ΛΑΜΙΑ



Booking.com

Λαμία -Υπάτη-Γοργοπόταμος-Λιανοκλάδι-Πάυλιανη

Πρωτεύουσα της Ρούμελης και του νομού, η Λαμία των 46.406 κατοίκων, είναι χτισμένη στη θέση της αρχαίας ομώνυμης φθιωτικής πόλης, στις νότιες πλαγιές της Όθρης, κοντά στο Σπερχειό ποταμό.

Αποτελεί το εμπορικό, βιομηχανικό και συγκοινωνιακό κέντρο του νομού. Η πόλη αναφέρεται για πρώτη φορά στην ιστορία το 426 π.Χ., με αφορμή τον καταστρεπτικό σεισμό που έπληξε τη Θεσσαλία. Από τον Μεσαίωνα, η πόλη ονομαζόταν Ζητούνι.

Σημαντική ήταν η παρουσία της στην Επανάσταση του 1821, με πρωταγωνιστές τον Αθανάσιο Διάκο και τον Δυοβουνιώτη. Απελευθερώθηκε το 1832, ανακτώντας το παλιό της όνομα, Λαμία, κι έγινε η ακμαιότερη πόλη της Ρούμελης.

Από την περιοχή καταγόταν ο Άρης Βελουχιώτης, ηγετική μορφή της εθνικής αντίστασης την περίοδο 1941-1944. 

Απέχει 215 χλμ. BΔ από την Αθήνα και 302 χλμ. N από τη Θεσσαλονίκη.

 

  • Κοινωνικοοικονομικά ο Δήμος Λαμιέων ταλαντεύεται ανάμεσα στον αστικό χαρακτήρα της πόλης της Λαμίας με χαρακτηριστικά αναπτυσσόμενης περιφερειακής πόλης και εμπορο-βιομηχανικού πόλου σε κομβικό σημείο του οδικού άξονα «Αθήνα – Θεσ/νίκη» και στον φθίνοντα γεωργικό χαρακτήρα του γεωγραφικού χώρου του Δέλτα του Σπερχειού και της λοιπής υπαίθρου του Δήμου Λαμιέων.

    Όμως, η ιστορικο-αρχαιολογική έρευνα στο απώτερο παρελθόν αναδεικνύει τη μακριά ιστορία της Λαμίας και άλλων περιοχών του Δήμου ως πόλεις με ιδιαίτερο διοικητικό ή εμπορικό και επικοινωνιακό ρόλο (Αμφικτιονίες / πέρασμα Θερμοπυλών στα αρχαία χρόνια – Κέντρο Εμπορίου (Παζάρι) στο Βυζάντιο και την οθωμανική περίοδο). Η ιστορική διερεύνηση της εξέλιξης του Δήμου και της πόλης αποδεικνύει, ότι η Λαμία ήταν ανέκαθεν ένα περιφερειακό κέντρο με σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη του ελληνικού χώρου.

    Επίσης, κατείχε ανέκαθεν σημαντικό ρόλο στη διοίκηση της περιοχής και συγκέντρωνε στον αστικό ιστό της το εμπόριο, τη μεταποίηση και επαγγέλματα, που χαρακτηρίζουν την αστική ανάπτυξη και εξέλιξη.

    Το 1833, με την ίδρυση του πρώτου νεοελληνικού κράτους, ιδρύεται ο Νομός Λοκρίδας και Φωκίδας και η επαρχία Φθιώτιδας με πρωτεύουσα τη Λαμία, που ονομάζεται ακόμα Ζητούνι.

    Το 1834 ιδρύεται ο Δήμος Λαμιέων ως συνοριακός Δήμος, αφού τα όρια του κράτους συμπίπτουν με τα Βόρεια σύνορα της περιοχής του (κορυφογραμμή Όρους Όθρυς). Κατατάσσεται στη «Β’ Τάξη των Δήμων», που αφορά ενδιάμεσους Δήμους μεταξύ 2.000 και 10.000 κατοίκων, ενώ η ανώτερη κατηγορία αφορά Δήμους μεταξύ 10.000 και 50.000 κατοίκων (Δήμος Αθηναίων).

    Το 1836 καταργείται ο Νομός Λοκρίδας και Φωκίδας και ιδρύεται η Διοίκηση Φθιώτιδας με επαρχίες τη Φθιώτιδα και Λοκρίδα και έδρα τη Λαμία, που φέρει πλέον το σημερινό της όνομα.

    Το 1845 ιδρύεται ο Νομός Φθιώτιδας και Φωκίδας με πρωτεύουσα τη Λαμία. Η πόλη της Λαμίας είναι παράλληλα πρωτεύουσα του Δήμου Λαμιέων και της επαρχίας, που περιλαμβάνει την περιοχή εξόδου στη θάλασσα της λεκάνης του Σπερχειού Ποταμού και συμπίπτει με την άμεση περιοχή επιρροής της σημερινής πόλης της Λαμίας με εξαίρεση το Δήμο Θερμοπυλών και το Δήμο Μώλου.

    Με βάση τη Στατιστική Έρευνα του 1861, που είναι η πρώτη έρευνα με σύγχρονη επιστημονική μέθοδο και αποτελεί βάση των αναλύσεων για την πρώτη περίοδο του Ελληνικού Κράτους, ο Δήμος Λαμιέων, που συμπίπτει με το σημερινό Δήμο Λαμιέων πλην του Δημοτικού Διαμερίσματος των Θερμοπυλών, έχει 7.409 κατοίκους και κατατάσσεται στους αστικούς Δήμους. Στο Δήμο Λαμιέων, την περίοδο αυτή, οι γεωργοί υπερτερούν, ακολουθούμενοι αμέσως από τα βιομηχανικά – βιοτεχνικά επαγγέλματα, τους εργάτες και το βοηθητικό εργατικό δυναμικό. Η πόλη της Λαμίας έχει την ίδια εποχή πληθυσμό 4.700 κατοίκους, 737 οικίες (6,3 άτομα / κατοικία) και 712 οικογένειες (6,6 άτομα / οικογένεια). Η κατανομή του πληθυσμού ανά επαγγέλματα στην πόλη, στην ίδια έρευνα, δείχνει τη συντριπτική υπεροχή των βιομηχανικών και βιοτεχνικών επαγγελμάτων (55%). Ακολουθούν οι έμποροι (με 19,5%), οι υπάλληλοι και οι επιστήμονες με ποσοστό 16,5% επί του συνολικού αριθμού των επαγγελματιών. Ο μαθητικός πληθυσμός της πόλης αντιπροσωπεύει ήδη την εποχή εκείνη το 3,2% του συνολικού πληθυσμού, ενώ οι στρατιωτικοί αντιπροσωπεύουν το 12,7%.

    Συμπερασματικά, η πρώτη επίσημη στατιστική απογραφή του 1861 δίνει την εξής εικόνα του Δήμου Λαμιέων 30 χρόνια μετά την ίδρυση του Νεοελληνικού Κράτους, η οποία αφορά σε ένα Δήμο αστικό, με πυρήνα τον οικισμό – πόλη της Λαμίας, διοικητικό και εμπορο-βιοτεχνικό κέντρο και κατοικία των ισχυρότερων οικονομικά πολιτών, πρωτεύουσα μίας αγροτικής περιφέρειας, στην οποία κατοικούν πλην των αγροτών, οι βιομηχανικοί – βιοτεχνικοί εργάτες και όσοι παρέχουν διάφορες υπηρεσίες στους κατοίκους του κέντρου. Η πόλη και ο Δήμος παρουσιάζουν αλματώδη πληθυσμιακή αύξηση μεταξύ 1835 και 1862.

    Με νεότερη διοικητική αναμόρφωση μετά το 1960, διασπάται ο Νομός Φθιώτιδας και Φωκίδας και η Λαμία ορίζεται πρωτεύουσα του Νομού Φθιώτιδας, ενώ η Άμφισσα ορίζεται ως πρωτεύουσα του Νομού Φωκίδας.

    Την περίοδο 1960-1980, η περιοχή της Λαμίας γίνεται πόλος αποκεντρωτικών πολιτικών (Ίδρυση Βιομηχανικής Περιοχής Λαμίας) και με τις αυτοδιοικητικές και περιφερειακές μεταρρυθμίσεις της δεκαετίας του 1980, η πόλη γίνεται Περιφερειακό Κέντρο, αφού ορίζεται ως η έδρα της Περιφέρειας Στερεάς Ελλάδας και υποστηρίζεται από τις αντίστοιχες υποδομές στον τομέα των υπηρεσιών.

  • Η Υπάτη είναι κωμόπολη του διευρυμένου Δήμου Λαμιέων στο Νομό Φθιώτιδας, ενώ απετέλεσε έδρα του τέως ομώνυμου δήμουαπό το 1999 έως τα τέλη του 2010. Κατά την Απογραφή του 2011 είχε πληθυσμό 496 κατοίκους. Βρίσκεται 22 χιλιόμετρα δυτικά της Λαμίας, στις βόρειες πλαγιές του όρους Οίτη.

    Στο Μεσαίωνα αναφερόταν ως Νέαι Πάτραι. Από το 1268 ήταν πρωτεύουσα της αυτόνομης ηγεμονίας της Θεσσαλίας και, μεταξύ των ετών 1318 και 1390, ήταν έδρα του σταυροφορικού Δουκάτου Νέων Πατρών.

    Αργότερα αναφερόταν ως Πατρατζίκι, όνομα που καταγράφεται και σε πρακτικά των ετών της Επανάστασης του 1821, όπως για παράδειγμα στα Πρακτικά της Συνέλευσης των Σαλώνων, ως τόπος προέλευσης του Γεωργίου Αινιάν.

    Η Υπάτη φιλοξενεί, μεταξύ άλλων, το Βυζαντινό Μουσείο Φθιώτιδας και το Κακογιάννειο Αστεροσχολείο Υπάτης. Ενδιαφέρον παρουσιάζει ο ναός της Αγίας Σοφίας, ο οποίος έχει κτιστεί στη θέση παλαιότερου ναού αναγόμενου στην παλαιοχριστιανική περίοδο. Στο σημερινό ναό, ο οποίος γειτνίαζε με Βαπτιστήριο του 5ου αιώνα στη νότια πλευρά του, διακρίνονται σπαράγματα του πρώτου συγκροτήματος. Ενδιαφέρων είναι και ο ναός του Αγίου Νικολάου, επίσης κτισμένος στη θέση παλαιοχριστιανικής βασιλικής του 4ου έως 6ου αιώνα. Σημαντικό είναι το Κάστρο της Υπάτης, κτισμένο σε λόφο επάνω από τον οικισμό, στο οποίο πραγματοποιούνται εργασίες αναστήλωσης και στερέωση. Το Κάστρο ανοικοδομήθηκε ή ενισχύθηκε σε διάφορες φάσεις από Έλληνες, καθώς και Φράγκους και Καταλανούς κατακτητές.

  • φωτο  – George Terezakis

    Το νέο Ελληνικό Κράτος ως το 1836 ήταν διαιρημένο σε δέκα Νομούς, ένας απ’ αυτούς ήταν κι ο Νομός Φωκίδας και Λοκρίδας με πρωτεύουσα τα Σάλωνα (Άμφισσα). Η Φθιώτιδα αποτελούσε επαρχία. Δήμος της επαρχίας αυτής ήταν και ο Δήμος Ροδουντίων (από το κάστρο της Ροδουντίας, το οποίο είχαν χτίσει οι Αιτωλοί για να φρουρούν τις διαβάσεις των Θερμοπυλών). Ο Δήμος αυτός περιλάμβανε τα χωριά Παύλιανη, Γαρδικάκι, Κουμαρίτσι, Σκλήθρο και Ομυαλό και είχε πρωτεύουσα την Παύλιανη.

    Από το έτος 1836-1845 το Ελληνικό κράτος διαιρέθηκε σε δέκα διοικήσεις, μια απ’ αυτές ήταν και της Φθιώτιδας και Λοκρίδας με έδρα τη Λαμία.

    Με την ένωση των Δήμων Οιταίων, Ροδουντιαίων και Δρυόπων ιδρύεται ο Δήμος Ηρακλειωτών. Ο Δήμος αυτός, ο οποίος πήρε το όνομά του από την αρχαία πόλη Ηράκλεια, με 21 χωριά είχε σαν έδρα το καλοκαίρι το Μοσχοχώρι και το Χειμώνα τα Αλεπόσπιτα.

    Το 1911 ο Δήμος αποτελούνταν από τα χωριά Μοσχοχώρι, Αλεπόσπιτα, Βαρδάτες, Γαρδικάκι, Δαμάστα, Μονή Δαμάστας, Δέλφινο, Δρακοσπηλιά, Δυο Βουνά, Ελευθεροχώρι, Μουσταφάμπεη, Κομποτάδες, Κούβελος (Τραχίς), Κουμαρίτσι, Κωσταλέξι, Ματάκια Δυο Βουνών, Νεβρόπολη , Παύλιανη, Προκοβενίκος (Σκαμνός), Σκληθράκι, Φρατζή.

    Το 1912 αλλάζει το σύστημα διοίκησης των Δήμων και δημιουργούνται κοινότητες ενός ή και δύο-τριών χωριών. Αργότερα, το 1928 αλλάζουν τα ονόματα πολλών χωριών. Για αυτό αποφάσισε επιτροπή του Υπουργείου Εσωτερικών. Έτσι, μετονομάζεται η Μουσταφάμπεη σε Ηράκλεια, μάλιστα έως το 1940 κοιν. Ηρακλείας Τραχινίας.

    Το 1919 το Ελευθεροχώρι αναγνωρίσθηκε σε ίδια Κοινότητα και αποσπάσθηκε από τα άλλα. Το 1927 ο συνοικισμός Προκοβενίκος μετονομάσθηκε σε Σκαμνός και το 1930 το Γαρδικάκι Οίτη.

    Το 1999 με βάση το Νόμο 2539/97 (Νόμος Καποδίστρια) ιδρύθηκε ο Δήμος Γοργοποτάμου – σημερινή Δημοτική Ενότητα Γοργοποτάμου του Δήμου Λαμιέων.

    Αποτελούνταν από δώδεκα Δημοτικά Διαμερίσματα (Βαρδάτες, Γοργοποταμος. Δαμάστα, Δέλφινο, Δυο Βουνά, Ελευθεροχώρι, Ηράκλεια, Κουμαρίτσι, Μοσχοχώρι, Νέο Κρικέλο, Οίτη, Σκαμνός) με έδρα του Δήμου το μεγαλύτερο, το Δ.Δ Μοσχοχωρίου.

  • Στην ευρύτερη περιοχή του Λιανοκλαδίου αρχικά ιδρύθηκε και λειτούργησε ο Δήμος Παραχελωϊτών, ο οποίος συγχωνεύθηκε στο Δήμο Μακρακώμης, για να μετασχηματιστεί αργότερα και τελικά να καταργηθεί (1912/1914) με τη σύσταση των Κοινοτήτων και οι οποίες, έπειτα από την πρόσφατη αναγκαστική συνένωση, συγκρότησαν τον Δήμο Λιανοκλαδίου-σημερινή ομώνυμη Δημοτική Ενότητα του Δήμου Λαμιέων.

    Μέσα σ΄ αυτό το γεωγραφικό περιβάλλον θα εγγραφούν οι ιστορικές τύχες των κατοίκων της περιοχής στην κλασσική αρχαιότητα, στη βυζαντινή περίοδο, στα χρόνια της οθωμανικής κατάκτησης και κυρίως στην μετεπανασταστική και σύγχρονη εποχή, αν και η γονιμότητα της πεδιάδας του Λιανοκλαδίου και της γύρω περιοχής προσέλκυσε το ανθρώπινο ενδιαφέρον από τα πρώιμα προϊστορικά χρόνια.

    Η περιοχή καταλήφθηκε από τους Αινιάνες στους προϊστορικούς ακόμη χρόνους, οι οποίοι προέρχονταν από τη Θεσσαλία και ήταν από τους πιο παλιούς Έλληνες. Οι ίδιοι κατά καιρούς, συμμάχησαν με άλλους λαούς (Αθηναίους, Θηβαίους, Μακεδόνες, Αιτωλούς) και τελικά υποτάχθηκαν στους Ρωμαίους, των οποίων η εδώ παρουσία υπήρξε καθοριστική, αφού μεταξύ των άλλων, έθεσαν και τα όρια ανάμεσα στην Υπάτη και τη Λαμία, τα οποία, με μικρομεταβολές, διατηρήθηκαν μέχρι την μετεπαναστατική εποχή.

    Η ευρύτερη περιοχή του Λιανοκλαδίου στη βυζαντινή περίοδο βρισκόταν στη σφαίρα επιρροής της Υπάτης, το ίδιο συνέβαινε και στην ύστερη Τουρκοκρατία, αφού υπαγόταν στον καζά (= επαρχία) Πατρατζικίου (= Υπάτης).

    Στις αρχές του 19ου αιώνα και λίγο πριν από την Επανάσταση του 1821 ένα μεγάλο μέρος των επαρχιών Πατρατζικίου και Ζητουνίου ανήκε στην επιρροή του Αλή-Πασσά των Ιωαννίνων, ο οποίος είχε αγοράσει χωριά, τα οποία σήμερα συνθέτουν τη Δημοτική Ενότητα Λιανοκλαδίου.

  • Xτισμένη σε υψόμετρο 1050 μ. στην είσοδο του Eθνικού Δρυμού της Oίτης και δίπλα στην Πυρά του Hρακλέους, πνιγμένη μέσα στο πράσινο, προσφέρει στον επισκέπτη ένα αλπικό τοπίο όλο το χρόνο. Mαζί της υψώνεται ο μύθος του μεγαλύτερου των ηρώων: του Hρακλή, που αποθεώνεται στην κορυφή του βουνού. H Φθιώτιδα αποκαλύπτει έναν από τους πλουσιότερους ορεινούς της όγκους.

    Η Παύλιανη λέγεται, ότι πήρε το όνομά της από τους πρώτους της κατοίκους, οι οποίοι ήταν οι πρώτοι, που πίστεψαν στα διδάγματα του Αποστόλου Παύλου. Το χωριό αρχικά ήταν χτισμένο σε μια τοποθεσία πιο κάτω, εκεί περίπου που τώρα βρίσκεται το χωριό Οίτη. Η Παύλιανη, ωστόσο, ως τοποθεσία, είναι γνωστή από την αρχαιότητα. Κοντά στο σημερινό χωριό και σε 1.800 υψόμετρο υπάρχουν τα ερείπια από τον αρχαίο Ναό, που ήταν αφιερωμένος στο μυθικό ήρωα Ηρακλή. Πρόκειται για τον τόπο, όπου λυτρώθηκε ο Ηρακλής από τον τυραννικό χιτώνα της Δηιάνειρας πάνω στην πυρά και έγινε ημίθεος με την επέμβαση του Δία. Στην είσοδό του στην Παύλιανη, ο επισκέπτης θα συναντήσει το μνημείο όλων εκείνων – Eλλήνων και Iταλών – που έπεσαν νεκροί στη μάχη της Παύλιανης τον Iούνιο του 1942.

    Mε σεβασμό, αγάπη και μεράκι για τη διαφύλαξη, ανάδειξη και προστασία του περιβάλλοντος, η Παύλιανη είναι ενταγμένη στο πιλοτικό πρόγραμμα Habitat Agenda, που αφορά στη βιώσιμη ανάπτυξη των χωριών και εκτέλεση πρότυπων έργων ανάπλασης για την αναβάθμισή τους. Mε ένα μοναδικό στην Eλλάδα φυσικό Πάρκο στις πηγές του Aσωπού, ο επισκέπτης εκστασιάζεται μέσα από ένα μαγευτικό μονοπάτι, όπου αντανακλούν τα χρώματα των αιωνόβιων δέντρων και των νερών, καταλήγοντας στην καρδιά του φυσικού πάρκου.

    Mε χώρους για άθληση, αναψυχή, ξεκούραση, διασκέδαση για μικρούς και μεγάλους και σύγχρονους παραδοσιακούς ξενώνες, η Παύλιανη αφήνει γοητευμένο τον ταξιδιώτη με τον παραδοσιακό τρόπο δόμησης και οργάνωσής της. Το ενδιαφέρον των επισκεπτών εστιάζεται στην εκκλησία του Aγίου Aθανασίου στην πλατεία και το πέτρινο Δημοτικό Σχολείο. Xαρακτηριστικό άλλωστε της Δ.Ε. είναι η κυριαρχία στην οικιστική της ανάπτυξη δύο υλικών: της πέτρας και του ξύλου.

    Iδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι μικρές ή μεγάλες εξορμήσεις στον Eθνικό Δρυμό της Oίτης μέχρι το καταφύγιο, τις “Kαταβόθρες” και την κορυφή Γρεβενό, στην Πυρά του Hρακλέους και στον Kούβελλο, όπου θα συναντήσει μια ξεχωριστή χλωρίδα και πανίδα, μοναδική στην Oίτη.

Μουσεία

  • Το Αρχαιολογικό Μουσείο Λαμίας στεγάζεται σε ένα εντυπωσιακό κτίριο της εποχής του Όθωνα, το οποίο λειτουργούσε ως Στρατώνας και βρίσκεται στην κορυφή του λόφου του κάστρου της Λαμίας. Οι συλλογές του μουσείου περιλαμβάνουν αρχαιολογικά ευρήματα από ανασκαφικές έρευνες στη Φθιώτιδα και Ευρυτανία. Χαρακτηριστικά ευρήματα περιέχονται σε δώδεκα θεματικές ενότητες, οι οποίες καλύπτουν ολόκληρη την προϊστορική και την ιστορική περίοδο, έως τα ρωμαϊκά χρόνια. Τα ευρήματα δίνουν μια εικόνα για την ιστορία της περιοχής, η οποία περιλαμβάνει τμήματα της αρχαίας Φωκίδας, της ανατολικής Λοκρίδας, της Δωρίδας, της Αχαϊας, της Φθιώτιδας και της Μαλίδας (περιοχή Μαλιακού κόλπου).

    Όλες οι ενότητες παρουσιάζουν σημαντικά εκθέματα, χαρακτηριστικά της ανθρώπινης πολιτιστικής συμπεριφοράς σε κάθε χρονική περίοδο. Περαιτέρω θεματική ταξινόμηση των εκθεμάτων, με αναφορές στην ένδυση, τον οπλισμό, τη λατρεία, ταφικά έθιμα συγκεκριμένων περιόδων επαυξάνουν τον σκοπό του μουσείου, που είναι κυρίως η προβολή της πολιτιστικής μας κληρονομιάς και η κατανόηση από το ευρύ κοινό του τρόπου της ανθρώπινης συμπεριφοράς και δράσης σε κάθε χρονική περιόδο, μέσα από αντικείμενα καθημερινής ζωής και τέχνης.

    Η προϊστορία της περιοχής παρουσιάζεται μέσα από χειροποίητα αγγεία, πήλινα ειδώλια, λίθινα εργαλεία, κοσμήματα και σφραγίδες, από τα οποία αντλούνται πληροφορίες για την καθημερινή ζωή των ανθρώπων και για τις καλλιτεχνικές τους δεξιότητες. Εξαρτήματα γυναικείας και ανδρικής ενδυμασίας, οπλισμός (κράνος από δόντια κάπρου), κοσμήματα, αγγεία και εργαλεία πρσφέρουν πληροφορίες για τον τρόπο ζωής στη μυκηναϊκή εποχή και την ευμάρεια των ανθρώπων, ενώ κάποια από τα ευρήματα αποτελούν δείγματα εξαίρετης τέχνης.

    Ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα κτερίσματα τάφων της υπομυκηναϊκής και γεωμετρικής περιόδου, όπου μέσα από αναπαραστάσεις τάφων δίνεται μια εικόνα του τρόπου ταφής και των ταφικών εθίμων, ενώ η αρχαϊκή περίοδος εκπροσωπείται από αρχιτεκτονικά μέλη και αφιερώματα, που βρέθηκαν στο ιερό της Άρτεμης στο Καλαπόδι Λοκρίδας.

    Συνεχίζοντας την περιήγηση στο χώρο του μουσείου, εντύπωση προκαλούν θαυμάσια δείγματα αγγείων κλασικής και ελληνιστικής περιόδου («μεγαρικοί σκύφοι», αττικά ερυθρόμορφα και αγγεία από τη Βοιωτία και Κόρινθο, γυάλινα αγγεία), καθώς και σπουδαία έργα κοροπλαστικής, προερχόμενα από μήτρες. Τέλος, ο επισκέπτης ανακαλύπτει διάφορα γλυπτά εξαίτερης τέχνης (αγάλματα και επιτύμβια μνημεία) αλλά και νομίσματα των πόλεων της Φθιώτιδας.

    Το Αρχαιολογικό Μουσείο Λαμίας υπάγεται στη ΙΔ΄ Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων, με το προσωπικό της οποίας λειτουργεί καθημερινά, εκτός Δευτέρας και Κυριακές χειμερινής περιόδου (είσοδος με εισιτήριο). Στη σύγχρονη αίθουσα διαλέξεων, που λειτουργεί στο ισόγειο του κτιρίου οργανώνονται συνέδρια όλων των ειδικοτήτων και διαλέξεις επιστημόνων. Τέλος, στο μουσείο γίνονται ξεναγήσεις σχολείων, επιστημόνων, επισήμων, κλπ.

LAMIA-AtHellas.gr-ΜΟΥΣΕΙΑ-Αρχαιολογικό Μουσείο
  • Το Λαογραφικό Μουσείο Κωσταλεξίου ιδρύθηκε το 1987 μετά από πρωτοβουλία του τότε προέδρου της Κοινότητας Δημήτριου Κανατά. Με το πέρασμα του χρόνου και με τη βοήθεια των κατοίκων του χωριού δημιουργήθηκε μια αξιόλογη συλλογή από Λαογραφικά αντικείμενα. Στεγάζεται στο παλιό Δημοτικό Σχολείο στην πλατεία του χωριού και είναι επισκέψιμο όλη τη διάρκεια του χρόνου. Στους χώρους του εκθέτονται παλιές και νέες φωτογραφίες, που απεικονίζουν τη ζωή της περιοχής του Κωσταλεξίου. Επίσης, εκθέτει παραδοσιακές φορεσιές γυναικών, παραδοσιακά γεωργικά εργαλεία, οικιακά σκεύη καθώς και τρία γραμμόφωνα.

LAMIA-AtHellas.gr-ΜΟΥΣΕΙΑ-Λαογραφικό Μουσείο Κωσταλεξίου
  • Το Λαογραφικό Μουσείο Φθιώτιδας ιδρύθηκε το 1984 χάρη στις πολύχρονες προσπάθειες του Εξωραϊστικού Εκπολιτιστικού Συλλόγου Γυναικών Λαμίας, που από το 1976 ήδη, είχε αρχίσει να αφουγκράζεται την ανάγκη της διάσωσης των στοιχείων που αποτύπωναν τη ζωή στην προβιομηχανική κοινωνία και που κινδύνευαν να χαθούν παρασέρνοντας στη λήθη όλα όσα αντιπροσώπευαν στην παραδοσιακά οργανωμένη κοινωνία. Το αποτέλεσμα της προσπάθειάς τους ήταν η συγκέντρωση του υλικού και  στη συνέχεια η δωρεά των συλλογών που συγκροτήθηκαν στο Δήμο Λαμιέων, προκειμένου να ιδρυθεί ένας οργανισμός με σκοπό τον εντοπισμό, τη μελέτη, την προστασία και την προβολή των υλικών τεκμηρίων του παραδοσιακού πολιτισμού της Λαμίας και της ευρύτερης περιοχής της Ρούμελης.

    Αρχικά το μουσείο στεγάσθηκε στα παλιά δημοτικά λουτρά, στην οδό Αχιλλέως, έως ότου η συνεχιζόμενη αύξηση της συλλογής και τα νέα μουσειολογικά δεδομένα επέβαλαν τη δημιουργία ενός νέου χώρου.

    Σήμερα, το μουσείο στεγάζεται σε ένα νεόκτιστο ιδιόκτητο κτήριο, στην καρδιά της πόλης, στην οδό Καλύβα – Μπακογιάννη, απέναντι από το κενοτάφιο του Αθανασίου Διάκου στην Πλατεία Λαού και αποτελεί υπηρεσία του Δήμου Λαμιέων.

    Οι θεματικές ενότητες, που αναπτύσσονται στον α΄& β΄ εκθεσιακό όροφο, αποτυπώνουν στοιχεία της Βιοτεχνικής Παραγωγής – Επαγγελμάτων, της Γεωργικής και Κτηνοτροφικής Παραγωγής, της Ενδυμασίας, των Κοσμημάτων, της Υφαντικής, της Οικίας και των Σκευών.

    Το μουσείο αριθμεί περί τα 1600 αντικείμενα, τα οποία στο σύνολό τους προέρχονται από δωρεές φορέων και κατοίκων της περιοχής. Στον γ΄ όροφο, στεγάζεται η Αίθουσα συνεδριάσεων που κοσμείται από  μια μικρή βιβλιοθήκη λαογραφικού – ιστορικού περιεχομένου. Στο πλαίσιο μάλιστα της λαογραφικής έρευνας, το μουσείο ανέλαβε και διεκπεραίωσε  την έκδοση διαφόρων βιβλίων μέχρι σήμερα, όπως:  “Παραδοσιακές Συνταγές Ρούμελης”, “Λαογραφικά της Φθιώτιδας”, “Ελληνικές Παραδοσιακές γεύσεις στη Λαμία” κ.ά.

LAMIA-AtHellas.gr-ΜΟΥΣΕΙΑ-Λαογραφικό Μουσείο Φθιώτιδας
  •  ογδοντάχρονος κύριος Μίμης είναι από τους πρώτους ραδιοτεχνίτες στην Λαμία, αλλά και ο πρώτος δημιουργός νόμιμου ραδιοφώνου με άδεια. Τα τελευταία τρία χρόνια έχει δημιουργήσει το δικό του ιδιωτικό μουσείο ραδιοφώνου, το μοναδικό στην κεντρική Ελλάδα, ελεύθερο προς το κοινό.

    Ψυχή του εγχειρήματος ο εξαίρετος κύριος Μίμης Θεοχαρόπουλος, παλαιός ραδιοτεχνίτης – άνοιξε το δικό του εργαστήριο στις αρχές της δεκαετίας του ’50. Το μουσείο βρίσκεται στην Πλατεία Παγκρατίου, στο νότιο τμήμα της πόλης. Εκτός από ραδιόφωνα, έχει και μερικά μαγνητόφωνα, από τα “ξαπλωτά”, κυρίως του ’60, καθώς και πολλά παλιά ραδιόφωνα, προ του 1955, που φορούν παλιές σειρές από λάμπες.

LAMIA-AtHellas.gr-ΜΟΥΣΕΙΑ-Μουσείο Ραδιοφώνου
  • Εμπνευστής και ιδρυτής του πρωτότυπου Μουσείου Σιδηροδρόμων στο χωριό Κωσταλέξη Φθιώτιδας, σε ειδικά διασκευασμένο σιδηροδρομικό βαγόνι, είναι ο δραστήριος και για πολλά χρόνια αυτοδιοικητικός Κωσταλεξιώτης Δημήτρης Κανατάς, ο οποίος, ως γιος σιδηροδρομικού, λάτρεψε από μικρός τα τρένα βλέποντάς τα να περνάνε από το χωριό του και την αγάπη του αυτή τη μετουσίασε στη δημιουργία αυτού του Μουσείου, που αναβάθμισε το χώρο και τον πολιτισμό του χωριού του.

LAMIA-AtHellas.gr-ΜΟΥΣΕΙΑ-Μουσείο ΣΙΔΗΡΟΔΡΟΜΩΝ
  • Tο Bυζαντινό Μουσείο Φθιώτιδας στην Υπάτη λειτουργεί από τον Ιανουάριο του 2007. Στεγάζεται στο κτίριο των λεγόμενων «Καποδιστριακών Στρατώνων», που ανεγέρθηκε το 1836 για τις ανάγκες του ελληνικού στρατού. Το 1982 το κτίριο, που στη διάρκεια της ιστορίας του γνώρισε και άλλες χρήσεις, χαρακτηρίστηκε ως ιστορικό μνημείο και το 1998 παραχωρήθηκε από το Δήμο Υπάτης στο Υπουργείο Πολιτισμού, για να λειτουργήσει ως Μουσείο.

    Στο Μουσείο, που αναπτύσσεται σε δύο ορόφους, παρουσιάζονται αντιπροσωπευτικά ευρήματα, που προέρχονται από διάφορες περιοχές της Φθιώτιδας και χρονολογούνται στην παλαιοχριστιανική και βυζαντινή περίοδο (4ος-14ος αι.). 

    Στο ισόγειο, η έκθεση είναι αφιερωμένη στα παλαιοχριστιανικά ψηφιδωτά της Φθιώτιδας (4ος-6ος αι.) και έχει έντονο εκπαιδευτικό χαρακτήρα, ενώ στον όροφο περιστρέφεται γύρω από το θέμα της λατρείας κατά την παλαιοχριστιανική και βυζαντινή περίοδο. Στην αίθουσα της παλαιοχριστιανικής περιόδου εκτίθενται κυρίως μαρμάρινα αρχιτεκτονικά μέλη και ψηφιδωτά δάπεδα, προερχόμενα τα περισσότερα από βασιλικές, ενώ τα κεραμικά, που παρουσιάζονται (χρηστικά σκεύη, λυχνάρια, υφαντικά βάρη κ.ά.), δίνουν στοιχεία για τον καθημερινό βίο της εποχής. Στην αίθουσα της βυζαντινής περιόδου, δεσπόζουσα θέση κατέχουν τα μέλη ενός βυζαντινού μαρμάρινου τέμπλου από ναό, που εντοπίστηκε σε ερειπιώδη κατάσταση στην Άγναντη Λοκρίδος (12ος-14ος αι.). Επίσης, εκτίθενται αρχιτεκτονικά γλυπτά από μη σωζόμενο βυζαντινό ναό στα Αλεπόσπιτα (12ος αι.).

    Ανάμεσα στα εκθέματα του Βυζαντινού Μουσείου Φθιώτιδας σημαντική θέση καταλαμβάνουν τα νομίσματα, από τα οποία αντλούνται στοιχεία για τη νομισματική κυκλοφορία στη Φθιώτιδα κατά τους βυζαντινούς χρόνους. Παρουσιάζονται νομισματικοί «θησαυροί» και μεμονωμένα νομίσματα, που έχουν προέλθει από ανασκαφικές έρευνες, παραδόσεις και περισυλλογές. 

    Σε ειδικά διαμορφωμένο χώρο του ορόφου εκτίθεται μέρος της νομισματικής συλλογής του Υπαταίου Κωνσταντίνου Κοτσίλη, η οποία δωρήθηκε στο ελληνικό κράτος, με σκοπό να εκτεθεί στο Μουσείο. Η Συλλογή περιλαμβάνει 3.000 νομίσματα, αρχαία ελληνικά, ρωμαϊκά, βυζαντινά, μεσαιωνικά, νεότερα και σύγχρονα. Ο επισκέπτης έχει την ευκαιρία να δει αντιπροσωπευτικά δείγματα της συλλογής, που καλύπτουν μεγάλη έκταση στο χώρο και στο χρόνο.

    Το Βυζαντινό Μουσείο Φθιώτιδας στην Υπάτη δίνει την ευκαιρία στους κατοίκους της περιοχής, αλλά και στους πολυάριθμους επισκέπτες της να έρθουν σε επαφή με τον αρχαιολογικό πλούτο της Φθιώτιδας, περιηγούμενοι τις αίθουσές του και γνωρίζοντας μέσω αυτών τα μνημεία της.

LAMIA-AtHellas.gr-ΜΟΥΣΕΙΑ-Βυζαντινό Μουσείο Φθιώτιδας
  • Το Λαογραφικό Μουσείο Ροδωνιάς ιδρύθηκε το καλοκαίρι του 2011 από το Σύλλογο Γυναικών Ροδωνιάς «Η Αγία Παρασκευή».Το Μουσείο στεγάζεται σε μια αίθουσα του Δημοτικού Σχολείου της Ροδωνιάς. Οι θεματικές ενότητες, που αναπτύσσονται στην αίθουσα, αφορούν την αγροτική και ποιμενική ζωή, τα οικιακά σκεύη, την υφαντική. Το Μουσείο αριθμεί έναν ικανοποιητικό αριθμό αντικειμένων, που στο σύνολό τους προέρχονται από δωρεές των κατοίκων του χωριού.  

LAMIA-AtHellas.gr-ΜΟΥΣΕΙΑ-Λαογραφικό Μουσείο Ροδωνιάς
  • Το Μουσείο Εθνικής Αντίστασης (1940-1944) ιδρύθηκε με ομόφωνη απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου του Δήμου Λαμιέων το 2009. Είναι το αποτέλεσμα της συνεργασίας του Δήμου Λαμιέων, της Εταιρίας Διάσωσης Ιστορικών Αρχείων και του Σωματείου «Μουσείο – Ιστορικό Αρχείο Ρούμελης». Τα εκθέματα παραχωρήθηκαν από την ΕΔΙΑ, το Πολεμικό Μουσείο Αθηνών και ιδιώτες. Αποτελείται από τέσσερις ενότητες εκθεμάτων που φιλοξενούνται σε ισάριθμες αίθουσες σε χώρο 170 τ.μ.

    Το Μουσείο Εθνικής Αντίστασης στεγάζεται στο Δημαρχείο Λαμίας επί της οδού Φλέμινγκ και Ερυθρού Σταυρού.

    Οδηγίες πρόσβασης: Αστικό λεωφορείο, Ι.Χ. ή ΤΑΞΙ. Διαθέτει χώρο στάθμευσης πλησίον και εντός του Δημαρχείου.

    Ωράριο: Δευτέρα έως Παρασκευή 09:00π.μ. – 13:30.

    Είσοδος: Ελεύθερη.

    Διεύθυνση: Φλέμινγκ και Ερυθρού Σταυρού, 35132 Λαμία.

    τηλ:22313 51079.

    E-mail:mouseioantistasis@gmail.com

OLYMPUS DIGITAL CAMERA
  • Η προσπάθεια δημιουργίας Μουσείων Εθνικών Δρυμών στην Ελλάδα ξεκίνησε από το Υπουργείο Γεωργίας (Διεύθυνση Δασών) από το 1985. Έτσι, αποφασίστηκε να δημιουργηθούν συνολικά δέκα μουσεία, δηλαδή όσοι είναι και οι Εθνικοί μας Δρυμοί. Η Διεύθυνση Δασών Φθιώτιδας, αποφασισμένη να υλοποιήσει την απόφαση αυτή της Πολιτείας, άρχισε από τα μέσα του 1985 τις εργασίες δημιουργίας Μουσείου Φυσικής Ιστορίας της Οίτης στους πρόποδες του ομώνυμου όρους και μέσα στο χώρο του εκτροφείου της Ιεράς Μονής Αγάθωνος, σε μια περιοχή προικισμένη με αστείρευτη φυσική γοητεία, που απέχει από τον Εθνικό Δρυμό 20χλμ. περίπου.
     
    Το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας της Οίτης, εμπλουτισμένο με τη χλωρίδα και την πανίδα της Οίτης, παρέχει πληροφορίες, που έχουν σχέση με τη Γεωλογία, Παλαιοντολογία, Κλιματολογία, Εδαφολογία και Οικολογία της περιοχής του Εθνικού Δρυμού Οίτης.

    Στον ίδιο χώρο λειτουργεί και Μουσείο Εκτροφείου Θηραμάτων Ιεράς Μονής Αγάθωνος.

    Στόχος του Μουσείου στο σύνολό του είναι να εμπνεύσει στον επισκέπτη τον σεβασμό και την αγάπη για τη φύση και να του εμφυσήσει την ιδέα της αλληλεξάρτησης και της ενότητας όλων των στοιχείων της, συμβάλλοντας έτσι στην ανάπτυξη μιας πιο ολοκληρωμένης και δημιουργικής σχέσης του ανθρώπου με τη φύση γενικότερα.  

LAMIA-AtHellas.gr-ΜΟΥΣΕΙΑ-Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Οίτης

Αξιοθέατα

  • Μεσαιωνικό. Δεσπόζει στο ψηλότερο σημείο της πόλης σ΄ ένα βραχώδη λόφο, με πανοραμική θέα στη γραφική κοιλάδα του Σπερχειού, τις κορυφές της Οίτης, του Καλλιδρόμου, της μυθικής Όθρυος, του Παρνασσού, της Γκιώνας και του Μαλιακού Κόλπου. Στην καλοδιατηρημένη τειχοποιία του είναι αποτυπωμένη η ιστορική συνέχεια από τον 5ο αιώνα π.Χ. μέχρι το 2ο Παγκόσμιο Πόλεμο.

    Τεχνικά Χαρακτηριστικά
    Το οχυρωματικό σύστημα της Λαμίας αποτελούνταν από δυο ζώνες, την ακρόπολη και το τείχος της κάτω πόλης. Ο σωζόμενος οχυρωματικός περίβολος έχει κάτοψη τριγωνική και σώζεται σε καλή κατάσταση λόγω των συνεχών επισκευών. Η περίμετρός του φτάνει τα 600μ. και το ύψος του ποικίλει φτάνοντας στη ΒΔ γωνία τα 13 μέτρα. Το πάχος της τοιχοποιίας είναι κατά μέσο όρο 1,35μ. και απολήγει σε οδοντωτές επάλξεις.

    Το Κάστρο έχει δυο πύλες, μια στα ΝΑ, τη λεγόμενη και “σιδηρά πύλη”, μέσω της οποίας επικοινωνούσε με την κάτω πόλη και μια στα ΒΑ, που οδηγούσε προς την Όρθρυ. Ενισχυτικοί πύργοι υψώνονται κοντά στις πύλες, στις γωνίες του τείχους και σε όλα τα ασθενή για την άμυνα σημεία. Εσωτερικά ο χώρος διαιρούνταν με δυο εγκάρσιους τοίχους σε τρία μέρη. Το βόρειο τμήμα (ακροπύργιο) βρίσκεται ψηλότερα και χρησίμευε ως το έσχατο καταφύγιο των υπερασπιστών του Κάστρου. Το πλάτωμα της ΝΔ γωνίας χρησίμευε στο Μεσαίωνα ως προμαχώνας και διέθετε δεξαμενή. Στην ίδια θέση διατηρούνται λείψανα τζαμιού.

    Την εποχή του Όθωνα ανεγέρθηκε στο κέντρο του μεσαίου πλατώματος ένα διώροφο ορθογώνιο κτίριο, που αποτελούσε στρατώνα ως τις αρχές του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Στις μέρες μας μέσα στο χώρο του κάστρου, εδρεύει το Αρχαιολογικό Μουσείο της Λαμίας, η ΙΔ΄ Α Εφορεία Προϊστορικών και Κλασσικών Αρχαιοτήτων και Συνεδριακό Κέντρο.

    Οικοδομικές Φάσεις
    Ο οχυρωματικός περίβολος παρουσιάζει αρκετές οικοδομικές φάσεις. Το αρχαιότερο τμήμα πολυγωνικού συστήματος, που χρονολογείται στον 5ο αι. π.Χ., βρίσκεται στη ΒΔ γωνία της δυτικής πλευράς. Στη βάση του ΒΔ πύργου απαντά ισόδομο τραπεζιόσχημο σύστημα δόμησης, που μπορεί να χρονολογηθεί από τα τέλη του 5ου ως τις αρχές του 4ου αι. π.Χ. Ισόδομο ορθογώνιο σύστημα απαντά σε αρκετά άλλα σημεία της βάσης του τείχους.

    Παραμένει αβέβαιο, αν υπήρξε κάποια ανακαίνιση του τείχους στην εποχή του Ιουστινιανού. Τα τμήματα αργολιθοδομής με ενδιάμεση χρήση συνδετικού κονιάματος και κεραμιδιών ανήκουν σε επισκευές πιθανόν των βυζαντινών χρόνων, αλλά επίσης των Φράγκων και των Καταλανών. Νέες συμπληρώσεις και επισκευές πραγματοποιήθηκαν κατά τη διάρκεια της Τουρκοκρατίας. Την ίδια εποχή διαμορφώθηκαν και οι πύλες. Οι προσθήκες της Τουρκοκρατίας διακρίνονται από την άφθονη χρήση ασβεστοκονιάματος ως συνδετικού υλικού.

LAMIA-AtHellas.gr-ΚΑΣΤΡΟ ΛΑΜΙΑΣ
  • Επί της οδού Καλύβα Μπακογιάννη της πόλης της Λαμίας, μεταξύ της πλατείας Λαού  και της οδού Ροζάκη Αγγελή, βρίσκεται εντός μικρού οικοπεδικού χώρου το ηρώο – κενοτάφιο του ήρωα της Αλαμάνας Αθανασίου Διάκου, στο σημείο ακριβώς όπου έγινε το μαρτύριό του.  

    Το έτος 1886, με πρόταση του Ταγματάρχη Ρούβαλη και αργότερα το 1889 με ενέργειες του Δημάρχου Λαμιέων Σκληβανιώτου,  κατασκευάστηκε το κενοτάφιο αυτό σε ανάμνηση της τραγικής θυσίας του Αθανάσιου Διάκου, μια από τις πιο συγκλονιστικές μορφές του εθνικοαπελευθερωτικού αγώνα των Ελλήνων. Είναι ένας Γολγοθάς, δηλαδή συσσώρευση μεγάλων λίθων, που έχει στην κορυφή του μαρμάρινο Σταυρό, τον οποίο περιβάλλουν φύλλα δάφνης. Στην πρόσοψη του Γολγοθά υπάρχει η επιγραφή: 

    “Ούτος ο τόπος ένθα τήν 23ην Απριλίου 1821 υπό των Τούρκων ανασκολοπισθείς εμαρτύρησε υπέρ Πίστεως καί Ελευθερίας ο Αθανάσιος Διάκος.”

    Σε άλλη πλάκα, που τοποθετήθηκε το 1930 με τη συμπλήρωση 100 χρόνων ελεύθερης Λαμίας, ο ποιητής Κωστής Παλαμάς έγραψε τους ακόλουθους στίχους: 

    “Καί των ηρώων καύχημα στήν δόξα του Κυρίου Θανάση Διάκο σ΄ εφερεν ο δαρμός του μαρτυρίου, καί ενω σο`υ σπάραζε κακή φωτιά τό τίμιο σωμα τραγούδι αγγελικό φιλί σου μύρωνε τό στόμα.”

LAMIA-AtHellas.gr-ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ-Κενοτάφιο Αθανασίου Διάκου
  • Γενικά στοιχεία

    Εδώ το 480 π.Χ. ο Σπαρτιάτης Βασιλιάς Λεωνίδας με τους 300 στρατιώτες μαζί με 700 Θεσπιείς και 80 Μηκυναίους απέκρουσε τον Πέρση Βασιλιά Ξέρξη κατά την εκστρατεία του στην Ελλάδα, πέφτοντας ηρωικά και κατέστησε τον τόπο αυτό Παγκόσμιο Προσκύνημα. Ο ανδριάντας του Λεωνίδα και το μνημείο των πεσόντων Θεσπιέων θυμίζουν την Τιτάνια εκείνη μάχη.

    Ιστορικά στοιχεία

    Η Μάχη των Θερμοπυλών διεξήχθη το 480 π.Χ (παράλληλα με τη ναυμαχία του Αρτεμισίου) μεταξύ των Ελλήνων και των Περσών, κατά την δεύτερη περσική εισβολή στην Ελλάδα. Οι Πέρσες είχαν ηττηθεί στον Μαραθώνα δέκα χρόνια νωρίτερα, γι’ αυτό και ετοίμασαν μια δεύτερη εκστρατεία, αρχηγός της οποίας ήταν ο Ξέρξης. Ο Αθηναίος πολιτικός και στρατηγός Θεμιστοκλής έπεισε τους Έλληνες να κλείσουν τα στενά των Θερμοπυλών και του Αρτεμισίου. Οι Πέρσες, οι οποίοι κατά τις αρχαίες πηγές είχαν εκατομμύρια άνδρες στρατό και κατά τις σύγχρονες εκατό με τριακόσιες χιλιάδες άνδρες, έφθασαν στα στενά στις αρχές του Σεπτεμβρίου.

    Μετά από τέσσερις μέρες αναμονής, οι Πέρσες επιτέθηκαν, αλλά οι Έλληνες αντιστάθηκαν για δύο μέρες. Την τρίτη μέρα, ο Εφιάλτης οδήγησε τους Πέρσες πίσω από τους Έλληνες. Όταν το’ μαθε αυτό, ο Λεωνίδας διέταξε την υποχώρηση των περισσότερων Ελλήνων – έμεινε στο πεδίο της μάχης με 300 Σπαρτιάτες, 400 Θεσπιείς, 400 Θηβαίους και ακόμα λίγους Έλληνες. Οι Πέρσες εξόντωσαν ολόκληρη τη δύναμη, που έμεινε στο πεδίο της μάχης. Ο ελληνικός στόλος, αφού έμαθε τα νέα, αποφάσισε να απομακρυνθεί από το Αρτεμίσιο και να υποχωρήσει στη Σαλαμίνα, όπου αργότερα πέτυχε μια σημαντική νίκη. Οι Πέρσες υποχώρησαν ολοκληρωτικά μετά τις μάχες των Πλαταιών και της Μυκάλης.

    Η μάχη των Θερμοπυλών αποτελεί μια από τις πιο σημαντικές μάχες στην ελληνική και στην παγκόσμια ιστορία, κυριότατα από ηθική άποψη. Είναι λαμπρό παράδειγμα αυταπάρνησης, αυτοθυσίας και υπακοής στην πατρίδα. Η μάχη έδειξε τα πλεονεκτήματα της στρατιωτικής εκπαίδευσης των Σπαρτιατών, του καλύτερου εξοπλισμού και της έξυπνης χρήσης της διαμόρφωσης του εδάφους.

LAMIA-AtHellas.gr-Μνημείο Λεωνίδα
  • Εδώ είναι ο τόπος, όπου ο Αθανάσιος Διάκος με τα παλικάρια του έπεσαν ηρωικά στις τουρκικές ορδές του Ομέρ Βρυώνη στις 22 Απριλίου 1822 στη γέφυρα, που φέρει το όνομά του. Την επόμενη μέρα ο Αθανάσιος Διάκος τραυματισμένος μεταφέρθηκε στη Λαμία, όπου βρήκε μαρτυρικό θάνατο. Επί της Εθνικής Οδού υπάρχει και το μνημείο του Διάκου προς τιμήν της μάχης της Αλαμάνας.

LAMIA-AtHellas.gr-Περιοχή Αλαμάνας
  • Το «Κακογιάννειο Αστεροσχολείο» στεγάζεται στο παλιό κτίριο του Δημοτικού Σχολείου Υπάτης που παραχωρήθηκε από τον πρώην Δήμο Υπάτης (νυν Δήμο Λαμιέων) του οποίου ο εξοπλισμός χρηματοδοτήθηκε με δωρεά   του ζεύγους Υπαταίων, Σταύρου & Ειρήνης Κακογιάννη, το 2008, προς τον Σύλλογο Ερασιτεχνών Αστρονόμων Φθιώτιδας «Ο Ηρακλής».

    Αποτελεί κέντρο εκπαίδευσης, έρευνας και διάδοσης της επιστήμης της Αστρονομίας για τους μαθητές και κάθε ενδιαφερόμενο περί την επιστήμη της Αστρονομίας, είναι δε μια καινοτόμος εκπαιδευτική, ερευνητική και πολιτιστική δραστηριότητα, με την αμέριστη υποστήριξη του  Δήμου Λαμιέων.

    Επισκέψεις:

    Αν επιθυμείτε να επισκεφτείτε το Αστεροσκοπείο Υπάτης, μπορείτε να επικοινωνήσετε  με το προσωπικό του Σ.Ε.Α.Φ. (Σύλλογος Ερασιτεχνών Αστρονόμων Φθιώτιδας) που λειτουργεί το Αστεροσκοπείο σε συνεργασία με τον Δήμο Λαμιέων, στα τηλέφωνα που θα βρείτε στις ιστοσελίδες: 

    http://www.seaf.gr ή http://www.asterosxoleio.gr

    ή να στείλετε email στα:  s.e.a.f.astronomy@gmail.com ,  info@seaf.gr

LAMIA-AtHellas.gr-ΠΛΑΝΗΤΑΡΙΟ – ΑΣΤΕΡΟΣΚΟΠΕΙΟ ΥΠΑΤΗΣ
  • Η Υπάτη οχυρώθηκε για πρώτη φορά στους ελληνιστικούς χρόνους. Τμήματα αυτής της οχύρωσης έχουν ανευρεθεί σε πολλά σημεία γύρω από το Κάστρο και τον σύγχρονο οικισμό. Η οχύρωση ανανεώθηκε την παλαιοχριστιανική εποχή από τον αυτοκράτορα Ιουστινιανό (527-565 μ.Χ.). Το 869 η Υπάτη αναφέρεται σε εκκλησιαστική σύνοδο για πρώτη φορά με το όνομα Νέα Πάτρα μαζί με τη Λαμία, που ονομαζόταν τότε Ζητούνι. Το 1204 καταλήφθηκε από τους Φράγκους σταυροφόρους και το 1218 πέρασε στην κυριαρχία των βυζαντινών δεσποτών της Ηπείρου. Το 1267 κληροδοτήθηκε στον Ιωάννη Άγγελο Δούκα Κομνηνό το Νόθο, ο οποίος οχύρωσε εκ νέου το Κάστρο και κατέστησε την Υπάτη έδρα του κρατιδίου της Μεγάλης Βλαχίας, που εκτεινόταν μέχρι τη δυτική Μακεδονία.

    Το Κάστρο της Yπάτης δέχτηκε το 1275 την επίθεση του Ιωάννη Παλαιολόγου, βυζαντινού στρατηγού, επικεφαλής 30.000 ανδρών. Η ισχυρή οχύρωσή του εμπόδισε την κατάληψή του με έφοδο. Ο Ιωάννης απέδρασε και κάλεσε σε βοήθεια τον Φράγκο Δούκα των Αθηνών, ο οποίος έφτασε στις Νέες Πάτρες, επικεφαλής ιπποτών και διέλυσε την πολιορκία. Το Κάστρο παρέμεινε στην κυριαρχία των απογόνων του Ιωάννη μέχρι το 1318, οπότε πέρασε στα χέρια των Καταλανών, που σχημάτισαν το δουκάτο των Αθηνών και των Νέων Πατρών. Το 1393 καταλήφθηκε από τους Τούρκους, που είχαν επικεφαλής το Σουλτάνο Βαγιαζήτ. Την περίοδο της οθωμανικής κυριαρχίας ονομαζόταν Πατρατζίκι (μικρή Πάτρα) και αποτελούσε έδρα ιδιαίτερης επαρχίας.

    Αρκετά απομεινάρια του πανίσχυρου αυτού κάστρου, οχυρωμένου δυνατά και από τη φύση, σώζονται σήμερα. Χαρακτηριστικό είναι το ερείπιο ενός στρογγυλού πύργου, η χρονολόγηση του οποίου αμφισβητείται – είναι άγνωστο δηλαδή- εάν το κατασκεύασαν Έλληνες, Φράγκοι ή Καταλανοί.

LAMIA-AtHellas.gr-Βυζαντινό Κάστρο Υπάτης
  • Η Υπάτη οχυρώθηκε για πρώτη φορά στους ελληνιστικούς χρόνους. Τμήματα αυτής της οχύρωσης έχουν ανευρεθεί σε πολλά σημεία γύρω από το Κάστρο και τον σύγχρονο οικισμό. Η οχύρωση ανανεώθηκε την παλαιοχριστιανική εποχή, από τον αυτοκράτορα Ιουστινιανό (527-565 μ.Χ.). Το 869 η Υπάτη αναφέρεται σε εκκλησιαστική σύνοδο για πρώτη φορά με το όνομα Νέα Πάτρα μαζί με τη Λαμία, που ονομάστηκε τότε Ζητούνι. Το 1204 καταλήφθηκε από τους Φράγκους σταυροφόρους και το 1218 πέρασε στην κυριαρχία των βυζαντινών δεσποτών της Ηπείρου. Το 1267 κληροδοτήθηκε στον Ιωάννη Άγγελο Δούκα Κομνηνό τον Νόθο, ο οποίος οχύρωσε εκ νέου το Κάστρο και κατέστησε την Υπάτη έδρα του κρατιδίου της Μεγάλης Βλαχίας, που εκτεινόταν μέχρι τη δυτική Μακεδονία.

    Το Κάστρο της Yπάτης δέχτηκε το 1275 την επίθεση του Ιωάννη Παλαιολόγου, βυζαντινού στρατηγού, επικεφαλής 30.000 ανδρών. Η ισχυρή οχύρωσή του εμπόδισε την κατάληψή του με έφοδο. Ο Ιωάννης απέδρασε και κάλεσε σε βοήθεια τον Φράγκο δούκα των Αθηνών, ο οποίος έφτασε στις Νέες Πάτρες, επικεφαλής ιπποτών και διέλυσε την πολιορκία. Το Κάστρο παρέμεινε στην κυριαρχία των απογόνων του Ιωάννη μέχρι το 1318, οπότε πέρασε στα χέρια των Καταλανών, που σχημάτισαν το δουκάτο των Αθηνών και των Νέων Πατρών. Το 1393 καταλήφθηκε από τους Τούρκους, που είχαν επικεφαλής το Σουλτάνο Βαγιαζήτ. Την περίοδο της οθωμανικής κυριαρχίας ονομαζόταν Πατρατζίκι (μικρή Πάτρα) και αποτελούσε έδρα ιδιαίτερης επαρχίας.

    Αρκετά απομεινάρια του πανίσχυρου αυτού κάστρου, οχυρωμένου δυνατά και από τη φύση, σώζονται σήμερα. Χαρακτηριστικό είναι το ερείπιο ενός στρογγυλού πύργου, η χρονολόγηση του οποίου αμφισβητείται – είναι άγνωστο δηλαδή – εάν το κατασκεύασαν Έλληνες, Φράγκοι ή Καταλανοί.

    Ο ναός της Αγίας Σοφίας κτίστηκε στη θέση παλαιότερου ναού, ο οποίος ανάγεται πιθανότατα στην παλαιοχριστιανική περίοδο. Αρχιτεκτονικά μέλη παλαιοχριστιανικών, βυζαντινών και μεταβυζαντινών χρόνων έχουν εντοιχιστεί στις όψεις του, ενώ στη νότια πλευρά του έχουν βρεθεί λείψανα βαπτιστηρίου του 5ου αιώνα.

LAMIA-AtHellas.gr-Παλαιό Κάστρο
  • Η Παύλιανη, ως τοποθεσία, είναι γνωστή από την αρχαιότητα. Κοντά στο σημερινό χωριό και σε 1.800 υψόμετρο υπάρχουν τα ερείπια από τον αρχαίο Ναό, που ήταν αφιερωμένος στο μυθικό ήρωα Ηρακλή. Πρόκειται για τον τόπο, όπου λυτρώθηκε ο Ηρακλής από τον τυραννικό χιτώνα της Δηιάνειρας πάνω στην πυρά και έγινε ημίθεος με την επέμβαση του Δία.

    Σήμερα, στην Πυρά του Ηρακλέους, διατηρούνται σπόνδυλοι κιόνων, τμήματα του θριγκού και τριγλύφων, οι οποίοι ανήκουν σε πρόστυλο Δωρικό Ναό του 3ου αιώνα π.Χ. Νοτίως του Ναού υπάρχει ο βωμός, ο οποίος χρησιμοποιήθηκε συνεχώς από την αρχαϊκή εποχή μέχρι την περίοδο της Ρωμαιοκρατίας, οπότε και έγινε επέκταση του αρχικού περιγράμματος και οριοθέτησή του με λιθόπλιθους. Κατά τα έτη 1919 – 20 πραγματοποιήθηκε ανασκαφική έρευνα. Τότε, καθαρίστηκε το εμφανές τμήμα του Ναού και ανασκάφθηκε η Πυρά, ενώ το 1988 επαναλήφθηκε η ανασκαφή στο χώρο για περαιτέρω διερεύνηση.

LAMIA-AtHellas.gr-Αρχαίος Ναός
  • Στα N.A του σημερινού χωριού Bαρδάτες, υπήρχε η αρχαία πόλη Tραχίς, ιδρυτής της οποίας θεωρείται ο Hρακλής, ο οποίος είχε εγκαταστήσει εκεί τη σύζυγό του Δηιάνειρα. Kατά τη μυθολογία, η Δηιάνειρα, θέλοντας να αποτρέψει τον Hρακλή από νέες απιστίες, έστειλε στον σύζυγό της τον επίσημο χιτώνα, που της είχε ζητήσει για να κάνει θυσία στους θεούς. Ο χιτώνας, όμως, ήταν ποτισμένος με το αίμα του Kένταυρου Nέσσου, ο οποίος πεθαίνοντας από δηλητηριασμένο βέλος του Hρακλή, σύστησε στη Δηιάνειρα να τον δώσει στον άνδρα της για να αναθερμάνει την αγάπη τους.

    O Hρακλής ανύποπτος φόρεσε τον χιτώνα, που του έφερε ο υπηρέτης του Λίχας και αμέσως φρικτοί πόνοι τον συγκλόνισαν. Ξερίζωνε με τα χέρια του αιωνόβια δένδρα και βράχους από την Oίτη και παρακαλούσε τον Δία να τον λυτρώσει. Mάταια, όμως. Aρπαξε τον Λίχα με θυμό και τον εκσφενδόνισε στον Eυβοϊκό κόλπο, όπου από τα μέλη του φύτρωσαν τα Λιχαδονήσια. H Δηιάνειρα, βλέποντας τι προκάλεσε άθελά της, αυτοκτόνησε.

    Πυρά Ηρακλέους

    H Oίτη, που συγκλονιζόταν από το μαρτύριο του ήρωα, σχίστηκε στα δύο και από τη σχισμή ξεπήδησε ο ποταμός Δύρας, ο σημερινός Γοργοπόταμος, για να τρέξει σε βοήθεια του Hρακλή. Tο Mαντείο των Δελφών έστειλε τότε χρησμό: “Aνεβάστε τον στην κορυφή της Oίτης, μαζέψτε ξύλα για μεγάλη φωτιά και στο σωρό να ανέβει ο Hρακλής. Tα υπόλοιπα θα τα φροντίσουν οι θεοί”. Kανείς, όμως, δεν έβαζε φωτιά στα ξύλα. Tότε ο Φιλοκτήτης τον συμπόνεσε κι έβαλε φωτιά. Aπό ευγνωμοσύνη ο Hρακλής του χάρισε το τόξο και τα βέλη του, με τα οποία αργότερα κυριεύτηκε η Tροία. Oταν άναψε η φωτιά, ένα σύννεφο άρπαξε τον Hρακλή και τον ανέβασε στον Όλυμπο. Tο μέρος, όπου άναψαν την πυρά, λέγεται μέχρι σήμερα Πυρά του Hρακλέους.

    Διατηρούνται σπόνδυλοι κιόνων, τμήματα του θριγκού και τριγλύφων, οι οποίοι ανήκουν σε πρόστυλο δωρικό ναό του 3ου αιώνα π.Χ. με πρόδρομο και σηκό εν παραστάσει. Νοτίως του ναού υπάρχει ο βωμός, ο οποίος χρησιμοποιήθηκε συνεχώς από την αρχαϊκή εποχή μέχρι την περίοδο της Ρωμαιοκρατίας, οπότε και έγινε επέκταση του αρχικού περιγράμματος και οριοθέτησή του με λιθόπλιθους. Kατά τα έτη 1919 – 20 διεξήχθη ανασκαφική έρευνα από τον Ν. Παπαδάκη. Καθαρίστηκε το εμφανές τμήμα του Ναού και ανασκάφηκε η Πυρά. Από το 1988 επαναλήφθηκε η ανασκαφή στο χώρο της Πυράς με περαιτέρω διερεύνηση των ήδη αναμοχλευμένων επιχώσεων αυτής.

LAMIA-AtHellas.gr-Στήλες Ηρακλέους
  • Ο ορεινός όγκος της Οίτης αποτελεί αναπόσπαστο μέρος και τμήμα του ορεινού συγκροτήματος των βουνών της Στερεάς, τόσο γεωμορφολογικά όσο και ιστορικά.

    Είναι πολύ στενή η σχέση, που συνδέει την άγρια ζωή στην ευρύτερη περιοχή του συγκροτήματος, που αποτελείται από τα Βαρδούσια, τη Γκιώνα, την Οίτη, το Καλλίδρομο ακόμα και τον Παρνασσό και βρίσκονται σε άμεση σύνδεση με την οροσειρά της Πίνδου.

    Η Οίτη βρίσκεται στα όρια της Φθιώτιδας και της Φωκίδας και η ψηλότερη κορυφή της είναι ο Πύργος (2.152 μ.).

    Η εικόνα του βουνού από τη βόρεια πλευρά, όπου το βουνό καταλήγει στην κοιλάδα του Σπερχειού, εντυπωσιάζει με τις απότομες πλαγιές του και τους κατακόρυφους βράχους, που δημιουργούν εντυπωσιακούς καταρράκτες. Η δημιουργία τους είναι αποτέλεσμα ρηγμάτων και βίαιων μεταβολών, που συντελέστηκαν στην κοιλάδα με την πάροδο του χρόνου. 

    Εντυπωσιακός, ο μεγαλύτερος καταρράκτης της Στερεάς Ελλάδας, ο Κρεμαστός, πάνω από τις Κομποτάδες στο Στενοβούνι, ξεπερνάει τα 100 μέτρα.

    Σε αυτή, επίσης, την πλευρά τα μεγαλειώδη φαράγγια έχουν κεντρίσει το ενδιαφέρον και την περιέργεια πολλών καταρριχητών και έχουν γίνει παγκοσμίως γνωστά. Εντυπωσιακά φαράγγια, όπως του Γοργοποτάμου, του Κάκαβου, του Καμαριώτη, του Ροδοκάλου και του Γερακάρη είναι σηματοδοτημένα και κατάλληλα «καρφωμένα» για καταρρίχηση. 

    Το επικρατέστερο πέτρωμα είναι ο ασβεστόλιθος και για αυτό η περιοχή είναι διάσπαρτη από καρστικούς σχηματισμούς. Χαρακτηριστική είναι η σπηλαιο- εκκλησία της Αγίας Ιερουσαλήμ (Αρσαλή για τους ντόπιους) κάτω από την κορφή Ψηλαϊνός, κοντά στην Υπάτη και το Αργυροχώρι.

    Ανατολικότερα, κοντά στα Λουτρά Υπάτης και τις Μεξιάτες, βρίσκεται η Φουρνοσπηλιά, με ενδείξεις χρήσης από την νεολιθική εποχή ακόμη και σαν ιερό. Στις Αγιοσπηλιές ή  Αη-σπηλιές πάνω από τις Μεξιάτες και στις Γραμμένες Σπηλιές, πάνω από τις Κομποτάδες διασώζονται αγιογραφίες, που επιβεβαιώνουν τη χρήση τους ως καταφύγια μοναχών (ασκηταριά) σε παλιότερες εποχές.

    Πολύ κοντά στην Υπάτη, στην περιοχή του Ξεριά, βρίσκεται και το βάραθρο της Ανεμότρυπας, γνωστό άντρο μαγείας με συνεχή χρήση μαγικών τελετών για τουλάχιστον 2.500 έτη.

    Ανατολικά βρίσκεται το φαράγγι του ποταμού Ασωπού, που είναι το φυσικό όριο μεταξύ Οίτης και Καλλιδρόμου, η διάσχιση του οποίου, κάθε φθινόπωρο, αποτελεί αφορμή για πανελλήνια συνάντηση ορειβατών και φυσιολατρών. Η άγρια ομορφιά του είναι εντυπωσιακή, ιδιαίτερα για τους επιβάτες του σιδηροδρόμου και τους πεζοπόρους του “μονοπατιού των σιδηροδρομικών”.
     
    Στις δύο αυτές πλευρές του βουνού είναι εμφανείς οι «πληγές» από την αλόγιστη επιφανειακή εξόρυξη βωξίτη, που συνεχίζεται και σήμερα, αποτελώντας τη μεγαλύτερη απειλή για το βουνό.

    Δυτικά, το όριο είναι ο αρχαίος ποταμός Ίναχος (σημερινή Βίστριζα), που χωρίζει την Οίτη από τα Βαρδούσια. Τα άφθονα νερά του κινούσαν παλιότερα πολλούς νερόμυλους και μαντάνια. Σήμερα συμβάλλουν στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από μια σειρά μικρών υδροηλεκτρικών εργοστασίων.
     
    Στη νότια πλευρά, το τοπίο γίνεται πιο ήπιο και οι γραμμές πιο ομαλές. Ο Βοιωτικός Κηφισός, φυσικό όριο με τη Γκιώνα και ο Μόρνος, φυσικό όριο με τα Βαρδούσια, ορίζουν την περιοχή του βουνού με τα απέραντα ελατοδάση.

    Το 1/2 περίπου της έκτασης του βουνού χαρακτηρίστηκε Εθνικός Δρυμός, από το 1966, με σκοπό τη διατήρηση της βιοποικιλότητάς του και τη διαφύλαξη των ιδιαίτερων γεωμορφολογικών χαρακτηριστικών.

    Η εικόνα του άγριου και απρόσιτου βουνού, που δημιουργείται κοιτάζοντας από χαμηλά, ιδιαίτερα από την ανατολική και βόρεια πλευρά, αντικαθίσταται από μια άλλη εικόνα εντελώς διαφορετική, όταν βρεθούμε στην καρδιά της Οίτης. Τα ιζηματογενή πετρώματα του φλύσχη διαμορφώνουν ένα ήπιο ανάγλυφο με εναλλασσόμενα λιβάδια, όπως αυτά της  Αμαλιόλακας, της Ζαμπαντόλακας και οροπέδια, όπως αυτό της Καταβόθρας. 
     
    Η μικρή αλπική λίμνη, που βρίσκεται στην καρδιά του δρυμού στο οροπέδιο Λιβαδιές, κοντά στο ορεινό καταφύγιο του Ε.Ο.Σ. στη θέση Τράπεζα, αποτελεί και το πιο χαρακτηριστικό σημείο του. Λίγο πιο ψηλά δεσπόζει η κορυφή Γρεβενό (2.117 μ.).

    Στο οροπέδιο της Καταβόθρας, νοτιοδυτικά του Δρυμού, βρίσκεται, αφενός μεν το ομώνυμο σπηλαιοβάραθρο, το οποίο παλιότερα είχε δώσει το όνομά του στο βουνό, αφετέρου τα ερείπια της Πυράς, ενός σημαντικού ιερού της αρχαιότητας, αφιερωμένου στον Ηρακλή.

    Στην περιοχή υπάρχει ένα πλήθος από παραδοσιακές βρύσες, όπως η Αμαλιόβρυση, η Περδικόβρυση και η βρύση του Καλόγερου (Χότζα) καθώς και πλούσιες πηγές, όπως ο Ρουφιάς, τα Βελούχια, η Ασπρόβρυση, η Κυδωνιά και πολλές άλλες.
     
    Η πλούσια χλωρίδα, αποτέλεσμα τόσο της σύστασης των πετρωμάτων, όσο και των ιδιαίτερων κλιματικών συνθηκών, δίνει ιδιαίτερη αξία στον χαρακτήρα του βουνού, που θεωρείται ένα από τα αγαπημένα βουνά των φυσιολατρών, των πεζοπόρων, των ορειβατών και των ποδηλατών.

    Η σημαντική πανίδα της Οίτης χαρακτηρίζεται από την ύπαρξη ενός μικρού αριθμού αγριόγιδων, που δυστυχώς κυνηγιούνται ανηλεώς από λαθροθήρες και από μεγαλύτερους αριθμούς διαφόρων θηλαστικών και πλήθος πουλιών. 

    Στα νοτιοανατολικά βρίσκεται το οροπέδιο Μακρυκάμπι από παλιά σταυροδρόμι των ορεινών διαδρομών και αξιόλογο καταφύγιο της άγριας ζωής.

    Χαμηλότερα, σημαντικό στοιχείο για την περιοχή, αποτελεί το Μοναστήρι του Αγάθωνα, που κτίστηκε τον 14ο μ.χ. αιώνα  και εξελίχτηκε σε πόλο έλξης πολλών προσκυνητών, από την εμπνευσμένη και δημιουργική δράση του πατέρα Γερμανού, του γνωστού καπετάν-Ανυπόμονου της Αντίστασης.
     
    Στον ευρύτερο χώρο της Μονής, το Δασαρχείο Λαμίας λειτουργεί το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας της Οίτης, όπου προβάλλονται τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του Εθνικού Δρυμού και μια σημαντική έκθεση για τα ορνιθόμορφα πουλιά, με αφορμή τις δραστηριότητες του εκτροφείου πτερωτών θηραμάτων. Ακόμη σε περιφραγμένο χώρο της Μονής, εκτάσεως 1.200 στρεμμάτων περίπου, ζει σε «ημιελεύθερη» κατάσταση ένας σημαντικός αριθμός ελαφιών.

  • Τα λουτρά Θερμοπυλών βρίσκονται 15 χλμ. από την πόλη της Λαμίας. Η περιοχή είναι γνωστή από τη μάχη των Θερμοπυλών μεταξύ Ελλήνων και Περσών το 480 π.Χ. Δίπλα στο δρόμο βρίσκεται το άγαλμα του Λεωνίδα και ο ιερός λόφος, όπου έπεσαν μαχόμενοι ο Λεωνίδας με τους 300 Σπαρτιάτες και τους 700 Θεσπιείς. Κατά τη μυθολογία, ο Ήφαιστος, μετά από παράκληση της θεάς Αθηνάς, δημιούργησε τις πηγές για να πλένεται και να ανακτά τις δυνάμεις του ο Ηρακλής μετά τους άθλους του. Η οργάνωση των πηγών άρχισε το 1935. Η θερμοκρασία του νερού είναι 40οC. Ενδείκνυται για τη θεραπεία ρευματικών, γυναικολογικών και παθήσεων περιφερειακών νεύρων.

  • Μετά το Σταθμό Ασωπού συναντάμε σήραγγα 350 μέτρων περίπου, που καταλήγει στη γέφυρα του Ασωπού, πάνω απ’ το φαράγγι του Ντούνου, το οποίο κατεβαίνει από την Παύλιανη, η γέφυρα της Παπαδιάς, μήκους 352 μέτρων και στη συνέχεια η μεγάλη σήραγγα του Μπράλου. Η περιοχή κατά τη διάρκεια της Κατοχής συγκέντρωσε το ενδιαφέρον των ανταρτών με τις απανωτές ανατινάξεις των γεφυρών, εκτός της Γέφυρας του Γοργοποτάμου και την υποχρέωση της φύλαξης μέχρι και τα τελευταία χρόνια με στρατιωτική φρουρά. Τα στρατιωτικά φυλάκια υπάρχουν και σήμερα. Το Φαράγγι του Ασωπού είναι γνωστό και ως πέρασμα του Εφιάλτη, αφού απ’ αυτή την περιοχή ο Εφιάλτης οδήγησε τους Πέρσες στα νώτα των Σπαρτιατών, που είχαν παραταχθεί στις Θερμοπύλες.

    Έχει ιδιαίτερο αρχαιολογικό ενδιαφέρον, γιατί κοντά βρίσκονται η αρχαία Ηράκλεια, η Τραχήνα, η Σιδερόπορτα και ο Κούβελος της Παύλιανης, όπου υπάρχει και Βυζαντινό Κάστρο. Μάλιστα, λέγεται, ότι το 1997, που έγιναν οι κατολισθήσεις στην περιοχή του Ασωπού και σταμάτησε για ένα μήνα η λειτουργία της γραμμής, βρέθηκαν στο σημείο της κατολίσθησης τέσσερις τάφοι, απ’ τους οποίους οι δύο ανέπαφοι, που όμως λεηλατήθηκαν.

  • Φτάνοντας στην Άνω Παύλιανη, ακολουθώντας μια πανέμορφη διαδρομή μέσα σε δάσος από έλατα, εμφανίζεται πανέμορφη η βραχώδης κορυφή Καταβόθρα (1775μ.). Ένα σημείο, όπου τα γάργαρα νερά χάνονται κάτω από τον βράχο για να βγουν αργότερα στην απόκρημνη χαράδρα του Γοργοποτάμου με τους καταρράκτες. Από τις Καταβόθρες η θέα προς τα Βαρδούσια και τη Γκιώνα είναι καταπληκτική.

  • Τα νερά της πηγής των Λουτρών Υπάτης ανάβλυσαν από μεγάλη σεισμική δόνηση μετά το 427 π.Χ.

    Οι Αρχαίοι είχαν από πολύ νωρίς επισημάνει τις θεραπευτικές ιδιότητες των ιαματικών πηγών γενικά. Ήδη στη μυθολογία αναφέρεται, πως ο Ηρακλής όφειλε τη δύναμή του στο ότι λουζόταν στα νερά των γειτονικών Θερμοπυλών, που για χάρη του έκανε να αναβλύσουν ο Ήφαιστος, μετά από παράκληση της Αθηνάς.

    Από περιγραφές, που έγιναν γύρω στα μέσα του περασμένου αιώνα, υπάρχουν στοιχεία που δείχνουν, ότι η πηγή χρησιμοποιούνταν από την αρχαιότητα.

    Βαθιά μέσα στη δεξαμενή της πηγής σώζονταν πέτρες τοποθετημένες κλιμακωτά, πράγμα που δείχνει ότι εκεί υπήρχε σκάλα, για να κατεβαίνουν οι λουόμενοι. Σε μια από τις πέτρες ήταν γραμμένο το όνομα Αφροδίτη, το οποίο μαρτυρά, ότι ήταν αφιερωμένη στην θεά της ομορφιάς. Έχουν, επίσης, βρεθεί μαρμάρινες πλάκες με χαραγμένα αρχαία γράμματα. Μια απ΄ αυτές έγραφε: «ΛΗΘΗΝ Τ΄ΟΠΙΣΘΕΝ ΟΣ ΙΘΙ ΕΛΕΥΣΕΤΑΙ», δηλαδή «όποιος έρθει εδώ, ξεχνάει».
    Βορειοδυτική όψη του παλιού Υδροθεραπευτηρίου
    Για την τύχη των Λουτρών Υπάτης στον Μεσαίωνα δεν υπάρχουν πληροφορίες. 

    Μετά την απελευθέρωση από τον τουρκικό ζυγό, οι διάφορες ιαματικές πηγές της Ελλάδας βρέθηκαν εγκαταλειμένες. Η κυβέρνηση Καποδίστρια ενδιαφέρθηκε άμεσα για τις ιαματικές πηγές και το 1830 έφερε ξένους ειδικούς μελετητές. Το 1833, ο αρχιφαρμακοποιός και καθηγητής του Πανεπιστημίου του Όθωνα Ξ. Λάντερερ έκανε αναλύσεις νερού των πηγών των Λουτρών Υπάτης.

    Στα Λουτρά του Πατρατζίκ, όπως τα έλεγαν οι Τούρκοι, υπήρχε κατά τα πρώτα χρόνια του Ελληνικού Βασιλείου, μια λίμνη με περίμετρο 150 μέτρα περίπου, στο σημείο όπου ανάβλυζαν τα ιαματικά νερά, τα οποία και συγκεντρώνονταν μέσα σε αυτήν.

    Μετά το 1860 καθαρίστηκε η δεξαμενή, στεγάστηκε με λαμαρίνες και κατασκευάστηκαν περίπου 20 ξύλινα παραπήγματα, που χρησίμευαν σαν αποδυτήρια και για τη διαμονή λουομένων. Φυτεύτηκαν και αρκετές αμυγδαλιές, πεύκα και κυπαρίσσια.
    Το παλιό Υδροθεραπευτήριο
    Το 1870 η ιαματική πηγή πέρασε στα χέρια του σπουδαίου επιχειρηματία και βουλευτή Δ. Χατζίσκου, ο οποίος κατασκεύασε και τα πρώτα τρία πετρόχτιστα σπίτια των τριών δωματίων το καθένα.
    Από περιγραφή γιατρού στα 1879, ξέρουμε ότι οι πάσχοντες έκαναν λουτρό μέσα στη λίμνη. Όσοι δεν μπορούσαν να κολυμπήσουν, έμεναν μακριά από τον κρατήρα, στα ρηχά. Οι πάσχοντες λούζονταν με την εξής σειρά: μια ώρα οι άντρες, μία ώρα οι γυναίκες και στο τέλος οι λεπροί. 

    Η λουτροθεραπεία συνδυαζόταν και με «πιόσιμο» ιαματικού νερού: συνήθως σύστηναν τρία ποτήρια τη μέρα, αλλά πολλοί λουόμενοι έπιναν μεγάλες ποσότητες, φτάνοντας μέχρι δύο και τρεις οκάδες τη μέρα, πράγμα που έφερνε συνήθως ρεψίματα, δυσκοιλιότητα και συχνοουρία. Αλλά και ο αριθμός των λουτρών δεν ήταν ορισμένος. Συχνά έκαναν 25 με 30 λουτρά και μερικοί έφταναν και τα 40.
    Η πηγή παλιότερα και ο εφημεριδοπώλης της εποχής
    Λίγο μετά διαρρυθμίστηκε η δεξαμενή και τοποθετήθηκε μέσα σε αυτή ξύλινη σχάρα για ασφάλεια των λουομένων, γιατί μερικοί είχαν πνιγεί στα βαθιά. Τώρα κατέβαιναν με σκάλα και έκαναν το λουτρό τους καθιστοί πάνω στη σχάρα. Κατά διαστήματα άδειαζαν τη δεξαμενή, αφαιρώντας ένα κινητό φράγμα. Την ώρα του αδειάσματος, δινόταν η ευκαιρία στους λουόμενους να κατέβουν στη δεξαμενή και να πιουν νερό, που έβγαινε από μια τρύπα στη μέση της σχάρας ή να καθίσουν και να εισπνέουν τα αέρια, που αναδύονταν. Τότε έλαβαν και την πρόνοια να απομακρύνουν από την πηγή όσους έπασχαν από λέπρα. Αυτοί έκαναν λουτρό σε χώρο, που διαρρυθμίστηκε ειδικά σε απόσταση 300 μέτρων από την πηγή, όπου συγκεντρωνόταν το λουτρονέρι, που ερχόταν από τη δεξαμενή με ένα αυλάκι.

    Λίγα χρόνια αργότερα χτίστηκαν τα τρία πρώτα ξενοδοχεία: «Οίτη», «Όθρυς» και «Σπερχειός». 


    Ο κρατήρας της πηγής
    Το 1897 δόθηκε νέα ώθηση. Χτίστηκαν σπουδαία οικοδομήματα και κατασκευάστηκε το Υδροθεραπευτήριο, που περιλάμβανε 42 λουτήρες, δύο δεξαμενές ομαδικών λούσεων και εγκαταστάσεις βοηθητικής θεραπείας.

    Έγινε το ξενοδοχείο «Φθιώτις» με δύο παραρτήματα. Φτιάχτηκε θέατρο, αγορά, εκκλησία, ταχυδρομείο κ.ά. Δεντροφυτεύτηκε η γύρω περιοχή, κατασκευάστηκαν άλση και δημιουργήθηκε γενικά μια εμφάνιση πραγματικής λουτρόπολης. Στα τέλη του περασμένου αιώνα οι λουόμενοι ήταν 1.000 περίπου το χρόνο και αυξάνονταν σταθερά.

    Με το πέρασμα του χρόνου και λόγω των εξελίξεων δημιουργήθηκε η ανάγκη για νέα οργάνωση και για ένα νέο υδροθεραπευτήριο. Και πράγματι, κατασκευάστηκε ένα πρότυπο υδροθεραπευτήριο με τελείως σύγχρονες εγκαταστάσεις, που μπήκε σε λειτουργία το 1960.

    Έτσι, η ιαματική πηγή των Λουτρών Υπάτης πήρε ξανά την ιδιαίτερη εκείνη θέση ανάμεσα στις πηγές της χώρας μας, που είναι αντάξια της φήμης και της αξίας των ιαματικών νερών της.
    Αποψη του πάρκου την άνοιξη και στο βάθος η πηγή
    Η θεραπευτική αξία των ιαματικών νερών των Λουτρών Υπάτης έχει πράγματι μια μοναδικότητα. Η πηγή τούτη διαφέρει από όλες τις άλλες ελληνικές ιαματικές πηγές στη φυσικοχημική σύσταση των νερών της.

    Είναι νερά ταυτόχρονα οξυανθρακούχα και θειούχα. Πλούσια δηλαδή και σε ανθρακικό οξύ (όπως σε ορισμένες λουτροπηγές της Ελλάδας), αλλά και σε υδρόθειο (όπως σε ορισμένες άλλες). Σαν οξυανθρακούχα είναι ευεργετικά για το κυκλοφορικό σύστημα, αλλά και για το νευροφυτικό, κατάλληλα για διαταραχές και ενοχλήσεις της καρδιακής λειτουργίας, για την υπέρταση, για ασθενικές καταστάσεις λόγω εξαντλητικής αρρώστιας, για καταστάσεις ανάρρωσης για χρόνιες παθήσεις του νευρικού συστήματος, νευραλγίες, σπασμωδικές καταστάσεις κ.λ.π.

    Παράλληλα, ως θειούχα τα νερά συστήνονται για διάφορες δερματοπάθειες και χρόνια εξανθήματα, ιδιαίτερα έκζεμα, δερματίτιδες, κνίδωση, ακμή κ.ά. αλλά και για τις χρόνιες ρευματικές παθήσεις και αρθρίτιδες, ημικρανίες, μετατραυματικές καταστάσεις κ.λ.π. Η θερμοκρασία του νερού είναι 33,5οC, δηλαδή παραπλήσια με τη θερμοκρασία του σώματος και είναι κι αυτό ένα πρόσθετο στοιχείο ευνοϊκό για τη λουτροθεραπεία.

  • Τα πλούσια νερά των Μεξιατών είναι γνωστά σε όλους. Εντυπωσιακή είναι και η πηγή του “Κεφαλόβρυσου”, στην άκρη του χωριού, στο ρέμα. Μια περιοχή με πολλά θεόρατα πλατάνια και πηγές με τρεχούμενα παγωμένα νερά. Από τα νερά αυτά ποτίζονταν και ποτίζονται ακόμα και σήμερα πολλές καλλιέργειες.Το “Κεφαλόβρυσο” αποτελεί μια μίξη φυσικού και πολιτιστικού τοπίου: Το φυσικό, η ομορφιά που αναδεικνύουν οι πηγές και τα πλούσια νερά, τα μεγάλα πλατάνια, τα άλλα φυτά και τα λουλούδια, ενώ το πολιτιστικό, η ανθρώπινη παρουσία με τον παλιό νερόμυλο, τα αυλάκια με τις «δέστρες» και τις «πόρτες»

  • ΤΗΛΕΦΩΝΑ ΑΜΕΣΗΣ ΑΝΑΓΚΗΣ
    ΑΣΤΥΝΟΜΙΑ 100, 2231056845
    ΤΡΟΧΑΙΑ 2231056855
    ΕΚΑΒ 166
    ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ 2231356000
    ΠΥΡΟΣΒΕΣΤΙΚΗ 199
    ΕΦΗΜΕΡΕΥΟΝΤΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑ 1434
    ΕΦΗΜΕΡΕΥΟΝΤΑ ΦΑΡΜΑΚΕΙΑ 1434
    ΚΕΝΤΡΟ ΔΗΛΗΤΗΡΙΑΣΕΩΣ 2107793777
    Ε.Λ.Π.Α. 10400
    EXPRESS SERVICE 1154
    INTERAMERICAN 1158
    HELLAS SERVICE 1057
    ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ
    ΚΕΝΤΡΟ ΥΓΕΙΑΣ ΑΜΦΙΚΛΕΙΑΣ 2234350000
    ΚΕΝΤΡΟ ΥΓΕΙΑΣ ΑΤΑΛΑΝΤΗΣ 2233350000
    ΚΕΝΤΡΟ ΥΓΕΙΑΣ ΔΟΜΟΚΟΥ 2232022777, 27006
    ΚΕΝΤΡΟ ΥΓΕΙΑΣ ΜΑΚΡΑΚΩΜΗΣ 2236350000
    ΚΕΝΤΡΟ ΥΓΕΙΑΣ ΣΤΥΛΙΔΑΣ 2238350000
    Ι.Κ.Α. 56461, 2231056403
    Ο.Γ.Α. 2231355302,2231355381
    Ε.Ο.Π.Υ.Υ. ΡΑΝΤΕΒΟΥ 14784
    Κ.Τ.Ε.Ο 2231354100
    Ε.Ο.Τ. 2231066050

Πηγή :Με την ευγενική παραχώρηση του Ελληνικού Οργανισμού Τουρισμού www.visitgreece.gr,Δήμος Λαμιέων 
Βικιπαιδεια 
φωτο  – George Terezakis – http://www.lamia.gr/el

Η “Κουζίνα Παπαναγιώτου” δεν είναι μόνο ένα μαγαζί αλλα η ολοκλήρωση μιαs επιθυμίαs με αγάπη στην μαγειρική όπου το καταλαβαίνειs με την πρώτη μπουκιά. Γεύσειs οικίεs σε όλουs μαs, γεύσεις πάνω απ’όλα ΤΙΜΙΕΣ! Ξεφύλλισε τον κατάλογο και ανακάλυψε τις ξεχωριστές γεύσεις της κουζίνας μας. ,…..…..περισσότερα εδώ

Το ξενοδοχείο “ΑΘΗΝΑ”, πρόσφατα ανακαινισμένο, βρίσκεται στο κέντρο της όμορφης πρωτεύουσας της Φθιώτιδας την Λαμία. Η εξαιρετική του θέση, στο κέντρο της Λαμίας, αποτελεί ένα από τα βασικά του πλεονεκτήματα για τον επισκέπτη της περιοχής. Το ξενοδοχείο “ΑΘΗΝΑ” μπορεί να γίνει η απόλυτη “βάση” για τις ….…..περισσότερα εδώ

Είναι μεγάλη χαρά μας να σας φιλοξενούμε στο Fthia Hotel. Η νέα διεύθυνση που έχει αναλάβει τη διοίκηση του ξενοδοχείου από το 2015, καθώς και το προσωπικό, είναι στη διάθεση σας ώστε να κάνουν την παραμονή σας στο ξενοδοχείο, άνετη και ευχάριστη. Χτισμένο στην είσοδο της πόλης της Λαμίας, σε μια προνομιακή τοποθεσία και σε κοντινή απόσταση από το πολυσύχναστο κέντρο της πόλης. Το Fthia Hotel αποτελεί ιδανική βάση για τους  ……..περισσότερα εδώ