοδομικά λείψανα που σχετίζονται με τον οικιστικό ιστό της αρχαίας πόλης (περιοχή γύρω από τις Καμάρες – Ληλαντίων και προς Αγία Ελεούσα), το διοικητικό – θρησκευτικό – εμπορικό κέντρο (χώρος Βαθροβουνίου), την αρχαία αγορά (ανασκαφή ΚΤΕΛ Ν. Ευβοίας – Τμήμα οδού Αρεθούσης), το οδικό σύστημα, το υδρευτικό – αποχετευτικό σύστημα που ήταν ιδιαίτερα μελετημένο και σημαντικό μεγάλης έκτασης τεχνικό έργο, τα νεκροταφεία της πόλης (της περιοχής Βροντού και της Αγίας Ελεούσας), που χρονολογούνται στην κλασική – ρωμαϊκή εποχή.

    Πηγή: eviaportal.gr

CHALKIDA-AtHellas.gr-ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ ΛΑΞΕΥΤΗ ΚΛΙΜΑΚΑ
  • Τη δεκαετία του 1990, στην περιοχή του Αγίου Στέφανου, ανακαλύφθηκε τμήμα της αρχαίας αγοράς Χαλκίδας.

    Η ανασκαφική έρευνα διενεργήθηκε από την ΙΑ ΕΠΚΑ, λίγο πριν την ανέγερση των εγκαταστάσεων των νέων ΚΤΕΛ Ευβοίας και σχετίζεται με τον οικιστικό ιστό της αρχαίας πόλης (περιοχή γύρω από τις Καμάρες – Ληλαντίων και προς Αγία Ελεούσα), το διοικητικό – θρησκευτικό – εμπορικό κέντρο (χώρος Βαθροβουνίου), την αρχαία αγορά (ανασκαφή ΚΤΕΛ Ν. Ευβοίας – Τμήμα οδού Αρεθούσης), το οδικό σύστημα, το υδρευτικό – αποχετευτικό σύστημα που ήταν ιδιαίτερα μελετημένο και σημαντικό μεγάλης έκτασης τεχνικό έργο, τα νεκροταφεία της πόλης (της περιοχής Βροντού και της Αγίας Ελεούσας), που χρονολογούνται στην κλασική – ρωμαϊκή εποχή.

     

    Αποτέλεσμα αυτής της έρευνας ήταν να αποκαλυφθεί τμήμα της αγοράς της αρχαίας Χαλκίδας, δυο δρόμοι που ακολουθούν παράλληλη πορεία με τη σημερινή οδό Στύρων, μεγάλο παρόδιο κτίριο, μαγαζιά, χώροι βιοτεχνικών δραστηριοτήτων, ενώ στο ΒΑ-Α τμήμα ήλθε στο φως έπαυλη με βοτσαλωτά ακόσμητα δάπεδα, αρκετά κατεστραμμένη, όπως άλλωστε και τα υπόλοιπα οικοδομικά κατάλοιπα. Παράλληλα σε σχέση με το οδικό δίκτυο συμπληρώθηκε η εικόνα και διαδρομή μεγάλου τμήματος της εμπορικής πλακόστρωτης οδού που ένωνε το βόρειο λιμάνι της Λιανής Άμμου με το νότιο του Αγίου Στέφανου, αφού διχοτομούσε το αρχαίο βιοτεχνικό πάρκο της οδού Στύρων και διερχόταν διά της αρχαίας αγοράς.

     

    Από τα κινητά ευρήματα που περισυνέλεξε η ΙΑ Εφορεία Αρχαιοτήτων μέσα από το εκτεταμένο στρώμα καταστροφής που κάλυπτε αυτά, προέκυψαν βιοτεχνικές δραστηριότητες (ενδεχομένως και εργαστήρι κατασκευής πολύτιμων ειδών), χώροι εμπορικής συναλλαγής (αυτό διαπιστώνεται και από το μεγάλο αριθμό χάλκινων νομισμάτων που βρέθηκαν), αλλα και λατρείας προφανώς (βλ. μικρό μαρμάρινο ανάγλυφο της θεάς Κυβέλης κ.α.) καθώς εκεί κοντά βρίσκεται και η αρχαία λαξευτή κλίμακα, η οποία προφανώς οδηγούσε σε βωμό. Όλα αυτά είναι σε μικρή απόσταση από το λιμάνι του Αγίου Στεφάνου που διευκόλυνε στη διακίνηση των προϊόντων, μέσω και του οδικού δικτύου της πόλης και εκεί που έρεε η θρυλική Αρεθούσα (ένα μεγάλο υδάτινο χταπόδι), η οποία τροφοδοτούσε τη Χαλκίδα και τους Χαλκιδείς με το ιερό νερό της αλλά και τους κατευόδωνε στις νέες τους πατρίδες (δηλ. τις αποικίες) ως αρχηγέτες.

    Ο αρχαιολογικός χώρος είναι επισκέψιμος στο κοινό και βρίσκεται σε ένα μεγάλο κυκλικό αίθριο, ανάμεσα στα εκδοτήρια των εισιτηρίων και το κυλικείο.

     
CHALKIDA-AtHellas.gr-ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΑΓΟΡΑ
  • Στην νότια είσοδο της Χαλκίδας, στην περιοχή του Αγίου Στεφάνου βρίσκεται το κτίριο Αρέθουσα, το οποίο γειτονεύει με το οθωμανικό υδραγωγείο, την πηγή της Αρέθουσας, την αρχαία Αγορά και την Λαξευτή Κλίμακα. Το κτίριο, οφείλει το όνομα του στην πηγή της Αρέθουσας που κατά την μυθολογία ήταν νύμφη και αχώριστη συνοδός της Άρτεμης, κόρης του Νηρέως και της Δωρίδος.

    Η λέξη Αρέθουσα προέρχεται από το ρήμα αρέθω που σημαίνει το αφθόνως αναβλύζον ύδωρ, κοινώς κεφαλάρι, και με το όνομα αυτό είναι γνωστές οι περισσότερες πηγές κατά την αρχαιότητα και μεταξύ αυτών και της Χαλκίδας.

     Διεύθυνση: Συμβολή οδών Αρεθούσης και Κιαπέκου

     Τηλέφωνο: +30 22210 22402

     Χρήση: Μουσείο

     Υπεύθυνος: Εφορεία Αρχαιοτήτων Εύβοιας

CHALKIDA-AtHellas.gr-ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ
  • Το οθωμανικό υδραγωγείο, γνωστό ως Καμάρες βρίσκεται στη βόρεια έξοδο της Χαλκίδας στην περιφερειακή οδό. Αποτελούσε έργο μεταφοράς νερού για την ύδρευση της πόλης, που κατασκεύασαν αρχικά οι Ρωμαίοι.

    Διατηρείται σε άριστη κατάσταση. Σώζονται δώδεκα ακέραιες καμάρες με αψίδες και τρεις κολώνες χωρίς αψίδες. Φαίνεται πως το έργο έχει γίνει σε δυο περιόδους, πρώτα από τους Ρωμαίους και κατόπιν από τους Ενετούς, ενώ έχει επιδιορθωθεί από τους Τούρκους.

    Στο Δοκό σώζονται άλλες οκτώ ερειπωμένες καμάρες κατά μήκος του δρόμου Χαλκίδας – Δοκού, που είναι μέρος του ίδιου υδραγωγείου.

    Στην περιοχή των Καμάρων, υπήρχε οικισμός από την Παλαιολιθική Εποχή, τη Γεωμετρική, Κλασική ως και τη Ρωμαϊκή.

    Πηγή: Ε.Β.Α, Περίπατος στα μνημεία της Χαλκίδας

CHALKIDA-AtHellas.gr-ΚΑΜΑΡΕΣ [ΟΘΩΜΑΝΙΚΟ ΥΔΡΑΓΩΓΕΙΟ
  • Η Ρωμαϊκή Παλαίστρα, αφιερωμένη από τους Χαλκιδείς στον Ρωμαίο Τίτο και στον Ηρακλή. Ένας χώρος που μαρτυρά το αγωνιστικό πνεύμα και το αθλητικό ιδεώδες των κατοίκων της Χαλκίδας.

    Σε έναν από τους ποιο κεντρικούς δρόμους της Χαλκίδας, την Αρεθούσης, διασώζεται η Ρωμαϊκή Παλαίστρα. Ένα μεγάλο οικοδόμημα, το οποίο κάλυπτε μια έκταση εμβαδού 222 τ.μ. Σήμερα διατηρείται το ένα τρίτο της συνολικής του έκτασης.

    Ιστορία


    Οι αθλητικοί αγώνες που τελούνταν στην αρχαία Χαλκίδα πρόβαλαν το αθλητικό ιδεώδες των κατοίκων της. Το αγωνιστικό πνεύμα είχε αναπτυχθεί σχετικά νωρίς. Αυτό μαρτυρούν εξάλλου και οι αρχαίοι ιστορικοί, αλλά και οι σχετικές επιγραφές, οι αναπαραστάσεις αθλητικών αγώνων σε αγγεία και ψηφιδωτά και οι ίδιοι οι αθλητικοί χώροι. Ένας από αυτούς ήρθε στο φως στην πόλη της Χαλκίδας και ταυτίστηκε με παλαίστρα. Βρέθηκε σε ένα απαλλοτριωμένο ακίνητο, πρώην ιδιοκτησίας Λυμπερίου, στη θέση «Μπέη Μαξέ στην οδό Αρεθούσης και σε επαφή με τη δυτική πλευρά του εργοστασίου ΔΑΡΙΓΚ.

     

    Οι παλαίστρες κατά την αρχαιότητα ήταν αθλητικοί χώροι υπαίθριοι ή υμιυπαίθριοι, ενώ σε κοντινή απόσταση βρίσκονταν λουτρά για χρήση τους από τους αθλητές. Η αρχιτεκτονική μορφή τους παρουσιάζει συνήθως ένα ενιαίο σχέδιο: μια μεγάλη ανοιχτή τετράγωνη αυλή με περιστύλιο περιστοιχίζεται από στεγασμένα δωμάτια, τα οποία λειτουργούσαν για άσκηση, αποδυτήρια, λουτρά, αίθουσα διαλέξεων. Η παλαίστρα της Χαλκίδας μπορεί να συνδεθεί με τον Ρωμαίο Τίτο, ο οποίος διαμεσολάβησε στον ύπατο Μάνιο Ακύλιο Γλαυρίωνα υπέρ τον Χαλκιδέων, όταν οι Ευβοείς επεφύλαξαν θερμή υποδοχή στο βασιλιά της Συρίας Αντίοχο Γ΄ και του έδωσαν τη Χαλκίδα ως ορμητήριο του πολέμου (2ος αι. π.Χ.). Οι Χαλκιδείς του αφιέρωσαν μετά την επιτυχή του μεσολάβηση αναθήματα και επιγραφές, μια από τις οποίες αναφέρει ότι ο δήμος των Χαλκιδέων αφιερώνει το γυμνάσιο στον Τίτο και στον Ηρακλή.

    Η παλαίστρα της Χαλκίδας είναι ένα σχετικά μεγάλο οικοδόμημα, το οποίο πρέπει να κάλυπτε μια έκταση εμβαδού 222 τ.μ. Αποτελείται από την κύρια αίθουσα και μια εξωτερική αυλή σύμφωνα με τα αρχιτεκτονικά πρότυπα της ελληνιστικής και ρωμαϊκής Χαλκίδας. Από το αρχικό οικοδόμημα σώζονται σήμερα τα θεμέλια του και μεγάλα τμήματα των δαπέδων. Η αυλή κοσμείται με ψηφιδωτά δάπεδα από τετράγωνες τεχνητές ψηφίδες, μελανές, λευκές, ερυθρωπές και λευκορόδινες. Αντίστοιχα διακοσμημένο ήταν και το δάπεδο της κύριας αίθουσας. Μια ταινία πλάτους 0,90 μ. με γεωμετρικό διάκοσμο από μελανούς τεμνόμενους κύκλους σε λευκό βάθος περιτρέχει την αίθουσα. Η διακοσμητική αυτή ταινία πλαισιώνεται από μια δεύτερη, η οποία περιέχει ρόμβους και τετράγωνα από μελανές και ερυθρές ψηφίδες.

     

    Κεντρικό θέμα του ψηφιδωτού αποτελεί ένας πίνακας, διαστάσεων 5,20 x 4 μ., με παράσταση γυμνών αθλητών και ντυμένων γυμναστών. Παρά την μερική καταστροφή του δαπέδου είναι δυνατό να αναπαρασταθεί στο σύνολό της η σύνθεση. Στο βόρειο άκρο της ανατολικής πλευράς εμφανίζεται γυμνός αθλητής που στρέφεται (προς τα νότια) σε μια άλλη μορφή, η οποία δε σώζεται πλέον. Πίσω από τον αθλητή παρουσιάζονται δύο πάσσαλοι και υποδηλώνεται ακόμη και η σκιά τους, στοιχείο που σχετίζεται με την προσπάθεια του τεχνίτη να αποδώσει το τοπίο όπως ήταν στην πραγματικότητα. Στη βόρεια πλευρά παρουσιάζεται ανδρική μορφή με ιμάτιο, η οποία στρέφεται σε γυμνό πυγμάχο που βρίσκεται δεξιά της. Με το δεξί χέρι του προσφέρει πιθανόν νικητήριο κλάδο. Στη δυτική πλευρά κάνουν την εμφάνισή τους τρεις μορφές, από τις οποίες οι δυο είναι παλαιστές τη στιγμή του αγωνίσματος, ενώ η τρίτη είναι ο γυμναστής τους, που κρατάει κλάδο, έτοιμος να τον δώσει ως έπαθλο στο νικητή του αγωνίσματος.

     

    Ανασκαφική έρευνα στο χώρο της ρωμαϊκής παλαίστρας έγινε το 1952-53 από την Εφορεία Αρχαιοτήτων, ενώ μικρά τμήματα του οικοδομήματος ήρθαν στο φως για πρώτη φορά στις αρχές του περασμένου αιώνα (20ός αι.). Η υπεύθυνη ανασκαφέας ήταν η Αγγ. Ανδρειωμένου, η οποία αναφέρει ως συνολικό εμβαδόν του κτηρίου 222 τ.μ. Σήμερα διατηρείται το ένα τρίτο της συνολικής του έκτασης περίπου.

    Ο αρχαιολογικός χώρος είναι επισκέψιμος έπειτα από συνεννόηση με την Εφορεία Αρχαιοτήτων Εύβοιας.


    Πηγή: Υπουργείο Πολιτισμού

CHALKIDA-AtHellas.gr-ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ ΡΩΜΑΙΚΗ ΠΑΛΑΙΣΤΡΑ
  • Η «Σειρήνα» της Χαλκίδας βρίσκεται στην οδό Μπαλαλαίων, ένα στενό δρομάκι στο κέντρο της πόλης.

    Πρόκειται πιθανόν για παλιό ενετικό πύργο που διαμορφώθηκε σε πύργο ρολογιού-σεισμογράφου-σειρήνας. Ο πύργος διαμορφώθηκε σε πύργο ρολογιού περί τα τέλη του 18ου ή τις αρχές του 19ου αιώνα.

    Το 1878 ο δήμος Χαλκιδέων συντηρούσε το δημοτικό ρολόι και τις ώρες σήμαινε κωδωνοκρούστης που πληρωνόταν από το δήμο. Το Μάιο του 1900 αποφασίσθηκε η ίδρυση σεισμολογικού σταθμού στο δημοτικό ρολόι και τοποθετήθηκε στο εσωτερικό του πύργου σε ύψος οκτώ μέτρων σεισμογράφος.
    Λίγο πριν το 1940 τοποθετήθηκε στον πύργο αντιαεροπορική σειρήνα, που λειτούργησε κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Η σειρήνα παραμένει στην κορυφή του πύργου και είναι ακόμα ενεργή και για το λόγο αυτό δεν επιτρέπεται η είσοδος στον πύργο. Αυτές οι συχνές προσπάθειες αξιοποίησης του πύργου είχαν σαν αποτέλεσμα την αλλοίωση των αρχικών χαρακτηριστικών του σε μεγάλο βαθμό. Έτσι το εσωτερικό του και μέρος του εξωτερικού τοίχου έχουν σοβαντιστεί ενώ έχει ανακατασκευαστεί και η σκάλα στο εσωτερικό.

    Διάφορες διαδικτυακές πηγές αναφέρουν ότι ο πύργος είναι μεσαιωνικός κατασκευασμένος κατά την ενετική περίοδο. Αυτό δεν αποκλείεται δεδομένου ότι η Χαλκίδα διέθετε εκτεταμένες οχυρωματικές μεσαιωνικές κατασκευές και είναι λογικό να περίσσευε κάποιος πύργος για την κατασκευή ρολογιού. Το site του Καστρολόγου υιοθετεί την άποψη ότι ο πύργος είναι ενετικός.

    Ο πύργος βρίσκεται μέσα στον πυκνό πολεοδομικό ιστό της πόλης και είναι ορατός μόνο από την οδό Μπαλαλαίων. Έχει σχήμα τετράγωνο, διαστάσεων 4,70×4,75 μέτρα και ύψος 19 μέτρα περίπου.

    Οι τοίχοι είναι κτισμένοι με αργολιθοδομή από τοπικούς ασβεστόλιθους, μεταξύ των οποίων παρεμβάλλονται μικρές πέτρες και τεμάχια πλίνθων και κεραμιδιών.
    Οι γωνίες του πύργου είναι διαμορφωμένες από ημιλάξευτους ασβεστόλιθους μεγαλύτερων διαστάσεων. Η είσοδος στο εσωτερικό του πύργου γίνεται από τη νότια πλευρά, μέσω μικρής τοξωτής πόρτας.

    (πηγή: http://www.kastra.eu/castlegr.php?kastro=sirina)

CHALKIDA-AtHellas.gr-ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ ΡΟΛΟΙ
  • Το Αρχαιολογικό Μουσείο Χαλκίδας στεγάζεται σε κτίριο των αρχών του 20ου αιώνα και συγκεντρώνει ευρήματα από όλη την Εύβοια. Η βάση του νεοκλασικού κτιρίου διαθέτει λαξευτή τοιχοποιία κατά το πολυγωνικό σύστημα, ενώ οι γωνίες του ενισχύονται επίσης με λαξευτή τοιχοποιία. Πάνω από την κύρια είσοδο του κτιρίου ανοίγεται αέτωμα και είναι κεραμοσκέπταστο. Το κτίριο διαθέτει μεγάλη αυλή και τρεις αίθουσες, όπου παρουσιάζονται τα εκθέματα. Το κτίριο ανήκει στο ελληνικό κράτος και διαμορφώθηκε κατάλληλα για να φιλοξενήσει τις ευβοϊκές αρχαιότητες.

    Τα εκθέματα του Μουσείου τοποθετούνται χρονολογικά από την Παλαιολιθική μέχρι και την Ύστερη Ρωμαϊκή Εποχή και προέρχονται από ανασκαφές στην Εύβοια. Η έκθεση του Μουσείου διαθέτει συλλογές με ευρήματα από τον οικισμό και το νεκροταφείο της Μάνικας (2800 – 1900 π.Χ.), μυκηναϊκή κεραμική και ειδώλια, συλλογή Οικονόμου με ευβοϊκή, βοιωτική κεραμική και κοροπλαστική, συλλογή κλασικών και ελληνιστικών νομισμάτων από τη Χαλκίδα, Ερέτρια και την Κάρυστο, ρωμαϊκά αναθηματικά γλυπτά από τη Χαλκίδα και την Αιδηψό, επιτύμβια μνημεία από τη Χαλκίδα, τη νέα Λάμψακο και τιμητικά ψηφίσματα. Στην αυλή του Μουσείου περιέχονται ψηφίσματα, επιτύμβια μνημεία και ρωμαϊκά γλυπτά. Από τα εκθέματα ξεχωρίζουν ένα καθισμένο γυναικείο άγαλμα του 4ου αι. π.Χ., μαρμάρινη επιτύμβια στήλη με παράσταση νέου και σκύλου (β’ τέταρτο 4ου αι. π.Χ.), αναθηματική στήλη με παράσταση Πλούτωνα και Διονύσου (μέσα του 4ου αι. π.Χ.), άγαλμα του Αντίνοου (2ος αι. μ.Χ.), ακέφαλο άγαλμα Απόλλωνα ή Διονύσου (ρωμαϊκό αντίγραφο), γυναικείο άγαλμα Ελληνιστικής Εποχής και δυο κεφάλια κούρων Αρχαϊκής Εποχής.

    Διεύθυνση: Ελ. Βενιζέλου 13, Τ.Κ. 34100, Χαλκίδα

     Τηλέφωνο: +30 22210 25131

     Fax: +30 22210 84884

     Email: iaepka@culture.gr

     Ιστοσελίδα: http://goo.gl/RP30eo

     Χρήση: Αρχαιολογικό Μουσείο

     Υπεύθυνος: Εφορεία Αρχαιοτήτων Ευβοίας

CHALKIDA-AtHellas.gr-ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΜΟΥΣΕΙΟ
  • Ιδρύθηκε το 1981 από την Εταιρία Ευβοϊκών Σπουδών και τον Δήμο Χαλκιδέων . Στεγάζεται στις τρεις αίθουσες που απέμειναν από το ιστορικό κάστρο Νεγκρεπόντε κατά τους Φράγκους ή Εγριμπόζ κατά τους Τούρκους. Στεγάζει περισσότερα από 1.200 εκθέματα, πολύτιμα έργα των χεριών του λαού της Εύβοιας. Αντικείμενα της καθημερινής εργασίας και οικοσκευής των προγόνων μας που έχουν εξαφανιστεί ή θα εξαφανιστούν με τη ραγδαία εξάπλωση του νάιλον, του πλαστικού και γενικά των βιομηχανοποιημένων προϊόντων.

    Το κτίριο όπου στεγάζεται σήμερα το λαογραφικό μουσείο θεωρείται μέρος της ενετικής οχύρωσης. Βρισκόταν στο χείλος της τάφρου και παλιότερα στο επάνω μέρος υπήρχαν πολεμίστρες. Πιθανόν να ήταν αμυντικός πύργος αν και μοιάζει περισσότερο με χώρο στρατωνισμού ή διοικητικό κέντρο.Το πιθανότερο είναι να κατασκευάστηκε τον 15ο αιώνα, στα τελειώματα των εργασιών κατασκευής του κάστρου.Δεν γνωρίζουμε πώς και γιατί το κτίριο γλίτωσε από την κατεδάφιση επί Γαζέπη. Πιθανόν να στέγαζε ήδη κάποια υπηρεσία. Θυμίζουμε ότι σε όλη την Ελλάδα πολλά γεροφτιαγμένα και καλοδιατηρημένα κτίρια των παλιών κάστρων ήταν σε χρήση (άσχετη με τον πολιτισμό) μέχρι τον Β’ παγκόσμιο πόλεμο. Μερικά και αργότερα.Το κτίσμα χρησιμοποιήθηκε σαν φυλακή προς το τέλος της Τουρκοκρατίας, αλλά και κατά τη Γερμανική κατοχή. Μάλιστα, εκεί έβαζαν οι Γερμανοί τους μελλοθάνατους πριν τους εκτελέσουν. Σημειωτέον ότι ο τόπος εκτελέσεων ήταν δίπλα στο μουσείο, εκεί που σήμερα βρίσκεται το Μνημείο Εκτελεσθέντων από τους Γερμανούς.
    Μετά τον πόλεμο χρησιμοποιήθηκε σαν αποθήκη, μέχρι το 1981, όταν ο Δήμος το δώρισε για να γίνει μουσείο.

    Πηγή: http://www.kastra.eu/castlegr.php?kastro=xalkmus

CHALKIDA-AtHellas.gr-ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ
  • Το τζαμί βρίσκεται στην πλατεία Πεσόντων Οπλιτών κοντά στο ναό της Αγίας Παρασκευής. Η θολωτή σκεπή του δεσπόζει επιβλητικά στην πλατεία.

    Το τζαμί αποτελείται από μία μόνο αίθουσα που διαιρείται σε δύο πατώματα και η οποία -εδώ και πολλά χρόνια- προορίζεται για μουσείο μεσαιωνικής τέχνης.Κοντά στο τζαμί σώζεται μια μισοκατεστραμμένη τούρκικη κρήνη αραβικού τύπου με επιγραφές που αποτελούν δεήσεις και προσευχές στο θεό.

    Πιθανολογείται πως κτίστηκε από τον κατακτητή Μωάμεθ αμέσως μετά την άφιξη των Τούρκων στην Εύβοια τον 15ο αιώνα. Το άφθονο αρχαιολογικό υλικό που βρίσκεται έξω από το τζαμί υποδεικνύει την ύπαρξη παλιότερου χριστιανικού ναού, στη θέση του οποίου κτίστηκε πιθανά ο ναός του Αγίου Μάρκου κατά την ενετική περίοδο και στη συνέχεια το τούρκικο τζαμί.

CHALKIDA-AtHellas.gr-ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ ΤΖΑΜΙ
  • Χρήσιμα τηλέφωνα:
    Δήμος Χαλκίδας: 22210-22314

    Αστυνομικό Τμήμα: 22210-73777
    Τουριστική Αστυνομία: 22210-77777
    Τροχαία: 22210-21111
    Λιμεναρχείο: 22210-77333
    ΚΤΕΛ: 22210- 20400

    Μουσεία
    Αρχαιολογικό: 22210-25131

    Λαογραφικό: 22210-21.817
    Δημοτική Πινακοθήκη: 22210-22031

     

Πηγή :Με την ευγενική παραχώρηση του Ελληνικού Οργανισμού Τουρισμού www.visitgreece.gr,  Δήμος Χαλκιδαίων 
Βικιπαιδεια 
φωτο  – PhotoPhotis/(Φώτης Ξεινάς)    /TTaxidiaMeChroma/   Difno.gr ,https://dimoschalkideon.gr/

Το Lucy Hotel βρίσκεται ακριβώς δίπλα στην θάλασσα πάνω στην παραλία της Χαλκίδας και προσφέρει πανοραμική θέα στον Ευβοικό κόλπο, το επιβλητικό βενετσιάνικο κάστρο και την παλιά κινητή γέφυρα της Χαλκίδας. Η περιοχή γύρω από το ξενοδοχείο είναι ιδανική για ρομαντικές βόλτες, αλλά και για να θαυμάσετε το ηλιοβασίλεμα στη θάλασσα.……….περισσότερα  εδώ

Το ξενοδοχείο Paliria διαθέτει ρεκόρ παροχής υπηρεσιών για πάνω από 100 χρόνια με φιλοξενία και επισκέπτες, συμπεριλαμβανομένων πολιτικών, καλλιτεχνών και επιχειρηματιών. Το Paliria άλλαξε τη δομή του το 1974 σε ξενοδοχείο 7 ορόφων και το 2004 πραγματοποιήσαμε πλήρη ανακαίνιση με σύγχρονα Standard Δωμάτια και Σουίτες  με Δωρεάν WiFi ……περισσότερα εδώ

..Η εταιρεία ιδρύθηκε το Μάρτιο του 2009 με στόχο την παροχή ολοκληρωμένων υπηρεσιών που θα καλύπτουν όλες τις ανάγκες μετακίνησης του σύγχρονου ανθρώπου, όπως:     ενοικίαση αυτοκινήτου -ενοικίαση scooter ή ποδηλάτου-ενοικίαση με οδηγό-ασφάλειες-…..περισσότερα εδώ

 Το La fiamma Ristorante Italiano είναι το πρώτο Ιταλικό Εστιατόριο της Χαλκίδας που μετράει 20 χρόνια ζωής, συνεχίζοντας την επιτυχημένη του πορεία στο χώρο των γεύσεων. Ικανοποιεί και τους πιο απαιτητικούς πελάτες, με τις παραδοσιακές ιταλικές συνταγές του, τα αγνά υλικά του και τη μοναδική σχέση ποιότητας-τιμής…….περισσότερα εδώ